[954] Upekkhāvedaniyaṁ bhikkhave phassaṁ paṭicca uppajjati
upekkhindriyaṁ. So upekkhakova samāno upekkhakosmīti pajānāti
tasseva upekkhāvedaniyassa phassassa nirodhā yantajjaṁ vedayitaṁ
upekkhāvedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannaṁ upekkhindriyaṁ taṁ nirujjhati
taṁ vūpasamatīti pajānāti.

[955] Seyyathāpi bhikkhave dvinnaṁ kaṭṭhānaṁ saṅghaṭanasamodhānā 1
usmā jāyati tejo abhinibbattati tesaṁyeva kaṭṭhānaṁ nānābhāvanikkhepā 2
yā tajjā usmā sā nirujjhati sā vūpasamati. Evameva
kho bhikkhave sukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppajjati sukhindriyaṁ so
sukhitova samāno sukhitosmīti pajānāti tasseva sukhavedaniyassa
phassassa nirodhā yantajjaṁ vedayitaṁ sukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannaṁ
sukhindriyaṁ taṁ nirujjhati taṁ vūpasamatīti pajānāti. Dukkhavedaniyaṁ bhikkhave
phassaṁ paṭicca .pe. Somanassavedaniyaṁ bhikkhave phassaṁ paṭicca.
Domanassavedaniyaṁ bhikkhave phassaṁ paṭicca. Upekkhāvedaniyaṁ bhikkhave
phassaṁ paṭicca uppajjati upekkhindriyaṁ so upekkhakova samāno
upekkhakosmīti pajānāti tasseva upekkhāvedaniyassa phassassa
nirodhā yantajjaṁ vedayitaṁ upekkhāvedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannaṁ 3
upekkhindriyaṁ taṁ nirujjhati taṁ vūpasamatīti pajānātīti.

[956] Pañcimāni bhikkhave indriyāni. Katamāni pañca. Dukkhindriyaṁ
1 Ma. saṅghaṭṭanasamodhānā. Yu. saṅghaṭṭanāsamodhānā. 2 Ma. nānābhāvāvinikkhepā.
Yu. nānābhāvānikkhepā. 3 Ma. uppajjati.
Domanassindriyaṁ sukhindriyaṁ somanassindriyaṁ upekkhindriyaṁ.

[957] Idha bhikkhave bhikkhuno appamattassa ātāpino
pahitattassa viharato uppajjati dukkhindriyaṁ. So evaṁ pajānāti
uppannaṁ kho me idaṁ dukkhindriyaṁ tañca kho sanimittaṁ sanidānaṁ
sasaṅkhāraṁ sappaccayaṁ tañca animittaṁ anidānaṁ asaṅkhāraṁ appaccayaṁ
dukkhindriyaṁ uppajjissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjatīti. So
dukkhindriyañca pajānāti dukkhindriyasamudayañca pajānāti dukkhindriyanirodhañca
pajānāti yattha cuppannaṁ dukkhindriyaṁ aparisesaṁ nirujjhati
tañca pajānāti. Kattha cuppannaṁ dukkhindriyaṁ aparisesaṁ nirujjhati.
Idha bhikkhave bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi
savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamajjhānaṁ upasampajja viharati.
Ettha cuppannaṁ dukkhindriyaṁ aparisesaṁ nirujjhati. Ayaṁ vuccati
bhikkhave bhikkhu aññāsi dukkhindriyassa nirodhaṁ tathattāya cittaṁ
upasaṁharati 1 .

[958] Idha pana bhikkhave bhikkhuno appamattassa ātāpino
pahitattassa viharato uppajjati domanassindriyaṁ. So evaṁ
pajānāti uppannaṁ kho me idaṁ domanassindriyaṁ tañca kho
sanimittaṁ sanidānaṁ sasaṅkhāraṁ sappaccayaṁ tañca 2 animittaṁ anidānaṁ
asaṅkhāraṁ appaccayaṁ domanassindriyaṁ uppajjatīti netaṁ ṭhānaṁ
1 Sī. sabbavāresu upasaṁhāsīti pāṭho dissati. 2 Yu. taṁ vata.
Vijjatīti 1 . So domanassindriyañca pajānāti domanassindriyasamudayañca
pajānāti domanassindriyanirodhañca pajānāti yattha cuppannaṁ
domanassindriyaṁ aparisesaṁ nirujjhati tañca pajānāti. Kattha
cuppannaṁ domanassindriyaṁ aparisesaṁ nirujjhati. Idha bhikkhave bhikkhu
vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ
avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyajjhānaṁ upasampajja viharati.
Ettha cuppannaṁ domanassindriyaṁ aparisesaṁ nirujjhati. Ayaṁ vuccati
bhikkhave bhikkhu aññāsi domanassindriyassa nirodhaṁ tathattāya cittaṁ
upasaṁharati.

[959] Idha pana bhikkhave bhikkhuno appamattassa ātāpino
pahitattassa viharato uppajjati sukhindriyaṁ. So evaṁ pajānāti
uppannaṁ kho me idaṁ sukhindriyaṁ tañca kho sanimittaṁ sanidānaṁ
sasaṅkhāraṁ sappaccayaṁ tañca animittaṁ anidānaṁ asaṅkhāraṁ appaccayaṁ
sukhindriyaṁ uppajjissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjatīti. So sukhindriyañca
pajānāti sukhindriyasamudayañca pajānāti sukhindriyanirodhañca
pajānāti yattha cuppannaṁ sukhindriyaṁ aparisesaṁ nirujjhati tañca
pajānāti. Kattha cuppannaṁ sukhindriyaṁ aparisesaṁ nirujjhati. Idha
bhikkhave bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca
sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti yantaṁ ariyā ācikkhanti
upekkhako satimā sukhavihārīti tatiyajjhānaṁ upasampajja viharati.
1 Ma. itisaddo na dissati. evamuparipi.
Ettha cuppannaṁ sukhindriyaṁ aparisesaṁ nirujjhati. Ayaṁ vuccati
bhikkhave bhikkhu aññāsi sukhindriyassa nirodhaṁ tathattāya cittaṁ
upasaṁharati.

[960] Idha pana bhikkhave bhikkhuno appamattassa ātāpino
pahitattassa viharato uppajjati somanassindriyaṁ. So evaṁ
pajānāti uppannaṁ kho me idaṁ somanassindriyaṁ tañca kho
sanimittaṁ sanidānaṁ sasaṅkhāraṁ sappaccayaṁ tañca animittaṁ anidānaṁ
asaṅkhāraṁ appaccayaṁ somanassindriyaṁ uppajjissatīti netaṁ ṭhānaṁ
vijjatīti. So somanassindriyañca pajānāti somanassindriyasamudayañca
pajānāti somanassindriyanirodhañca pajānāti yattha
cuppannaṁ somanassindriyaṁ aparisesaṁ nirujjhati tañca pajānāti.
Kattha cuppannaṁ somanassindriyaṁ aparisesaṁ nirujjhati. Idha bhikkhave
bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ
atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ
catutthajjhānaṁ upasampajja viharati. Ettha cuppannaṁ somanassindriyaṁ
aparisesaṁ nirujjhati. Ayaṁ vuccati bhikkhave bhikkhu aññāsi
somanassindriyassa nirodhaṁ tathattāya cittaṁ upasaṁharati.

[961] Idha pana bhikkhave bhikkhuno appamattassa ātāpino
pahitattassa viharato uppajjati upekkhindriyaṁ. So evaṁ pajānāti
uppannaṁ kho me idaṁ upekkhindriyaṁ tañca kho sanimittaṁ sanidānaṁ
Sasaṅkhāraṁ sappaccayaṁ tañca kho 1 animittaṁ anidānaṁ asaṅkhāraṁ
appaccayaṁ upekkhindriyaṁ uppajjissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjatīti.
So upekkhindriyañca pajānāti upekkhindriyasamudayañca pajānāti
upekkhindriyanirodhañca pajānāti yattha cuppannaṁ upekkhindriyaṁ
aparisesaṁ nirujjhati tañca pajānāti. Kattha cuppannaṁ upekkhindriyaṁ
aparisesaṁ nirujjhati. Idha bhikkhave bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ
samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja
viharati. Ettha cuppannaṁ upekkhindriyaṁ aparisesaṁ nirujjhati. Ayaṁ
vuccati bhikkhave bhikkhu aññāsi upekkhindriyassa nirodhaṁ tathattāya
cittaṁ upasaṁharatīti.
Sukhindriyavaggo catuttho.
Tassuddānaṁ
suddhakañca soto 2 arahā dve samaṇabrāhmaṇena ca
vibhaṅgena tayo vuttā arahato 3 uppaṭikena cāti.
-----------
1 Ma. khosaddo natthi. 2 Po. ... dve va soto dve arahā ... uparivārikena
cāti. Ma. suddhikañca soto arahā duve samaṇabrāhmaṇā
...... ...... ...... ...... kaṭṭho uppaṭikātikanti.
3 Yu. araṇi ....
Jarāvaggo pañcamo

[962] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme
migāramātupāsāde. Tena kho pana samayena bhagavā sāyaṇhasamayaṁ
paṭisallānā vuṭṭhito pacchātapake 1 nisinno hoti piṭṭhiṁ
otāpayamāno. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā bhagavato gattāni
pāṇinā anomajjanto bhagavantaṁ etadavoca

[963] Acchariyaṁ bhante abbhūtaṁ bhante na cevadāni bhante
bhagavato tāva parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto sithilāni ca
gattāni santhāni 2 valijātāni purato pabbhāro ca kāyo dissati
ca indriyānaṁ aññathattaṁ cakkhundriyassa sotindriyassa
ghānindriyassa jivhindriyassa kāyindriyassāti.