[394] Ekaṁ samayaṁ bhagavā sākete viharati añjanavane migadāye.
Atha kho kuṇḍaliyo paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavatā saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ
vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho kuṇḍaliyo
paribbājako bhagavantaṁ etadavoca ahamasmi bho gotama
ārāmaniyādiparisāvacaro 2 tassa mayhaṁ bho gotama pacchābhattaṁ
bhuttapātarāsassa ayamāhāro 3 hoti ārāmena ārāmaṁ uyyānena
uyyānaṁ anucaṅkamāmi anuvicarāmi so tattha passāmi eke samaṇabrāhmaṇe
iti vādappamokkhānisaṁsaṁ ceva kathaṁ kathente upārambhānisaṁsaṁ
ca bhavampana gotamo kimānisaṁso viharatīti. Vijjāvimuttiphalānisaṁso
kho kuṇḍaliya tathāgato viharatīti.

[395] Katame pana bho gotama dhammā bhāvitā bahulīkatā
vijjāvimuttiṁ paripūrentīti. Satta kho kuṇḍaliya bojjhaṅgā bhāvitā
bahulīkatā vijjāvimuttiṁ paripūrentīti. Katame pana bho gotama dhammā
bhāvitā bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrentīti. Cattāro kho
kuṇḍaliya satipaṭṭhānā bhāvitā bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrentīti.
1 Po. Yu. vimuttamhīti. 2 Ma. ārāmanissayī parisāvacaro. Yu. ārāmanisādi....
3 Ma. Yu. ayamācāro.
Katame pana bho gotama dhammā bhāvitā bahulīkatā cattāro
satipaṭṭhāne paripūrentīti. Tīṇi kho kuṇḍaliya sucaritāni bhāvitāni
bahulīkatāni cattāro satipaṭṭhāne paripūrentīti. Katame pana bho
gotama dhammā bhāvitā bahulīkatā tīṇi sucaritāni paripūrentīti.

[396] Indriyasaṁvaro kho kuṇḍaliya bhāvito bahulīkato tīṇi
sucaritāni paripūreti 1 . Kathaṁ bhāvito [2]- kuṇḍaliya indriyasaṁvaro kathaṁ
bahulīkato tīṇi sucaritāni paripūreti 3 . Idha kuṇḍaliya bhikkhu cakkhunā
rūpaṁ disvā manāpaṁ nābhijjhāyati nāvihiṁsati 4 na rāgaṁ janeti tassa
ṭhito ca 5 kāyo hoti ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ.
Cakkhunā kho paneva rūpaṁ disvā amanāpaṁ na maṅku hoti appatiṭṭhitacitto
ādinnamānaso 6 abyāpannacetaso tassa ṭhito ca kāyo
hoti ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ. Puna caparaṁ
kuṇḍaliya bhikkhu sotena saddaṁ sutvā .pe. Ghānena gandhaṁ
ghāyitvā. Jivhāya rasaṁ sāyitvā. Kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā.
Manasā dhammaṁ viññāya manāpaṁ nābhijjhāyati nāvihiṁsati na rāgaṁ
janeti tassa ṭhito ca kāyo hoti ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ
susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ. Manasā kho paneva dhammaṁ viññāya amanāpaṁ
na maṅku hoti appatiṭṭhitacitto ādinnamānaso abyāpannacetaso
tassa ca kāyo hoti ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ.
Yato kho kuṇḍaliya bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā manāpāmanāpesu
1 Ma. itisaddo atthi. 2 Ma. Yu. ca. 3 Ma. Yu. paripūrentīti. 4 Ma. Yu.
nābhijjhati nāvihaṁsati. evamupari. 5 Po. Yu. va. evamupari.
6 Ma. Yu. ādīna .... evamupari.
Rūpesu ṭhito ādinnamānaso abyāpannacetaso tassa ṭhito ca
kāyo hoti ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ. Sotena
saddaṁ sutvā .pe. Ghānena gandhaṁ ghāyitvā. Jivhāya rasaṁ
sāyitvā. Kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā. Manasā dhammaṁ viññāya
manāpāmanāpesu dhammesu ṭhito ca kāyo hoti ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ
susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ. Evambhāvito kho kuṇḍaliya indriyasaṁvaro
evaṁ bahulīkato tīṇi sucaritāni paripūreti.

[397] Kathaṁ bhāvitāni tāni ca kuṇḍaliya tīṇi sucaritāni kathaṁ
bahulīkatāni cattāro satipaṭṭhāne paripūrenti. Idha kuṇḍaliya bhikkhu
kāyaduccaritaṁ pahānāya 1 kāyasucaritaṁ bhāveti vacīduccaritaṁ pahānāya
vacīsucaritaṁ bhāveti manoduccaritaṁ pahānāya manosucaritaṁ bhāveti.
Evaṁ bhāvitāni kho kuṇḍaliya tīṇi sucaritāni evaṁ bahulīkatāni
cattāro satipaṭṭhāne paripūrenti.

[398] Kathaṁ bhāvitā ca kuṇḍaliya cattāro satipaṭṭhānā kathaṁ
bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti. Idha kuṇḍaliya bhikkhu
kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya
loke abhijjhādomanassaṁ vedanāsu .pe. Citte .pe. Dhammesu
dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke
abhijjhādomanassaṁ. Evaṁ bhāvitā kho kuṇḍaliya cattāro satipaṭṭhānā
evaṁ bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti.
1 Ma. Yu. pahāya. evamupari.

[399] Kathaṁ bhāvitā ca kuṇḍaliya satta bojjhaṅgā kathaṁ bahulīkatā
vijjāvimuttiṁ paripūrenti. Idha kuṇḍaliya bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ
bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ
.pe. Upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ
nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Evaṁ bhāvitā kho kuṇḍaliya satta
bojjhaṅgā evaṁ bahulīkatā vijjāvimuttiṁ paripūrentīti.

[400] Evaṁ vutte kuṇḍaliyo paribbājako bhagavantaṁ etadavoca
abhikkantaṁ bho gotama abhikkantaṁ bho gotama seyyathāpi bho gotama
nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya paṭicchannaṁ vā vivareyya mūḷhassa vā
maggaṁ ācikkheyya andhakāre vā telappajjotaṁ dhāreyya cakkhumanto
rūpāni dakkhantīti. Evameva kho bhotā gotamena anekapariyāyena
dhammo pakāsito esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi
dhammañca bhikkhusaṅghañca upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge
pāṇupetaṁ saraṇaṅgatanti.

[401] Seyyathāpi bhikkhave kūṭāgārassa yā kāci gopānasiyo
sabbā tā kūṭaninnā kūṭapoṇā kūṭapabbhārā evameva kho
bhikkhave bhikkhu satta bojjhaṅge bhāvento satta bojjhaṅge bahulīkaronto
nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro.

[402] Kathañca bhikkhave bhikkhu satta bojjhaṅge bhāvento
satta bojjhaṅge bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo
Nibbānapabbhāro. Idha bhikkhave bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāveti
vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ .pe.
Upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ
vossaggapariṇāmiṁ. Evaṁ kho bhikkhave bhikkhu satta bojjhaṅge
bhāvento satta bojjhaṅge bahulīkaronto nibbānaninno hoti
nibbānapoṇo nibbānapabbhāroti.

[403] Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca upavāṇo āyasmā ca sārīputto 1
kosambiyaṁ viharanti ghositārāme. Atha kho āyasmā
sārīputto 2 sāyaṇhasamayaṁ paṭisallāṇā vuṭṭhito yenāyasmā upavāṇo
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmatā upavāṇena saddhiṁ
sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sārīputto āyasmantaṁ upavāṇaṁ
etadavoca jāneyya nu kho āvuso upavāṇa bhikkhu paccattaṁ
yonisomanasikārā evaṁ susamāraddhā me satta bojjhaṅgā phāsuvihārāya
saṁvattantīti. Jāneyya kho āvuso sārīputta bhikkhu
paccattaṁ yonisomanasikārā evaṁ susamāraddhā me satta bojjhaṅgā
phāsuvihārāya saṁvattantīti.