[170] Tena kho pana samayena bhikkhū aññatarassa upāsakassa
vihāraparibhogaṁ senāsanaṁ aññatra paribhuñjanti. Athakho so
upāsako ujjhāyati khīyati vipāceti kathaṁ hi nāma bhaddantā
aññatra paribhogaṁ aññatra paribhuñjissantīti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Na bhikkhave aññatra paribhogo aññatra paribhuñjitabbo
yo paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassāti. Tena kho pana samayena
bhikkhū uposathaggaṁpi 1 sannisajjampi harituṁ kukkuccāyantā chamāyaṁ
nisīdanti. Gattānipi cīvarānipi paṁsukitāni honti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave tāvakālikaṁ haritunti.

[171] Tena kho pana samayena campāyaṁ thullanandāya bhikkhuniyā
antevāsī bhikkhunī thullanandāya bhikkhuniyā upaṭṭhākakulaṁ gantvā
ayyā icchati tekaṭullayāguṁ pātunti pacāpetvā haritvā attanā
paribhuñji. Sā jānitvā taṁ codesi assamaṇīsi tvanti. Tassā
kukkuccaṁ ahosi. Athakho sā bhikkhunī bhikkhunīnaṁ etamatthaṁ ārocesi.
Bhikkhuniyo bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesuṁ. Bhikkhū bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anāpatti bhikkhave pārājikassa āpatti sampajānamusāvāde
1 Rā. uposathaggepi.
Pācittiyassāti. Tena kho pana samayena rājagahe
thullanandāya bhikkhuniyā antevāsī bhikkhunī thullanandāya bhikkhuniyā
upaṭṭhākakulaṁ gantvā ayyā icchati madhugoḷakaṁ khāditunti pacāpetvā
haritvā attanā paribhuñji. Sā jānitvā taṁ codesi assamaṇīsi
tvanti. Tassā kukkuccaṁ ahosi .pe. Anāpatti bhikkhave
pārājikassa āpatti sampajānamusāvāde pācittiyassāti.

[172] Tena kho pana samayena vesāliyaṁ āyasmato ajjukassa
upaṭṭhākassa gahapatino dve dārakā honti putto ca bhāgineyyo
ca. Athakho so gahapati āyasmantaṁ ajjukaṁ etadavoca imaṁ bhante
okāsaṁ yo imesaṁ dvinnaṁ dārakānaṁ saddho hoti pasanno tassa
ācikkheyyāsīti. So kālamakāsi 1 . Tena kho pana samayena tassa
gahapatino bhāgineyyo saddho hoti pasanno. Athakho āyasmā
ajjuko taṁ okāsaṁ tassa dārakassa ācikkhi. So tena sāpateyyena
kuṭumbañca saṇṭhapesi dānañca paṭṭhapesi. Athakho tassa gahapatino
putto āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca ko nu kho bhante ānanda
pituno dāyajjo putto vā bhāgineyyo vāti. Putto kho
āvuso pituno 2 dāyajjoti. Ayaṁ bhante ayyo ajjuko amhākaṁ
1 yuropiyamarammapotthakesu ayamattho na dissati. amhākampana
potthake rāmaññapotthake ca paññāyateva. 2 mātāpitūnantipi
pāṭho.
Sāpateyyaṁ amhākaṁ methunakassa ācikkhīti. Assamaṇo āvuso
āyasmā ajjukoti. Athakho āyasmā ajjuko āyasmantaṁ ānandaṁ
etadavoca dehi me āvuso ānanda vinicchayanti. Tena kho pana
samayena āyasmā upāli āyasmato ajjukassa pakkho hoti.
Athakho āyasmā upāli āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca yo nu kho
āvuso ānanda sāmikena imaṁ okāsaṁ itthannāmassa ācikkhāhīti 1
vutto tassa ācikkhati kiṁ so āpajjatīti. Na so 2 bhante kiñci
āpajjati antamaso dukkaṭamattampīti. Ayaṁ āvuso āyasmā
ajjuko sāmikena imaṁ okāsaṁ itthannāmassa ācikkhāhīti vutto
tassa ācikkhi anāpatti āvuso āyasmato ajjukassāti.

[173] Tena kho pana samayena bārāṇasiyaṁ āyasmato pilindavacchassa
upaṭṭhākakulaṁ corehi upaddutaṁ hoti dve ca dārakā nītā honti.
Athakho āyasmā pilindavaccho te dārake iddhiyā ānetvā pāsāde
ṭhapesi. Manussā te dārake passitvā ayyassāyaṁ pilindavacchassa
iddhānubhāvoti āyasmante pilindavacche abhippasīdiṁsu. Bhikkhū
ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma āyasmā pilindavaccho
corehi nīte dārake ānessatīti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anāpatti bhikkhave iddhimantassa iddhivisayeti.
1 Yu. Ma. ācikkhāti. 2 tesu dvīsupi potthakesu ayaṁ pāṭho
natthi.

[174] Tena kho pana samayena dve bhikkhū sahāyakā honti paṇḍako
ca kapilo ca. Eko gāmake viharati eko kosambiyaṁ. Athakho
tassa bhikkhuno gāmakā kosambiṁ gacchantassa antarāmagge nadiṁ
tarantassa sūkarikānaṁ hatthato muttā medavaṭṭi pāde laggā hoti.
So bhikkhu sāmikānaṁ dassāmīti aggahesi. Sāmikā taṁ bhikkhuṁ
codesuṁ assamaṇosi tvanti. Taṁ uttiṇṇaṁ aññatarā gopālikā
passitvā etadavoca ehi bhante methunaṁ dhammaṁ paṭisevāti. So
pakatiyāpāhaṁ assamaṇoti tassā methunaṁ dhammaṁ paṭisevitvā kosambiṁ
gantvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesi. Bhikkhū bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anāpatti bhikkhave adinnādāne pārājikassa āpatti
methunaṁ dhammaṁ samāyoge pārājikassāti.

[175] Tena kho pana samayena sāgalāyaṁ āyasmato daḷhikassa
saddhivihāriko bhikkhu anabhiratiyā pīḷito āpaṇikassa veṭhanaṁ avaharitvā
āyasmantaṁ daḷhikaṁ etadavoca assamaṇo ahaṁ bhante vibbhamissāmīti.
Kiṁ tayā āvuso katanti. Āpaṇikassa veṭhanaṁ gaṇhāmi bhanteti 1 .
Āharāpetvā agghāpesi. Taṁ agghāpentaṁ na pañcamāsakaṁ 2
1 yuropiyamarammapotthakesu imassa atthassa visadisatā hoti. tattha hi
so etamatthaṁ ārocesīti vuttaṁ. amhākampana potthake rāmaññapotthake
ca īdisoyevattho paññāyati. 2 Yu. pañcamāsake.
Ma. pañcamāsako.
Agghati. Anāpatti āvuso pārājikassāti dhammiṁ kathaṁ akāsi.
So bhikkhu abhiramīti.
Dutiyapārājikaṁ niṭṭhitaṁ.
----------
Tatiyapārājikakaṇḍaṁ

[176] Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane
kūṭāgārasālāyaṁ. Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhūnaṁ anekapariyāyena
asubhakathaṁ katheti asubhāya vaṇṇaṁ bhāsati asubhabhāvanāya vaṇṇaṁ bhāsati
ādissa ādissa asubhasamāpattiyā vaṇṇaṁ bhāsati. Athakho bhagavā
bhikkhū āmantesi icchāmahaṁ bhikkhave addhamāsaṁ paṭisallīyituṁ namhi
kenaci upasaṅkamitabbo aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenāti.
Evaṁ bhanteti kho te bhikkhū bhagavato paṭissuṇitvā nāssudha koci
bhagavantaṁ upasaṅkamati aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena. Bhikkhū
bhagavā kho anekapariyāyena asubhakathaṁ katheti asubhāya vaṇṇaṁ bhāsati
asubhabhāvanāya vaṇṇaṁ bhāsati ādissa ādissa asubhasamāpattiyā
vaṇṇaṁ bhāsatīti te 1 anekākāravokāraṁ asubhabhāvanānuyogamanuyuttā
viharanti. Te sakena kāyena aṭṭiyanti harāyanti jigucchanti seyyathāpi
nāma itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanakajātiko sīsaṁ
nahāto ahikuṇapena vā kukkurakuṇapena vā manussakuṇapena vā
kaṇṭhe ālaggena 2 aṭṭiyeyya harāyeyya jiguccheyya evameva te
bhikkhū sakena kāyena aṭṭiyantā harāyantā jigucchantā attanāpi
attānaṁ jīvitā voropenti aññamaññaṁpi jīvitā voropenti
1 atirekapāṭhena bhavitabbaṁ 2 Yu. Ma. āsattena. Rā. āsaṭṭhena.
Migalaṇḍikaṁpi samaṇakuttakaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadenti 1 sādhu no
āvuso jīvitā voropehi idaṁ te pattacīvaraṁ bhavissatīti. Athakho
migalaṇḍiko samaṇakuttako pattacīvarehi bhaṭo sambahule bhikkhū
jīvitā voropetvā lohitakaṁ 2 asiṁ ādāya yena vaggumudā nadī
tenupasaṅkami. Athakho migalaṇḍikassa samaṇakuttakassa lohītakaṁ
taṁ 3 asiṁ dhovantassa ahudeva kukkuccaṁ ahu vippaṭisāro alābhā
vata me na vata me lābhā dulladdhaṁ vata me na vata me suladdhaṁ
bahuṁ vata mayā apuññaṁ pasutaṁ yohaṁ bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme
jīvitā voropesinti. Athakho aññatarā mārakāyikā devatā
abhijjamāne udake āgantvā migalaṇḍikaṁ samaṇakuttakaṁ etadavoca
sādhu sādhu sappurisa lābhā te sappurisa suladdhaṁ te sappurisa
bahuṁ tayā sappurisa puññaṁ pasutaṁ yaṁ tvaṁ atiṇṇe tāresīti.
Athakho migalaṇḍiko samaṇakuttako lābhā kira me suladdhaṁ kira me
bahuṁ kira mayā puññaṁ pasutaṁ atiṇṇe kirāhaṁ tāremīti tiṇhaṁ 4
asiṁ ādāya vihārena vihāraṁ pariveṇena pariveṇaṁ upasaṅkamitvā
evaṁ vadeti ko atiṇṇo kaṁ tāremīti. Tattha ye te bhikkhū
avītarāgā tesaṁ tasmiṁ samaye hotiyeva bhayaṁ hoti chambhitattaṁ
hoti lomahaṁso. Ye pana te bhikkhū vītarāgā tesaṁ tasmiṁ samaye na
1 Yu. Ma. vadanti. 2 Yu. Ma. lohitagataṁ. 2 tesu potthakesu
natthi ayaṁ pāṭho. 4 Yu. Ma. Rā. tikkhaṁ.
Hoti bhayaṁ na hoti chambhitattaṁ na hoti lomahaṁso. Athakho
migalaṇḍiko samaṇakuttako ekaṁpi bhikkhuṁ ekāheneva jīvitā voropesi
dvepi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi tayopi bhikkhū ekāhena
jīvitā voropesi cattāropi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi
pañcapi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi .pe. Dasapi bhikkhū
ekāhena jīvitā voropesi vīsaṁpi 1 bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi
tiṁsaṁpi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi cattāḷīsaṁpi 2 bhikkhū ekāhena
jīvitā voropesi paññāsaṁpi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi
saṭṭhiṁpi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi.

[177] Athakho bhagavā tassa addhamāsassa accayena paṭisallānā
vuṭṭhito āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi kinnu kho ānanda tanubhūto
viya bhikkhusaṅghoti. Tathā hi pana bhante bhagavā bhikkhūnaṁ anekapariyāyena
asubhakathaṁ katheti asubhāya vaṇṇaṁ bhāsati asubhabhāvanāya vaṇṇaṁ
bhāsati ādissa ādissa asubhasamāpattiyā vaṇṇaṁ bhāsati te ca
bhante bhikkhū bhagavā kho anekapariyāyena asubhakathaṁ katheti asubhāya
vaṇṇaṁ bhāsati asubhabhāvanāya vaṇṇaṁ bhāsati ādissa ādissa
asubhasamāpattiyā vaṇṇaṁ bhāsatīti anekākāravokāraṁ asubhabhāvanānuyogamanuyuttā
viharanti te sakena kāyena aṭṭiyanti harāyanti
jigucchanti seyyathāpi nāma itthī vā puriso vā daharo yuvā
1 Yu. vīsatiṁ. Ma. Rā. vīsatipi. 2 Yu. cattārīsaṁpi.
Maṇḍanakajātiko sīsaṁ nahāto ahikuṇapena vā kukkurakuṇapena vā
manussakuṇapena vā kaṇṭhe ālaggena aṭṭiyeyya harāyeyya jiguccheyya
evameva te bhikkhū sakena kāyena aṭṭiyantā harāyantā jigucchantā
attanāpi attānaṁ jīvitā voropenti aññamaññaṁpi jīvitā voropenti
migalaṇḍikaṁpi samaṇakuttakaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadenti sādhu no
āvuso jīvitā voropehi idaṁ te pattacīvaraṁ bhavissatīti athakho
bhante migalaṇḍiko samaṇakuttako pattacīvarehi bhaṭo ekaṁpi bhikkhuṁ
ekāhena jīvitā voropesi .pe. Saṭṭhiṁpi bhikkhū ekāhena jīvitā
voropesi sādhu bhante bhagavā aññaṁ pariyāyaṁ ācikkhatu yathāyaṁ
bhikkhusaṅgho aññāya saṇṭhaheyyāti. Tenahānanda yāvatikā bhikkhū
vesāliṁ upanissāya viharanti te sabbe upaṭṭhānasālāyaṁ sannipātehīti.
Evaṁ bhanteti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissuṇitvā
yāvatikā bhikkhū vesāliṁ upanissāya viharanti te sabbe upaṭṭhānasālāyaṁ
sannipātetvā yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavantaṁ etadavoca sannipatito bhante bhikkhusaṅgho yassidāni bhante
bhagavā kālaṁ maññatīti.

[178] Athakho bhagavā yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā
bhikkhū āmantesi ayaṁpi kho bhikkhave ānāpānassatisamādhi bhāvito
bahulīkato santo ceva paṇīto ca asecanako ca sukho ca vihāro
Uppannuppanne ca pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti
vūpasameti seyyathāpi bhikkhave gimhānaṁ pacchime māse ūhataṁ rajojallaṁ
tamenaṁ mahāakālamegho ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti evameva
kho bhikkhave ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato santo ceva
paṇīto ca asecanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne ca
pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti kathaṁ
bhāvito ca bhikkhave ānāpānassatisamādhi kathaṁ bahulīkato santo
ceva paṇīto ca asecanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne
ca pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti idha
bhikkhave bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato
vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ
upaṭṭhapetvā so sato va assasati sato passasati dīghaṁ vā
assasanto dīghaṁ assasāmīti pajānāti dīghaṁ vā passasanto dīghaṁ
passasāmīti pajānāti rassaṁ vā assasanto rassaṁ assasāmīti
pajānāti rassaṁ vā passasanto rassaṁ passasāmīti pajānāti
sabbakāyapaṭisaṁvedī assasissāmīti sikkhati sabbakāyapaṭisaṁvedī passasissāmīti
sikkhati passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmīti sikkhati
passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmīti sikkhati pītipaṭisaṁvedī assasissāmīti
sikkhati pītipaṭisaṁvedī passasissāmīti sikkhati sukhapaṭisaṁvedī
assasissāmīti sikkhati sukhapaṭisaṁvedī passasissāmīti sikkhati cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī
Assasissāmīti sikkhati cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī passasissāmīti
sikkhati passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ assasissāmīti sikkhati
passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ passasissāmīti sikkhati cittapaṭisaṁvedī
assasissāmīti sikkhati cittapaṭisaṁvedī passasissāmīti sikkhati
abhippamodayaṁ cittaṁ assasissāmīti sikkhati abhippamodayaṁ cittaṁ
passasissāmīti sikkhati samādahaṁ cittaṁ assasissāmīti sikkhati
samādahaṁ cittaṁ passasissāmīti sikkhati vimocayaṁ cittaṁ assasissāmīti
sikkhati vimocayaṁ cittaṁ passasissāmīti sikkhati aniccānupassī
assasissāmīti sikkhati aniccānupassī passasissāmīti sikkhati
virāgānupassī assasissāmīti sikkhati virāgānupassī passasissāmīti
sikkhati nirodhānupassī assasissāmīti sikkhati nirodhānupassī
passasissāmīti sikkhati paṭinissaggānupassī assasissāmīti sikkhati
paṭinissaggānupassī passasissāmīti sikkhati evaṁ bhāvito kho
bhikkhave ānāpānassatisamādhi evaṁ bahulīkato santo ceva paṇīto
ca asecanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne ca pāpake
akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasametīti.

[179] Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ
sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi saccaṁ kira bhikkhave bhikkhū attanāpi
attānaṁ jīvitā voropenti aññamaññaṁpi jīvitā voropenti
migalaṇḍikaṁpi samaṇakuttakaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadenti sādhu no
Āvuso jīvitā voropehi idaṁ te pattacīvaraṁ bhavissatīti. Saccaṁ
bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā ananucchavikaṁ bhikkhave tesaṁ bhikkhūnaṁ
ananulomikaṁ appaṭirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ kathaṁ hi
nāma te bhikkhave bhikkhū attanāpi attānaṁ jīvitā voropessanti
aññamaññaṁpi jīvitā voropessanti migalaṇḍikaṁpi samaṇakuttakaṁ
upasaṅkamitvā evaṁ vakkhanti sādhu no āvuso jīvitā voropehi
idaṁ te pattacīvaraṁ bhavissatīti netaṁ bhikkhave appasannānaṁ vā
pasādāya .pe. Evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha
yo pana bhikkhu sañcicca manussaviggahaṁ jīvitā voropeyya satthahārakaṁ
vāssa pariyeseyya ayampi pārājiko hoti asaṁvāsoti. Evañcidaṁ
bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.