[75] Te tumhe imāya gāthāya paṭicodetha
nayanti ve mahāvīrā saddhammena tathāgatā
dhammena nīyamānānaṁ 1 kā usuyyā vijānatanti.
Tena kho pana samayena manussā bhikkhū disvā imāya gāthāya codenti
āgato kho mahāsamaṇo māgadhānaṁ giribbajaṁ
sabbe sañjaye netvāna kaṁsudāni nayissatīti.
Bhikkhū te manusse imāya gāthāya paṭicodenti
nayanti ve mahāvīrā saddhammena tathāgatā
dhammena nīyamānānaṁ 2 kā usuyyā vijānatanti.
[76] Manussā evamāhaṁsu 3 dhammena kira samaṇā sakyaputtiyā
1-2 Ma. Yu. nayamānānaṁ. 3 sabbatthāyaṁ pāṭho na hoti.
Nenti no adhammenāti. Sattāhameva so saddo ahosi
sattāhassa accayena antaradhāyi.
Sārīputtamoggallānapabbajjā 1 niṭṭhitā.
Catutthabhāṇavāraṁ niṭṭhitaṁ.
[77] Tena kho pana samayena bhikkhū anupajjhāyakā [2]- anovadiyamānā
ananusāsiyamānā dunnivatthā duppārutā anākappasampannā piṇḍāya
caranti manussānaṁ 3 bhuñjamānānaṁ uparibhojanepi uttiṭṭhapattaṁ
upanāmenti uparikhādanīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmenti uparisāyanīyepi
uttiṭṭhapattaṁ upanāmenti uparipānīyepi uttiṭṭhapattaṁ
upanāmenti sāmaṁ sūpampi odanampi viññāpetvā bhuñjanti
bhattaggepi uccāsaddā mahāsaddā viharanti. Manussā ujjhāyanti
khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā dunnivatthā
duppārutā anākappasampannā piṇḍāya carissanti manussānaṁ
bhuñjamānānaṁ uparibhojanepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmessanti
uparikhādanīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmessanti uparisāyanīyepi
uttiṭṭhapattaṁ upanāmessanti uparipānīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmessanti
sāmaṁ sūpampi odanampi viññāpetvā bhuñjissanti
bhattaggepi uccāsaddā mahāsaddā viharissanti seyyathāpi
brāhmaṇā brāhmaṇabhojaneti.
1 Ma. pabbajākathā. 2 Ma. anācariyakā. 3 ito pure Ma. Yu. tesaddo dissati.
[78] Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khīyantānaṁ
vipācentānaṁ. Ye te bhikkhū appicchā santuṭṭhā lajjino
kukkuccakā sikkhākāmā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti
kathaṁ hi nāma bhikkhū dunnivatthā duppārutā anākappasampannā
piṇḍāya carissanti manussānaṁ bhuñjamānānaṁ uparibhojanepi
uttiṭṭhapattaṁ upanāmessanti uparikhādanīyepi uttiṭṭhapattaṁ
upanāmessanti uparisāyanīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmessanti
uparipānīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmessanti sāmaṁ sūpampi
odanampi viññāpetvā bhuñjissanti bhattaggepi uccāsaddā
mahāsaddā viharissantīti. Athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ.
[79] Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ
sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi saccaṁ kira bhikkhave bhikkhū
dunnivatthā duppārutā anākappasampannā piṇḍāya caranti
manussānaṁ bhuñjamānānaṁ uparibhojanepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmenti
uparikhādanīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmenti uparisāyanīyepi
uttiṭṭhapattaṁ upanāmenti uparipānīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmenti
sāmaṁ sūpampi odanampi viññāpetvā bhuñjanti bhattaggepi
uccāsaddā mahāsaddā viharantīti. Saccaṁ bhagavāti 1 . Vigarahi
1 sabbattha itisaddo na paññāyati.
Buddho bhagavā ananucchavikaṁ 1 bhikkhave tesaṁ moghapurisānaṁ ananulomikaṁ
appaṭirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ kathaṁ hi nāma te
bhikkhave moghapurisā dunnivatthā duppārutā anākappasampannā
piṇḍāya carissanti manussānaṁ bhuñjamānānaṁ uparibhojanepi
uttiṭṭhapattaṁ upanāmessanti uparikhādanīyepi uttiṭṭhapattaṁ
upanāmessanti uparisāyanīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmessanti
uparipānīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmessanti sāmaṁ sūpampi odanampi
viññāpetvā bhuñjissanti bhattaggepi uccāsaddā mahāsaddā
viharissanti netaṁ bhikkhave appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ
vā bhiyyobhāvāya athakhvetaṁ 2 bhikkhave appasannānañceva
appasādāya pasannānañca ekaccānaṁ aññathattāyāti.
[80] Athakho bhagavā te bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā
dubbharatāya dupposatāya mahicchatāya asantuṭṭhatāya 3 saṅgaṇikāya
kosajjassa avaṇṇaṁ bhāsitvā anekapariyāyena subharatāya suposatāya
appicchassa santuṭṭhassa dhūtassa sallekhassa pāsādikassa appaccayassa
viriyārambhassa vaṇṇaṁ bhāsitvā bhikkhūnaṁ tadanucchavikaṁ tadanulomikaṁ
dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave
upajjhāyaṁ upajjhāyo bhikkhave saddhivihārikamhi puttacittaṁ
1 Sī. Yu. ananucchaviyaṁ. 2 Sī. Yu. Rā. athakho taṁ. 3 Sī. Yu. asantuṭṭhiyā.
Ma. asantuṭṭhitāya.
Upaṭṭhapessati saddhivihāriko upajjhāyamhi pitucittaṁ upaṭṭhapessati
evante aññamaññaṁ sagāravā sappatissā sabhāgavuttikā 1 viharantā
imasmiṁ dhammavinaye vuḍḍhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissanti. Evañca
pana bhikkhave upajjhāyo gahetabbo. Ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā
pāde vanditvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa
vacanīyo upajjhāyo me bhante hohi upajjhāyo me bhante
hohi upajjhāyo me bhante hohīti. Sāhūti vā lahūti vā
opāyikanti vā paṭirūpanti vā pāsādikena sampādehīti vā
kāyena viññāpeti vācāya viññāpeti kāyena vācāya
viññāpeti gahito hoti upajjhāyo na kāyena viññāpeti
na vācāya viññāpeti na kāyena vācāya viññāpeti na
gahito hoti upajjhāyo.
[81] Saddhivihārikena bhikkhave upajjhāyamhi sammā vattitabbaṁ.
Tatrāyaṁ sammāvattanā. Kālasseva uṭṭhāya upāhanā omuñcitvā
ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā dantakaṭṭhaṁ dātabbaṁ mukhodakaṁ dātabbaṁ
āsanaṁ paññāpetabbaṁ sace yāgu hoti bhājanaṁ dhovitvā yāgu
upanāmetabbā yāguṁ pītassa udakaṁ datvā bhājanaṁ paṭiggahetvā
nīcaṁ katvā sādhukaṁ aparighaṁsantena dhovitvā paṭisāmetabbaṁ
upajjhāyamhi vuṭṭhite āsanaṁ uddharitabbaṁ sace so deso uklāpo
hoti so deso sammajjitabbo. Sace upajjhāyo gāmaṁ
1 Ma. Yu. sabhāgavuttino.
Pavisitukāmo hoti nivāsanaṁ dātabbaṁ paṭinivāsanaṁ paṭiggahetabbaṁ
kāyabandhanaṁ dātabbaṁ saguṇaṁ katvā saṅghāṭiyo dātabbā dhovitvā
patto saudako dātabbo sace upajjhāyo pacchāsamaṇaṁ ākaṅkhati
timaṇḍalaṁ paṭicchādentena parimaṇḍalaṁ nivāsetvā kāyabandhanaṁ
bandhitvā saguṇaṁ katvā saṅghāṭiyo pārupitvā gaṇṭhikaṁ paṭimuñcitvā
dhovitvā pattaṁ gahetvā upajjhāyassa pacchāsamaṇena hotabbaṁ
nātidūre gantabbaṁ nāccāsanne gantabbaṁ pattapariyāpannaṁ
paṭiggahetabbaṁ na upajjhāyassa bhaṇamānassa antarantarā kathā
opātetabbā upajjhāyo āpattisāmantā bhaṇamāno nivāretabbo
nivattantena paṭhamataraṁ āgantvā āsanaṁ paññāpetabbaṁ
pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipitabbaṁ paccuggantvā
pattacīvaraṁ paṭiggahetabbaṁ paṭinivāsanaṁ dātabbaṁ nivāsanaṁ
paṭiggahetabbaṁ. Sace cīvaraṁ sinnaṁ hoti muhuttaṁ uṇhe otāpetabbaṁ
na ca uṇhe cīvaraṁ nidahitabbaṁ cīvaraṁ saṁharitabbaṁ 1 cīvaraṁ
saṁharantena 2 caturaṅgulaṁ kaṇṇaṁ ussādetvā 3 cīvaraṁ saṁharitabbaṁ mā
majjhe bhaṅgo ahosīti obhoge kāyabandhanaṁ kātabbaṁ. Sace
piṇḍapāto hoti upajjhāyo ca bhuñjitukāmo hoti udakaṁ
datvā piṇḍapāto upanāmetabbo upajjhāyo pānīyena pucchitabbo
1 Sī. Ma. Rā. saṅgharitabbaṁ. 2 Sī. Rā. saṅgharantena. 3 Yu. Rā. ussāretvā.
Bhuttāvissa udakaṁ datvā pattaṁ paṭiggahetvā nīcaṁ katvā
sādhukaṁ aparighaṁsantena dhovitvā vodakaṁ katvā muhuttaṁ uṇhe
otāpetabbo na ca uṇhe patto nidahitabbo pattacīvaraṁ
nikkhipitabbaṁ pattaṁ nikkhipantena ekena hatthena pattaṁ gahetvā
ekena hatthena heṭṭhāmañcaṁ vā heṭṭhāpīṭhaṁ vā parāmasitvā
patto nikkhipitabbo na ca anantarahitāya bhūmiyā patto
nikkhipitabbo cīvaraṁ nikkhipantena ekena hatthena cīvaraṁ gahetvā ekena
hatthena cīvaravaṁsaṁ vā cīvararajjuṁ vā pamajjitvā pārato antaṁ
orato bhogaṁ katvā cīvaraṁ nikkhipitabbaṁ upajjhāyamhi vuṭṭhite
āsanaṁ uddharitabbaṁ pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ paṭisāmetabbaṁ
sace so deso uklāpo hoti so deso sammajjitabbo. Sace
upajjhāyo nahāyitukāmo hoti nahānaṁ paṭiyādetabbaṁ sace sītena
attho hoti sītaṁ paṭiyādetabbaṁ sace uṇhena attho hoti
uṇhaṁ paṭiyādetabbaṁ. Sace upajjhāyo jantāgharaṁ pavisitukāmo hoti
cuṇṇaṁ sannetabbaṁ mattikā temetabbā jantāgharapīṭhaṁ ādāya
upajjhāyassa piṭṭhito gantvā jantāgharapīṭhaṁ datvā cīvaraṁ
paṭiggahetvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ cuṇṇaṁ dātabbaṁ mattikā
dātabbā sace ussahati jantāgharaṁ pavisitabbaṁ jantāgharaṁ
pavisantena mattikāya sukhaṁ makkhetvā purato ca pacchato ca
paṭicchādetvā jantāgharaṁ pavisitabbaṁ na there bhikkhū anūpakhajja nisīditabbaṁ
Na navā bhikkhū āsanena paṭibāhetabbā jantāghare upajjhāyassa
parikammaṁ kātabbaṁ jantāgharā nikkhamantena jantāgharapīṭhaṁ ādāya
purato ca pacchato ca paṭicchādetvā jantāgharā nikkhamitabbaṁ
udakepi upajjhāyassa parikammaṁ kātabbaṁ nahātena paṭhamataraṁ
uttaritvā attano gattaṁ vodakaṁ katvā nivāsetvā upajjhāyassa
gattato udakaṁ pamajjitabbaṁ nivāsanaṁ dātabbaṁ saṅghāṭi dātabbā
jantāgharapīṭhaṁ ādāya paṭhamataraṁ āgantvā āsanaṁ paññāpetabbaṁ
pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipitabbaṁ upajjhāyo pānīyena
pucchitabbo. Sace uddisāpetukāmo hoti uddisāpetabbo
sace paripucchitukāmo hoti paripucchitabbo. Yasmiṁ vihāre
upajjhāyo viharati sace so vihāro uklāpo hoti sace
ussahati sodhetabbo vihāraṁ sodhentena paṭhamaṁ pattacīvaraṁ
nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ nisīdanapaccattharaṇaṁ nīharitvā
ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ bhisibimbohanaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ
mañco nīcaṁ katvā sādhukaṁ aparighaṁsantena asaṅghaṭṭantena
kavāṭapiṭṭhaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbo pīṭhaṁ nīcaṁ katvā
sādhukaṁ aparighaṁsantena asaṅghaṭṭantena kavāṭapiṭṭhaṁ nīharitvā ekamantaṁ
nikkhipitabbaṁ mañcapaṭipādakā nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbā
kheḷamallako nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbo apassenaphalakaṁ
nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ bhummattharaṇaṁ yathāpaññattaṁ
Sallakkhetvā nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ sace vihāre
santānakaṁ hoti ullokā paṭhamaṁ ohāretabbaṁ ālokasandhikaṇṇabhāgā
pamajjitabbā sace gerukaparikammakatā bhitti
kaṇṇakitā hoti coḷakaṁ temetvā pīḷetvā pamajjitabbā sace
kāḷavaṇṇakatā bhūmi kaṇṇakitā hoti coḷakaṁ temetvā pīḷetvā
pamajjitabbā sace akatā hoti bhūmi udakena paripphosetvā
sammajjitabbā mā vihāro rajena ūhaññīti saṅkāraṁ vicinitvā
ekamantaṁ chaḍḍetabbaṁ bhummattharaṇaṁ otāpetvā sodhetvā
pappoṭetvā 1 atiharitvā yathāpaññattaṁ paññāpetabbaṁ mañcapaṭipādakā
otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathāṭhāne ṭhapetabbā
mañco otāpetvā sodhetvā pappoṭetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ
aparighaṁsantena 2 asaṅghaṭṭantena kavāṭapiṭṭhaṁ atiharitvā yathāpaññattaṁ
paññāpetabbo pīṭhaṁ otāpetvā sodhetvā pappoṭetvā nīcaṁ
katvā sādhukaṁ aparighaṁsantena 3 asaṅghaṭṭantena kavāṭapiṭṭhaṁ atiharitvā
yathāpaññattaṁ paññāpetabbaṁ bhisibimbohanaṁ otāpetvā sodhetvā
pappoṭetvā atiharitvā yathāpaññattaṁ paññāpetabbaṁ nisīdanapaccattharaṇaṁ
otāpetvā sodhetvā pappoṭetvā atiharitvā
yathāpaññattaṁ paññāpetabbaṁ kheḷamallako otāpetvā pamajjitvā
atiharitvā yathāṭhāne ṭhapetabbo apassenaphalakaṁ otāpetvā
1 pappoṭhetvātipi pāṭho. 2-3 Ma. apaṭighaṁsantena.
Pamajjitvā atiharitvā yathāṭhāne ṭhapetabbaṁ pattacīvaraṁ nikkhipitabbaṁ
pattaṁ nikkhipantena ekena hatthena pattaṁ gahetvā ekena
hatthena heṭṭhāmañcaṁ vā heṭṭhāpīṭhaṁ vā parāmasitvā patto
nikkhipitabbo na ca anantarahitāya bhūmiyā patto nikkhipitabbo
cīvaraṁ nikkhipantena ekena hatthena cīvaraṁ gahetvā ekena hatthena
cīvaravaṁsaṁ vā cīvararajjuṁ vā pamajjitvā pārato antaṁ orato
bhogaṁ katvā cīvaraṁ nikkhipitabbaṁ. Sace puratthimā sarajā vātā
vāyanti puratthimā vātapānā thaketabbā sace pacchimā sarajā
vātā vāyanti pacchimā vātapānā thaketabbā sace uttarā
sarajā vātā vāyanti uttarā vātapānā thaketabbā sace
dakkhiṇā sarajā vātā vāyanti dakkhiṇā vātapānā thaketabbā
sace sītakālo hoti divā vātapānā vivaritabbā rattiṁ thaketabbā
sace uṇhakālo hoti divā vātapānā thaketabbā rattiṁ
vivaritabbā. Sace pariveṇaṁ uklāpaṁ hoti pariveṇaṁ sammajjitabbaṁ
sace koṭṭhako uklāpo hoti koṭṭhako sammajjitabbo sace
upaṭṭhānasālā uklāpā hoti upaṭṭhānasālā sammajjitabbā
sace aggisālā uklāpā hoti aggisālā sammajjitabbā sace
vaccakuṭī uklāpā hoti vaccakuṭī sammajjitabbā sace pānīyaṁ
na hoti pānīyaṁ upaṭṭhāpetabbaṁ sace paribhojanīyaṁ na hoti
paribhojanīyaṁ upaṭṭhāpetabbaṁ sace ācamanakumbhiyā udakaṁ na hoti
Ācamanakumbhiyā udakaṁ āsiñcitabbaṁ. Sace upajjhāyassa anabhirati
uppannā hoti saddhivihārikena vūpakāsetabbo vūpakāsāpetabbo
dhammakathā vāssa kātabbā sace upajjhāyassa kukkuccaṁ uppannaṁ
hoti saddhivihārikena vinodetabbaṁ vinodāpetabbaṁ dhammakathā
vāssa kātabbā sace upajjhāyassa diṭṭhigataṁ uppannaṁ hoti
saddhivihārikena vivecetabbaṁ vivecāpetabbaṁ dhammakathā vāssa
kātabbā. Sace upajjhāyo garudhammaṁ ajjhāpanno hoti parivāsāraho
saddhivihārikena ussukkaṁ kātabbaṁ kinti nu kho saṅgho
upajjhāyassa parivāsaṁ dadeyyāti sace upajjhāyo mūlāya
paṭikassanāraho hoti saddhivihārikena ussukkaṁ kātabbaṁ kinti
nu kho saṅgho upajjhāyaṁ mūlāya paṭikasseyyāti sace upajjhāyo
mānattāraho hoti saddhivihārikena ussukkaṁ kātabbaṁ kinti
nu kho saṅgho upajjhāyassa mānattaṁ dadeyyāti sace upajjhāyo
abbhānāraho hoti saddhivihārikena ussukkaṁ kātabbaṁ kinti
nu kho saṅgho upajjhāyaṁ abbheyyāti. Sace saṅgho upajjhāyassa
kammaṁ kattukāmo hoti tajjanīyaṁ vā niyassaṁ vā pabbājanīyaṁ
vā paṭisāraṇīyaṁ vā ukkhepanīyaṁ vā saddhivihārikena ussukkaṁ
kātabbaṁ kinti nu kho saṅgho upajjhāyassa kammaṁ na kareyya
lahukāya vā pariṇāmeyyāti kataṁ vā panassa hoti saṅghena
kammaṁ tajjanīyaṁ vā niyassaṁ vā pabbājanīyaṁ vā paṭisāraṇīyaṁ vā
Ukkhepanīyaṁ vā saddhivihārikena ussukkaṁ kātabbaṁ kinti nu kho
upajjhāyo sammāvatteyya lomaṁ pāteyya netthāraṁ vatteyya
saṅgho taṁ kammaṁ paṭippassambheyyāti. Sace upajjhāyassa cīvaraṁ
dhovitabbaṁ hoti saddhivihārikena dhovitabbaṁ ussukkaṁ vā kātabbaṁ
kinti nu kho upajjhāyassa cīvaraṁ dhoviyethāti sace upajjhāyassa
cīvaraṁ kātabbaṁ hoti saddhivihārikena kātabbaṁ ussukkaṁ vā
kātabbaṁ kinti nu kho upajjhāyassa cīvaraṁ kariyethāti sace
upajjhāyassa rajanaṁ pacitabbaṁ 1 hoti saddhivihārikena pacitabbaṁ
ussukkaṁ vā kātabbaṁ kinti nu kho upajjhāyassa rajanaṁ paciyethāti
sace upajjhāyassa cīvaraṁ rajetabbaṁ 1 hoti saddhivihārikena rajetabbaṁ
ussukkaṁ vā kātabbaṁ kinti nu kho upajjhāyassa cīvaraṁ rajiyethāti
cīvaraṁ rajentena 2 sādhukaṁ samparivattakaṁ samparivattakaṁ rajetabbaṁ na
ca acchinne theve pakkamitabbaṁ. Na upajjhāyaṁ anāpucchā
ekaccassa patto dātabbo na ekaccassa patto paṭiggahetabbo
na ekaccassa cīvaraṁ dātabbaṁ na ekaccassa cīvaraṁ paṭiggahetabbaṁ
na ekaccassa parikkhāro dātabbo na ekaccassa parikkhāro
paṭiggahetabbo na ekaccassa kesā chedetabbā na ekaccena
kesā chedāpetabbā na ekaccassa parikammaṁ kātabbaṁ na
ekaccena parikammaṁ kārāpetabbaṁ na ekaccassa veyyāvacco
1 Ma. Yu. Rā. rajitabbaṁ. 2 Ma. Yu. Rā. rajantena.
Kātabbo na ekaccena veyyāvacco kārāpetabbo na
ekaccassa pacchāsamaṇena hotabbaṁ na ekacco pacchāsamaṇo
ādātabbo na ekaccassa piṇḍapāto nīharitabbo na ekaccena
piṇḍapāto nīharāpetabbo. Na upajjhāyaṁ anāpucchā gāmo
pavisitabbo na susānaṁ gantabbaṁ na disā pakkamitabbā. Sace
upajjhāyo gilāno hoti yāvajīvaṁ upaṭṭhātabbo vuṭṭhānassa
āgametabbanti.
Upajjhāyavattaṁ niṭṭhitaṁ.
[82] Upajjhāyena bhikkhave saddhivihārikamhi sammāvattitabbaṁ.
Tatrāyaṁ sammāvattanā. Upajjhāyena bhikkhave saddhivihāriko
saṅgahetabbo anuggahetabbo uddesena paripucchāya ovādena
anusāsaniyā. Sace upajjhāyassa patto hoti saddhivihārikassa patto
na hoti upajjhāyena saddhivihārikassa patto dātabbo ussukkaṁ
vā kātabbaṁ kinti nu kho saddhivihārikassa patto uppajjiyethāti
sace upajjhāyassa cīvaraṁ hoti saddhivihārikassa cīvaraṁ na hoti
upajjhāyena saddhivihārikassa cīvaraṁ dātabbaṁ ussukkaṁ vā kātabbaṁ
kinti nu kho saddhivihārikassa cīvaraṁ uppajjiyethāti sace
upajjhāyassa parikkhāro hoti saddhivihārikassa parikkhāro na hoti
upajjhāyena saddhivihārikassa parikkhāro dātabbo ussukkaṁ vā
kātabbaṁ kinti nu kho saddhivihārikassa parikkhāro uppajjiyethāti.
Sace saddhivihāriko gilāno hoti kālasseva uṭṭhāya dantakaṭṭhaṁ
dātabbaṁ mukhodakaṁ dātabbaṁ āsanaṁ paññāpetabbaṁ sace yāgu
hoti bhājanaṁ dhovitvā yāgu upanāmetabbā yāguṁ pītassa
udakaṁ datvā bhājanaṁ paṭiggahetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ aparighaṁsantena
dhovitvā paṭisāmetabbaṁ saddhivihārikamhi vuṭṭhite āsanaṁ uddharitabbaṁ
sace so deso uklāpo hoti so deso sammajjitabbo.
Sace saddhivihāriko gāmaṁ pavisitukāmo hoti nivāsanaṁ dātabbaṁ
paṭinivāsanaṁ paṭiggahetabbaṁ kāyabandhanaṁ dātabbaṁ saguṇaṁ katvā
saṅghāṭiyo dātabbā dhovitvā patto saudako dātabbo ettāvatā
nivattissatīti āsanaṁ paññāpetabbaṁ pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ
upanikkhipitabbaṁ paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggahetabbaṁ paṭinivāsanaṁ
dātabbaṁ nivāsanaṁ paṭiggahetabbaṁ. Sace cīvaraṁ sinnaṁ hoti
muhuttaṁ uṇhe otāpetabbaṁ na ca uṇhe cīvaraṁ nidahitabbaṁ
cīvaraṁ saṁharitabbaṁ cīvaraṁ saṁharantena caturaṅgulaṁ kaṇṇaṁ ussādetvā
cīvaraṁ saṁharitabbaṁ mā majjhe bhaṅgo ahosīti obhoge kāyabandhanaṁ
kātabbaṁ. Sace piṇḍapāto hoti saddhivihāriko ca bhuñjitukāmo
hoti udakaṁ datvā piṇḍapāto upanāmetabbo saddhivihāriko
pānīyena pucchitabbo bhuttāvissa udakaṁ datvā pattaṁ paṭiggahetvā
nīcaṁ katvā sādhukaṁ aparighaṁsantena dhovitvā vodakaṁ katvā muhuttaṁ
uṇhe otāpetabbo na ca uṇhe patto nidahitabbo
Pattacīvaraṁ nikkhipitabbaṁ pattaṁ nikkhipantena ekena hatthena pattaṁ
gahetvā ekena hatthena heṭṭhāmañcaṁ vā heṭṭhāpīṭhaṁ vā parāmasitvā
patto nikkhipitabbo na ca anantarahitāya bhūmiyā patto nikkhipitabbo
cīvaraṁ nikkhipantena ekena hatthena cīvaraṁ gahetvā ekena
hatthena cīvaravaṁsaṁ vā cīvararajjuṁ vā pamajjitvā pārato antaṁ
orato bhogaṁ katvā cīvaraṁ nikkhipitabbaṁ saddhivihārikamhi vuṭṭhite
āsanaṁ uddharitabbaṁ pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ paṭisāmetabbaṁ
sace so deso uklāpo hoti so deso sammajjitabbo.
Sace saddhivihāriko nahāyitukāmo hoti nahānaṁ paṭiyādetabbaṁ
sace sītena attho hoti sītaṁ paṭiyādetabbaṁ sace uṇhena
attho hoti uṇhaṁ paṭiyādetabbaṁ. Sace saddhivihāriko jantāgharaṁ
pavisitukāmo hoti cuṇṇaṁ sannetabbaṁ mattikā temetabbā
jantāgharapīṭhaṁ ādāya gantvā jantāgharapīṭhaṁ datvā cīvaraṁ paṭiggahetvā
ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ cuṇṇaṁ dātabbaṁ mattikā dātabbā
sace ussahati jantāgharaṁ pavisitabbaṁ jantāgharaṁ pavisantena mattikāya
mukhaṁ makkhetvā purato ca pacchato ca paṭicchādetvā jantāgharaṁ
pavisitabbaṁ na there bhikkhū anūpakhajja nisīditabbaṁ na navā bhikkhū
āsanena paṭibāhetabbā jantāghare saddhivihārikassa parikammaṁ
kātabbaṁ jantāgharā nikkhamantena jantāgharapīṭhaṁ ādāya purato ca
pacchato ca paṭicchādetvā jantāgharā nikkhamitabbaṁ udakepi
Saddhivihārikassa parikammaṁ kātabbaṁ nahātena paṭhamataraṁ uttaritvā
attano gattaṁ vodakaṁ katvā nivāsetvā saddhivihārikassa gattato
udakaṁ pamajjitabbaṁ nivāsanaṁ dātabbaṁ saṅghāṭi dātabbā
jantāgharapīṭhaṁ ādāya paṭhamataraṁ āgantvā āsanaṁ paññāpetabbaṁ
pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipitabbaṁ saddhivihāriko
pānīyena pucchitabbo. Yasmiṁ vihāre saddhivihāriko viharati
sace so vihāro uklāpo hoti sace ussahati sodhetabbo
vihāraṁ sodhentena paṭhamaṁ pattacīvaraṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ
nisīdanapaccattharaṇaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ bhisibimbohanaṁ
nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ mañco nīcaṁ katvā sādhukaṁ
aparighaṁsantena asaṅghaṭṭantena kavāṭapiṭṭhaṁ nīharitvā ekamantaṁ
nikkhipitabbo pīṭhaṁ nīcaṁ katvā sādhukaṁ aparighaṁsantena asaṅghaṭṭantena
kavāṭapiṭṭhaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ mañcapaṭipādakā
nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbā kheḷamallako nīharitvā ekamantaṁ
nikkhipitabbo apassenaphalakaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ
bhummattharaṇaṁ yathāpaññattaṁ sallakkhetvā nīharitvā ekamantaṁ
nikkhipitabbaṁ sace vihāre santānakaṁ hoti ullokā paṭhamaṁ
ohāretabbaṁ ālokasandhikaṇṇabhāgā pamajjitabbā sace
gerukaparikammakatā bhitti kaṇṇakitā hoti coḷakaṁ temetvā pīḷetvā
pamajjitabbā sace kāḷavaṇṇakatā bhūmi kaṇṇakitā hoti coḷakaṁ
Temetvā pīḷetvā pamajjitabbā sace akatā hoti bhūmi udakena
paripphosetvā sammajjitabbā mā vihāro rajena ūhaññīti
saṅkāraṁ vicinitvā ekamantaṁ chaḍḍetabbaṁ bhummattharaṇaṁ otāpetvā
sodhetvā pappoṭetvā atiharitvā yathāpaññattaṁ paññāpetabbaṁ
mañcapaṭipādakā otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathāṭhāne
ṭhapetabbā mañco otāpetvā sodhetvā pappoṭetvā nīcaṁ
katvā sādhukaṁ aparighaṁsantena asaṅghaṭṭantena kavāṭapiṭṭhaṁ atiharitvā
yathāpaññattaṁ paññāpetabbo pīṭhaṁ otāpetvā sodhetvā
pappoṭetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ aparighaṁsantena asaṅghaṭṭantena
kavāṭapiṭṭhaṁ atiharitvā yathāpaññattaṁ paññāpetabbaṁ bhisibimbohanaṁ
otāpetvā sodhetvā pappoṭetvā atiharitvā yathāpaññattaṁ
paññāpetabbaṁ nisīdanapaccattharaṇaṁ otāpetvā sodhetvā
pappoṭetvā atiharitvā yathāpaññattaṁ paññāpetabbaṁ kheḷamallako
otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathāṭhāne ṭhapetabbo
apassenaphalakaṁ otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathāṭhāne ṭhapetabbaṁ
pattacīvaraṁ nikkhipitabbaṁ pattaṁ nikkhipantena ekena hatthena pattaṁ
gahetvā ekena hatthena heṭṭhāmañcaṁ vā heṭṭhāpīṭhaṁ vā
parāmasitvā patto nikkhipitabbo na ca anantarahitāya bhūmiyā
patto nikkhipitabbo cīvaraṁ nikkhipantena ekena hatthena cīvaraṁ
gahetvā ekena hatthena cīvaravaṁsaṁ vā cīvararajjuṁ vā pamajjitvā
Pārato antaṁ orato bhogaṁ katvā cīvaraṁ nikkhipitabbaṁ. Sace
puratthimā sarajā vāyanti puratthimā vātapānā thaketabbā
sace pacchimā sarajā vātā vāyanti pacchimā vātapānā thaketabbā
sace uttarā sarajā vātā vāyanti uttarā vātapānā thaketabbā
sace dakkhiṇā sarajā vātā vāyanti dakkhiṇā vātapānā thaketabbā
sace sītakālo hoti divā vātapānā vivaritabbā rattiṁ thaketabbā
sace uṇhakālo hoti divā vātapānā thaketabbā rattiṁ
vivaritabbā. Sace pariveṇaṁ uklāpaṁ hoti pariveṇaṁ sammajjitabbaṁ
sace koṭṭhako uklāpo hoti koṭṭhako sammajjitabbo
sace upaṭṭhānasālā uklāpā hoti upaṭṭhānasālā sammajjitabbā
sace aggisālā uklāpā hoti aggisālā sammajjitabbā
sace vaccakuṭī uklāpā hoti vaccakuṭī sammajjitabbā sace
pānīyaṁ na hoti pānīyaṁ upaṭṭhāpetabbaṁ sace paribhojanīyaṁ na
hoti paribhojanīyaṁ upaṭṭhāpetabbaṁ sace ācamanakumbhiyā udakaṁ na
hoti ācamanakumbhiyā udakaṁ āsiñcitabbaṁ. Sace saddhivihārikassa
anabhirati uppannā hoti upajjhāyena vūpakāsetabbo 1 vūpakāsāpetabbo
dhammakathā vāssa kātabbā sace saddhivihārikassa
kukkuccaṁ uppannaṁ hoti upajjhāyena vinodetabbaṁ vinodāpetabbaṁ
dhammakathā vāssa kātabbā sace saddhivihārikassa diṭṭhigataṁ uppannaṁ
hoti upajjhāyena vivecetabbaṁ vivecāpetabbaṁ dhammakathā vāssa
1 Yu. vūpakāsetabbā vūpakāsāpetabbā.
Kātabbā. Sace saddhivihāriko garudhammaṁ ajjhāpanno hoti
parivāsāraho upajjhāyena ussukkaṁ kātabbaṁ kinti nu kho
saṅgho saddhivihārikassa parivāsaṁ dadeyyāti sace saddhivihāriko
mūlāya paṭikassanāraho hoti upajjhāyena ussukkaṁ kātabbaṁ
kinti nu kho saṅgho saddhivihārikaṁ mūlāya paṭikasseyyāti sace
saddhivihāriko mānattāraho hoti upajjhāyena ussukkaṁ kātabbaṁ
kinti nu kho saṅgho saddhivihārikassa mānattaṁ dadeyyāti sace
saddhivihāriko abbhānāraho hoti upajjhāyena ussukkaṁ kātabbaṁ
kinti nu kho saṅgho saddhivihārikaṁ abbheyyāti. Sace saṅgho
saddhivihārikassa kammaṁ kattukāmo hoti tajjanīyaṁ vā niyassaṁ vā
pabbājanīyaṁ vā paṭisāraṇīyaṁ vā ukkhepanīyaṁ vā upajjhāyena
ussukkaṁ kātabbaṁ kinti nu kho saṅgho saddhivihārikassa kammaṁ
na kareyya lahukāya vā pariṇāmeyyāti kataṁ vā panassa
hoti saṅghena kammaṁ tajjanīyaṁ vā niyassaṁ vā pabbājanīyaṁ vā
paṭisāraṇīyaṁ vā ukkhepanīyaṁ vā upajjhāyena ussukkaṁ kātabbaṁ
kinti nu kho saddhivihāriko sammāvatteyya lomaṁ pāteyya
netthāraṁ vatteyya saṅgho taṁ kammaṁ paṭippassambheyyāti. Sace
saddhivihārikassa cīvaraṁ dhovitabbaṁ hoti upajjhāyena ācikkhitabbaṁ
evaṁ dhoveyyāsīti ussukkaṁ vā kātabbaṁ kinti nu kho
saddhivihārikassa cīvaraṁ dhoviyethāti sace saddhivihārikassa cīvaraṁ
Kātabbaṁ hoti upajjhāyena ācikkhitabbaṁ evaṁ kareyyāsīti
ussukkaṁ vā kātabbaṁ kinti nu kho saddhivihārikassa cīvaraṁ
kariyethāti sace saddhivihārikassa rajanaṁ pacitabbaṁ hoti upajjhāyena
ācikkhitabbaṁ evaṁ paceyyāsīti ussukkaṁ vā kātabbaṁ kinti
nukho saddhivihārikassa rajanaṁ paciyethāti sace saddhivihārikassa
cīvaraṁ rajetabbaṁ 1 hoti upajjhāyena ācikkhitabbaṁ evaṁ rajeyyāsīti
ussukkaṁ vā kātabbaṁ kinti nu kho saddhivihārikassa cīvaraṁ
rajiyethāti cīvaraṁ rajentena sādhukaṁ samparivattakaṁ samparivattakaṁ
rajetabbaṁ na ca acchinne theve pakkamitabbaṁ. Sace saddhivihāriko
gilāno hoti yāvajīvaṁ upaṭṭhātabbo vuṭṭhānassa āgametabbanti.
Saddhivihārikavattaṁ niṭṭhitaṁ.
[83] Tena kho pana samayena saddhivihārikā upajjhāyesu na
sammāvattanti. Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti
khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma saddhivihārikā upajjhāyesu na
sammāvattissantīti. Athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ
saccaṁ kira bhikkhave saddhivihārikā upajjhāyesu na sammāvattantīti.
Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā kathaṁ hi nāma bhikkhave
saddhivihārikā upajjhāyesu na sammāvattissantīti. Vigarahitvā
dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi na bhikkhave saddhivihārikena
upajjhāyamhi na sammāvattitabbaṁ yo na sammāvatteyya āpatti
1 Ma. Yu. sabbattha rajitabbaṁ.
Dukkaṭassāti. Neva sammāvattanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ
anujānāmi bhikkhave asammāvattantaṁ paṇāmetuṁ. Evañca pana
bhikkhave paṇāmetabbo paṇāmemi tanti vā māyidha paṭikkamīti
vā nīhara te pattacīvaranti vā nāhaṁ tayā upaṭṭhātabboti
vā kāyena viññāpeti vācāya viññāpeti kāyena vācāya
viññāpeti paṇāmito hoti saddhivihāriko na kāyena viññāpeti
na vācāya viññāpeti na kāyena vācāya viññāpeti
na paṇāmito hoti saddhivihārikoti. Tena kho pana samayena
saddhivihārikā paṇāmitā na khamāpenti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave khamāpetunti. Neva khamāpenti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave paṇāmitena na khamāpetabbo
yo na khamāpeyya āpatti dukkaṭassāti. Tena
kho pana samayena upajjhāyā khamāpiyamānā na khamanti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave khamitunti. Neva
khamanti. Saddhivihārikā pakkamantipi vibbhamantipi titthiyesupi
saṅkamanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave
khamāpiyamānena na khamitabbaṁ yo na khameyya āpatti dukkaṭassāti.
[84] Tena kho pana samayena upajjhāyā sammāvattantaṁ
paṇāmenti asammāvattantaṁ na paṇāmenti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Na bhikkhave sammāvattanto paṇāmetabbo yo
Paṇāmeyya āpatti dukkaṭassa na ca bhikkhave asammāvattanto
na paṇāmetabbo yo na paṇāmeyya āpatti dukkaṭassa 1 .
Pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgato saddhivihāriko paṇāmetabbo
upajjhāyamhi nādhimattaṁ pemaṁ hoti nādhimatto pasādo hoti
nādhimattā hirī hoti nādhimatto gāravo hoti nādhimattā
bhāvanā hoti imehi kho bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgato
saddhivihāriko paṇāmetabbo. Pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgato
saddhivihāriko na paṇāmetabbo upajjhāyamhi adhimattaṁ pemaṁ
hoti adhimatto pasādo hoti adhimattā hirī hoti adhimatto
gāravo hoti adhimattā bhāvanā hoti imehi kho bhikkhave
pañcahaṅgehi samannāgato saddhivihāriko na paṇāmetabbo.
Pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgato saddhivihāriko alaṁ paṇāmetuṁ
upajjhāyamhi nādhimattaṁ pemaṁ hoti nādhimatto pasādo hoti
nādhimattā hirī hoti nādhimatto gāravo hoti nādhimattā
bhāvanā hoti imehi kho bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgato
saddhivihāriko alaṁ paṇāmetuṁ. Pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgato
saddhivihāriko nālaṁ paṇāmetuṁ upajjhāyamhi adhimattaṁ
pemaṁ hoti adhimatto pasādo hoti adhimattā hirī hoti
adhimatto gāravo hoti adhimattā bhāvanā hoti imehi kho
bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgato saddhivihāriko nālaṁ paṇāmetuṁ.
1 Ma. itisaddo dissati.
Pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgataṁ saddhivihārikaṁ appaṇāmento
upajjhāyo sātisāro hoti paṇāmento anatisāro hoti
upajjhāyamhi nādhimattaṁ pemaṁ hoti nādhimatto pasādo hoti
nādhimattā hirī hoti nādhimatto gāravo hoti nādhimattā
bhāvanā hoti imehi kho bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgataṁ
saddhivihārikaṁ appaṇāmento upajjhāyo sātisāro hoti paṇāmento
anatisāro hoti. Pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgataṁ
saddhivihārikaṁ paṇāmento upajjhāyo sātisāro hoti appaṇāmento
anatisāro hoti upajjhāyamhi adhimattaṁ pemaṁ hoti
adhimatto pasādo hoti adhimattā hirī hoti adhimatto
gāravo hoti adhimattā bhāvanā hoti imehi kho bhikkhave
pañcahaṅgehi samannāgataṁ saddhivihārikaṁ paṇāmento upajjhāyo
sātisāro hoti appaṇāmento anatisāro hotīti.