[149] Uppādetabbañca vo bhikkhave dhammaṁ desissāmi na
uppādetabbañca taṁ suṇātha sādhukaṁ manasikarotha bhāsissāmīti.
Evaṁ bhanteti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca
katamo ca bhikkhave na uppādetabbo dhammo micchādiṭṭhi .pe.
Micchāvimutti ayaṁ vuccati bhikkhave na uppādetabbo dhammo.
Katamo ca bhikkhave uppādetabbo dhammo sammādiṭṭhi .pe. Sammāvimutti
ayaṁ vuccati bhikkhave uppādetabbo dhammoti.
[150] Āsevitabbañca vo bhikkhave dhammaṁ desissāmi na
āsevitabbañca taṁ suṇātha sādhukaṁ manasikarotha bhāsissāmīti. Evaṁ
bhanteti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca
katamo ca bhikkhave na āsevitabbo dhammo micchādiṭṭhi .pe.
Micchāvimutti ayaṁ vuccati bhikkhave na āsevitabbo dhammo. Katamo
ca bhikkhave āsevitabbo dhammo sammādiṭṭhi .pe. Sammāvimutti
ayaṁ vuccati bhikkhave āsevitabbo dhammoti.
[151] Bhāvetabbañca vo bhikkhave dhammaṁ desissāmi na
Bhāvetabbañca taṁ suṇātha sādhukaṁ manasikarotha bhāsissāmīti. Evaṁ
bhanteti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca
katamo ca bhikkhave na bhāvetabbo dhammo micchādiṭṭhi .pe. Micchāvimutti
ayaṁ vuccati bhikkhave na bhāvetabbo dhammo. Katamo ca
bhikkhave bhāvetabbo dhammo sammādiṭṭhi .pe. Sammāvimutti ayaṁ
vuccati bhikkhave bhāvetabbo dhammoti.
[152] Bahulīkātabbañca vo bhikkhave dhammaṁ desissāmi na bahulīkātabbañca
taṁ suṇātha sādhukaṁ manasikarotha bhāsissāmīti. Evaṁ
bhanteti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca
katamo ca bhikkhave na bahulīkātabbo dhammo micchādiṭṭhi .pe.
Micchāvimutti ayaṁ vuccati bhikkhave na bahulīkātabbo dhammo. Katamo
ca bhikkhave bahulīkātabbo dhammo sammādiṭṭhi .pe. Sammāvimutti
ayaṁ vuccati bhikkhave bahulīkātabbo dhammoti.
[153] Anussaritabbañca vo bhikkhave dhammaṁ desissāmi na
anusasaritabbañca taṁ suṇātha sādhukaṁ manasikarotha bhāsissāmīti. Evaṁ
bhanteti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca
katamo ca bhikkhave na anussaritabbo dhammo micchādiṭṭhi .pe.
Micchāvimutti ayaṁ vuccati bhikkhave na anussaritabbo dhammo. Katamo
ca bhikkhave anussaritabbo dhammo sammādiṭṭhi .pe. Sammāvimutti
ayaṁ vuccati bhikkhave anussaritabbo dhammoti.
[154] Sacchikātabbañca vo bhikkhave dhammaṁ desissāmi na
sacchikātabbañca taṁ suṇātha sādhukaṁ manasikarotha bhāsissāmīti.
Evaṁ bhanteti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca
katamo ca bhikkhave na sacchikātabbo dhammo micchādiṭṭhi .pe.
Micchāvimutti ayaṁ vuccati bhikkhave na sacchikātabbo dhammo. Katamo
ca bhikkhave sacchikātabbo dhammo sammādiṭṭhi .pe. Sammāvimutti
ayaṁ vuccati bhikkhave sacchikātabbo dhammoti.
Ariyamaggavaggo pañcamo.
Tatiyapaṇṇāsako tatiyo.
------------
Catutthapaṇṇāsako
puggalavaggo paṭhamo
[155] Dasahi bhikkhave dhammehi samannāgato puggalo na sevitabbo
katamehi dasahi micchādiṭṭhiko hoti micchāsaṅkappo hoti micchāvāco
hoti micchākammanto hoti micchāājīvo hoti micchāvāyāmo
hoti micchāsati hoti micchāsamādhi hoti micchāñāṇī hoti
micchāvimutti hoti imehi kho bhikkhave dasahi dhammehi samannāgato puggalo
na sevitabbo. Dasahi bhikkhave dhammehi samannāgato puggalo sevitabbo
katamehi dasahi sammādiṭṭhiko hoti sammāsaṅkappo hoti sammāvāco
hoti sammākammanto hoti sammāājīvo hoti sammāvāyāmo
hoti sammāsati hoti sammāsamādhi hoti sammāñāṇī
hoti sammāvimutti hoti imehi kho bhikkhave dasahi dhammehi samannāgato
puggalo sevitabboti. (chuttaradiyaḍḍhasatādisuttaṁ peyyālavasena gaṇitabbaṁ)
dasahi bhikkhave dhammehi samannāgato puggalo na bhajitabbo ... Bhajitabbo ...
Na payirupāsitabbo ... Payirupāsitabbo ... Na pujjo 1 hoti ... Pujjo
hoti ... Na pāsaṁso hoti ... Pāsaṁso hoti ... Agāravo hoti ...
Sagāravo hoti appatikkho 2 hoti ... Sappatikkho 2 hoti ... Na
ārādhako hoti ... Ārādhako hoti ... Na visujjhati ... Visujjhati ...
Mānaṁ nādhibhoti ... Mānaṁ adhibhoti ... Paññāya na vaḍḍhati ... Paññāya
vaḍḍhati ... Bahuṁ
1 Po. sabbavāresu pajjā. 2 Ma. appatisso ... sappatisso.
Apuññaṁ pasavati ... Bahuṁ puññaṁ pasavati. Katamehi dasahi sammādiṭṭhiko
hoti sammāsaṅkappo hoti sammāvāco hoti sammākammanto
hoti sammāājīvo hoti sammāvāyāmo hoti sammāsati hoti
sammāsamādhi hoti sammāñāṇī hoti sammāvimutti hoti imehi
kho bhikkhave dasahi dhammehi samannāgato puggalo bahuṁ puññaṁ pasavatīti.
Puggalavaggo paṭhamo.
-----------
Jāṇussoṇivaggo dutiyo
[156] Tena kho pana samayena jāṇussoṇi brāhmaṇo
tadahuposathe sīsanhāto navaṁ khomayugaṁ nivattho allakusamuṭṭhiṁ ādāya
bhagavato avidūre ekamantaṁ ṭhito hoti. Addasā kho bhagavā jāṇussoṇiṁ
brāhmaṇaṁ tadahuposathe sīsanhātaṁ navaṁ khomayugaṁ nivatthaṁ allakusamuṭṭhiṁ
ādāya ekamantaṁ ṭhitaṁ disvāna jāṇussoṇiṁ brāhmaṇaṁ etadavoca
kiṁ nu tvaṁ brāhmaṇa tadahuposathe sīsanhāto navaṁ khomayugaṁ nivattho
allakusamuṭṭhiṁ ādāya ekamantaṁ ṭhito kiṁ nu kho ajja brāhmaṇakulassāti.
Paccorohaṇī bho gotama ajja brāhmaṇakulassāti.
Yathākathaṁ pana brāhmaṇa brāhmaṇānaṁ paccorohaṇī hotīti. Idha bho
gotama brāhmaṇā tadahuposathe sīsanhātā navaṁ khomayugaṁ nivatthā
allena gomayena paṭhaviṁ opuñjitvā haritehi kusehi pattharitvā antarā
ca velaṁ antarā ca agyāgāraṁ seyyaṁ kappenti te taṁ rattiṁ
Tikkhattuṁ paccuṭṭhāya pañjalikā aggiṁ namassanti paccorohāma bhavantaṁ
paccorohāma bhavantanti pahutena ca sappitelena navanītena aggiṁ
santappenti tassā ca rattiyā accayena paṇītena khādanīyena
bhojanīyena brāhmaṇe santappenti evaṁ kho bho gotama brāhmaṇānaṁ
paccorohaṇī hotīti aññathā kho brāhmaṇānaṁ paccorohaṇī hoti
aññathā ca pana ariyassa vinaye paccorohaṇī hotīti yathākathaṁ
pana bho gotama ariyassa vinaye paccorohaṇī hoti sādhu vata me
bhavaṁ gotamo tathā dhammaṁ desetu yathā ariyassa vinaye paccorohaṇī
hotīti. Tenahi brāhmaṇa suṇāhi sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmīti.
Evaṁ bhoti kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavato paccassosi. Bhagavā
etadavoca idha brāhmaṇa ariyasāvako iti paṭisañcikkhati pāṇātipātassa
kho pāpako vipāko diṭṭheceva dhamme abhisamparāyañcāti
so iti paṭisaṅkhāya pāṇātipātaṁ pajahati pāṇātipātā paccorohati
adinnādānassa kho pāpako vipāko diṭṭheceva dhamme abhisamparāyañcāti
so iti paṭisaṅkhāya adinnādānaṁ pajahati adinnādānā paccorohati
kāmesu micchācārassa kho pāpako vipāko diṭṭheceva dhamme
abhisamparāyañcāti so iti paṭisaṅkhāya kāmesu micchācāraṁ pajahati kāmesu
micchācārā paccorohati musāvādassa kho pāpako vipāko diṭṭheceva
dhamme abhisamparāyañcāti so iti paṭisaṅkhāya musāvādaṁ pajahati
musāvādā paccorohati pisuṇāya vācāya kho pāpako vipāko diṭṭheceva
Dhamme abhisamparāyañcāti so iti paṭisaṅkhāya pisuṇaṁ vācaṁ pajahati
pisuṇāya vācāya paccorohati pharusāya vācāya kho pāpako vipāko
diṭṭheceva dhamme abhisamparāyañcāti so iti paṭisaṅkhāya pharusaṁ vācaṁ
pajahati pharusāya vācāya paccorohati samphappalāpassa kho pāpako
vipāko diṭṭheceva dhamme abhisamparāyañcāti so iti paṭisaṅkhāya
samphappalāpaṁ pajahati samphappalāpā paccorohati abhijjhāya kho
pāpako vipāko diṭṭheceva dhamme abhisamparāyañcāti so iti
paṭisaṅkhāya abhijjhaṁ pajahati abhijjhāya paccorohati byāpādassa
kho pāpako vipāko diṭṭheceva dhamme abhisamparāyañcāti so iti
paṭisaṅkhāya byāpādaṁ pajahati byāpādā paccorohati micchādiṭṭhiyā
kho pāpako vipāko diṭṭheceva dhamme abhisamparāyañcāti so iti
paṭisaṅkhāya micchādiṭṭhiṁ pajahati micchādiṭṭhiyā paccorohati evaṁ kho
brāhmaṇa ariyassa vinaye paccorohaṇī hotīti. Aññathā [1]- bho
gotama brāhmaṇānaṁ paccorohaṇī hoti aññathā ca pana ariyassa
vinaye paccorohaṇī hoti imissā ca bho gotama ariyassa vinaye
paccorohaṇiyā brāhmaṇānaṁ paccorohaṇī kallaṁ nāgghati soḷasiṁ
abhikkantaṁ bho gotama .pe. Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu
ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṅgatanti.
[157] Ariyaṁ vo bhikkhave paccorohaṇiṁ desissāmi taṁ suṇātha
sādhukaṁ manasikarotha bhāsissāmīti. Evaṁ bhanteti kho te bhikkhū bhagavato
1 Ma. Yu. khosaddo dissati.
Paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca katamā ca bhikkhave ariyā paccorohaṇī
idha bhikkhave ariyasāvako iti paṭisañcikkhati pāṇātipātassa
kho pāpako vipāko diṭṭheceva dhamme abhisamparāyañcāti so iti
paṭisaṅkhāya pāṇātipātaṁ pajahati pāṇātipātā paccorohati adinnādānassa
kho pāpako vipāko diṭṭheceva dhamme abhisamparāyañcāti
so iti paṭisaṅkhāya adinnādānaṁ pajahati adinnādānā paccorohati
kāmesu micchācārassa kho pāpako vipāko diṭṭheceva dhamme
abhisamparāyañcāti so iti paṭisaṅkhāya kāmesu micchācāraṁ pajahati kāmesu
micchācārā paccorohati musāvādassa kho pāpako vipāko diṭṭheceva
dhamme abhisamparāyañcāti so iti paṭisaṅkhāya musāvādaṁ pajahati
musāvādā paccorohati pisuṇāya vācāya kho pāpako vipāko diṭṭheceva
dhamme abhisamparāyañcāti so iti paṭisaṅkhāya pisuṇaṁ vācaṁ pajahati
pisuṇāya vācāya paccorohati pharusāya vācāya kho pāpako vipāko
diṭṭheceva dhamme abhisamparāyañcāti so iti paṭisaṅkhāya pharusaṁ vācaṁ
pajahati pharusāya vācāya paccorohati samphappalāpassa kho pāpako
vipāko diṭṭheceva dhamme abhisamparāyañcāti so iti paṭisaṅkhāya
samphappalāpaṁ pajahati samphappalāpā paccorohati abhijjhāya kho
pāpako vipāko diṭṭheceva dhamme abhisamparāyañcāti so iti
paṭisaṅkhāya abhijjhaṁ pajahati abhijjhāya paccorohati byāpādassa
kho pāpako vipāko diṭṭheceva dhamme abhisamparāyañcāti so iti
Paṭisaṅkhāya byāpādaṁ pajahati byāpādā paccorohati micchādiṭṭhiyā
kho pāpako vipāko diṭṭheceva dhamme abhisamparāyañcāti so iti
paṭisaṅkhāya micchādiṭṭhiṁ pajahati micchādiṭṭhiyā paccorohati ayaṁ
vuccati bhikkhave ariyā paccorohaṇīti.
[158] Athakho sagāravo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ
vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ nisinno kho sagāravo
brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca kiṁ nu kho bho gotama orimaṁ tīraṁ
kiṁ pārimaṁ tīranti. Pāṇātipāto kho brāhmaṇa orimaṁ tīraṁ pāṇātipātā
veramaṇī pārimaṁ tīraṁ adinnādānaṁ orimaṁ tīraṁ adinnādānā
veramaṇī pārimaṁ tīraṁ kāmesu micchācāro orimaṁ tīraṁ kāmesu
micchācārā veramaṇī pārimaṁ tīraṁ musāvādo orimaṁ tīraṁ musāvādā
veramaṇī pārimaṁ tīraṁ pisuṇā vācā orimaṁ tīraṁ pisuṇāya vācāya
veramaṇī pārimaṁ tīraṁ pharusā vācā orimaṁ tīraṁ pharusāya vācāya
veramaṇī pārimaṁ tīraṁ samphappalāpo orimaṁ tīraṁ samphappalāpā
veramaṇī pārimaṁ tīraṁ abhijjhā orimaṁ tīraṁ anabhijjhā pārimaṁ tīraṁ
byāpādo orimaṁ tīraṁ abyāpādo pāramaṁ tīraṁ micchādiṭṭhi orimaṁ
tīraṁ sammādiṭṭhi pārimaṁ tīraṁ idaṁ kho brāhmaṇa orimaṁ tīraṁ
idaṁ pārimaṁ tīranti.
Appakā te manussesu ye janā pāragāmino
Athāyaṁ itarā pajā tīramevānudhāvati.
Ye ca kho sammadakkhāte dhamme dhammānuvattino
te janā pāramessanti maccudheyyaṁ suduttaraṁ.
Kaṇhaṁ dhammaṁ vippahāya sukkaṁ bhāvetha paṇḍito
okā anokamāgamma viveke yattha dūramaṁ.
Tatrābhiratimiccheyya hitvā kāme akiñcano
pariyodapeyya attānaṁ cittaklesehi paṇḍito.
Yesaṁ sambodhiyaṅgesu sammā cittaṁ subhāvitaṁ
ādānapaṭinissagge anupādāya ye ratā
khīṇāsavā jutimanto te loke parinibbutāti.