[180] Tena kho pana samayena aññataro upāsako gilāno
hoti. Tassa pajāpatī abhirūpā hoti dassanīyā pāsādikā.
Chabbaggiyā bhikkhū tassā itthiyā paṭibaddhacittā honti. Athakho
chabbaggiyānaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi sace kho so āvuso upāsako
jīvissati na mayaṁ taṁ itthiṁ labhissāma handa mayaṁ āvuso tassa
upāsakassa maraṇavaṇṇaṁ saṁvaṇṇemāti. Athakho chabbaggiyā bhikkhū
yena so upāsako tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā taṁ upāsakaṁ
etadavocuṁ tvaṁ khosi upāsaka katakalyāṇo katakusalo katabhīruttāṇo
akatapāpo akataluddho akatakibbiso kataṁ tayā kalyāṇaṁ akataṁ
Tayā pāpaṁ kiṁ tuyhiminā pāpakena dujjīvitena matante jīvitā
seyyo ito tvaṁ kālakato kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ
lokaṁ upapajjissasi tattha dibbehi pañcahi kāmaguṇehi samappito
samaṅgibhūto paricāressasīti. Athakho so upāsako saccaṁ kho ayyā
āhaṁsu ahañhi katakalyāṇo katakusalo katabhīruttāṇo akatapāpo
akataluddho akatakibbiso kataṁ mayā kalyāṇaṁ akataṁ mayā pāpaṁ
kiṁ mayhiminā pāpakena dujjīvitena mataṁ me jīvitā seyyo ito
ahaṁ kālakato kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ
upapajjissāmi tattha dibbehi pañcahi kāmaguṇehi samappito
samaṅgibhūto paricāressāmīti. So asappāyāni ceva bhojanāni
bhuñji asappāyāni ca khādanīyāni khādi asappāyāni ca sāyanīyāni
sāyi asappāyāni ca pānāni pivi. Tassa asappāyāni ceva
bhojanāni bhuñjato asappāyāni ca khādanīyāni khādato asappāyāni
ca sāyanīyāni sāyato asappāyāni ca pānāni pivato kharo
ābādho uppajji. So teneva ābādhena kālamakāsi. Tassa
pajāpatī ujjhāyati khīyati vipāceti alajjino ime samaṇā
sakyaputtiyā dussīlā musāvādino ime hi nāma dhammacārino
samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā
paṭijānissanti natthi imesaṁ sāmaññaṁ natthi imesaṁ brahmaññaṁ
naṭṭhaṁ imesaṁ sāmaññaṁ naṭṭhaṁ imesaṁ brahmaññaṁ kuto imesaṁ
Sāmaññaṁ kuto imesaṁ brahmaññaṁ apagatā ime sāmaññā
apagatā ime brahmaññā ime me sāmikassa maraṇavaṇṇaṁ
saṁvaṇṇesuṁ imehi me sāmiko māritoti. Aññepi manussā
ujjhāyanti khīyanti vipācenti alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā
dussīlā musāvādino ime hi nāma dhammacārino samacārino
brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti
natthi imesaṁ sāmaññaṁ natthi imesaṁ brahmaññaṁ naṭṭhaṁ imesaṁ
sāmaññaṁ naṭṭhaṁ imesaṁ brahmaññaṁ kuto imesaṁ sāmaññaṁ kuto
imesaṁ brahmaññaṁ apagatā ime sāmaññā apagatā ime
brahmaññā ime upāsakassa maraṇavaṇṇaṁ saṁvaṇṇesuṁ imehi
upāsako māritoti. Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ
khīyantānaṁ vipācentānaṁ. Ye te bhikkhū appicchā .pe.
Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma chabbaggiyā
bhikkhū upāsakassa maraṇavaṇṇaṁ saṁvaṇṇessantīti. Athakho te
bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ .pe. Saccaṁ kira tumhe
bhikkhave upāsakassa maraṇavaṇṇaṁ saṁvaṇṇethāti. Saccaṁ bhagavāti.
Vigarahi buddho bhagavā ananucchavikaṁ moghapurisā ananulomikaṁ appaṭirūpaṁ
assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ kathaṁ hi nāma tumhe moghapurisā
upāsakassa maraṇavaṇṇaṁ saṁvaṇṇessatha netaṁ moghapurisā appasannānaṁ
vā pasādāya .pe. Evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ
Uddiseyyātha yo pana bhikkhu sañcicca manussaviggahaṁ jīvitā
voropeyya satthahārakaṁ vāssa pariyeseyya maraṇavaṇṇaṁ vā
saṁvaṇṇeyya maraṇāya vā samādapeyya ambho purisa kiṁ
tuyhiminā pāpakena dujjīvitena matante jīvitā seyyoti iticittamano
cittasaṅkappo anekapariyāyena maraṇavaṇṇaṁ vā saṁvaṇṇeyya
maraṇāya vā samādapeyya ayampi pārājiko hoti asaṁvāsoti.

[181] Yo panāti yo yādiso .pe. Bhikkhūti .pe. Ayaṁ
imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Sañciccāti jānanto sañjānanto
cecca abhivitaritvā vītikkamo. Manussaviggaho nāma yaṁ mātukucchismiṁ
paṭhamaṁ cittaṁ uppannaṁ paṭhamaṁ viññāṇaṁ pātubhūtaṁ yāva
maraṇakālā etthantare eso manussaviggaho nāma. Jīvitā
voropeyyāti jīvitindriyaṁ upacchindati uparodheti santatiṁ vikopeti.
Satthahārakaṁ vāssa pariyeseyyāti asiṁ vā sattiṁ vā bheṇḍiṁ
vā sūlaṁ vā laguḷaṁ vā pāsāṇaṁ vā satthaṁ vā visaṁ vā rajjuṁ vā.

[182] Maraṇavaṇṇaṁ vā saṁvaṇṇeyyāti jīvite ādīnavaṁ dasseti
maraṇe vaṇṇaṁ bhaṇati.

[183] Maraṇāya vā samādapeyyāti satthaṁ vā āhara visaṁ
vā khāda rajjuyā vā ubbandhitvā kālaṁ karohīti.

[184] Ambho purisāti ālapanādhivacanametaṁ ambho purisāti 1 .
1 tesu vuttapotthakesu idaṁ vacanaṁ na paññāyati.
Kiṁ tuyhiminā pāpakena dujjīvitena matante jīvitā seyyoti pāpakaṁ
nāma jīvitaṁ aḍḍhānaṁ jīvitaṁ upādāya daliddānaṁ jīvītaṁ pāpakaṁ
sadhanānaṁ jīvitaṁ upādāya adhanānaṁ jīvitaṁ pāpakaṁ devānaṁ jīvitaṁ
upādāya manussānaṁ jīvitaṁ pāpakaṁ. Dujjīvitaṁ nāma hatthacchinnassa
pādacchinnassa hatthapādacchinnassa kaṇṇacchinnassa nāsacchinnassa
kaṇṇanāsacchinnassa. Kiṁ iminā ca pāpakena iminā ca dujjīvitena
matante jīvitā seyyoti. Iticittamanoti yaṁ cittaṁ taṁ mano
yaṁ mano taṁ cittaṁ. Cittasaṅkappoti maraṇasaññī maraṇacetano
maraṇādhippāyo. Anekapariyāyenāti uccāvacehi ākārehi.
Maraṇavaṇṇaṁ vā saṁvaṇṇeyyāti jīvite ādīnavaṁ dasseti maraṇe
vaṇṇaṁ bhaṇati ito tvaṁ kālakato kāyassa bhedā paraṁ maraṇā
sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjissasi tattha dibbehi pañcahi kāmaguṇehi
samappito samaṅgibhūto paricāressasīti.

[185] Maraṇāya vā samādapeyyāti satthaṁ vā āhara visaṁ
vā khāda rajjuyā vā ubbandhitvā kālaṁ karohi sobbhe vā
narake vā papāte vā papatāti.

[186] Ayampīti purime upādāya vuccati. Pārājiko hotīti
seyyathāpi nāma puthusilā dvedhā bhinnā appaṭisandhikā hoti
evameva bhikkhu sañcicca manussaviggahaṁ jīvitā voropetvā assamaṇo
hoti asakyaputtiyo tena vuccati pārājiko hotīti. Asaṁvāsoti
Saṁvāso nāma ekakammaṁ ekuddeso samasikkhātā eso saṁvāso
nāma. So tena saddhiṁ natthi tena vuccati asaṁvāsoti.

[187] Sāmaṁ adhiṭṭhāya dūtena dūtaparamparāya visakkiyena dūtena
gatapaccāgatena dūtena araho rahosaññī raho arahosaññī
araho arahosaññī raho rahosaññī kāyena saṁvaṇṇeti vācāya
saṁvaṇṇeti kāyena vācāya saṁvaṇṇeti dūtena saṁvaṇṇeti lekhāya
saṁvaṇṇeti opātaṁ apassenaṁ upanikkhipanaṁ bhesajjaṁ rūpūpahāro
saddūpahāro gandhūpahāro rasūpahāro phoṭṭhabbūpahāro dhammūpahāro
ācikkhanā anusāsanī saṅketakammaṁ nimittakammanti.

[188] Sāmanti sayaṁ hanati kāyena vā kāyapaṭibaddhena vā
nissaggiyena vā. Adhiṭṭhāyāti adhiṭṭhahitvā āṇāpeti evaṁ
vijjha evaṁ pahara evaṁ ghātehīti.

[189] Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti itthannāmaṁ jīvitā voropehīti
āpatti dukkaṭassa. So taṁ maññamāno taṁ jīvitā voropeti
āpatti ubhinnaṁ pārājikassa. Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti itthannāmaṁ
jīvitā voropehīti āpatti dukkaṭassa. So taṁ maññamāno
aññaṁ jīvitā voropeti mūlaṭṭhassa anāpatti vadhakassa āpatti
pārājikassa. Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti itthannāmaṁ jīvitā
voropehīti āpatti dukkaṭassa. So aññaṁ maññamāno taṁ
jīvitā voropeti āpatti ubhinnaṁ pārājikassa. Bhikkhu bhikkhuṁ
Āṇāpeti itthannāmaṁ jīvitā voropehīti āpatti dukkaṭassa.
So aññaṁ maññamāno aññaṁ jīvitā voropeti mūlaṭṭhassa
anāpatti vadhakassa āpatti pārājikassa.