[658] Tatra gāmaṇi ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino yokoci kāmesu micchācarati sabbo so diṭṭhe va
dhamme dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayatīti. Saccaṁ vā te āhaṁsu musā
vāti .pe. Kallaṁ nu tesu pasīditunti. No hetaṁ bhante.

[659] Dissati kho pana gāmaṇi idhekacco mālī kuṇḍalī
sunhāto suvilitto kappitakesamassu itthikāmehi rājā maññe
paricārento. Tamenaṁ evamāhaṁsu ambho ayaṁ puriso kiṁ
Akāsi mālī kuṇḍalī sunhāto suvilitto kappitakesamassu itthikāmehi
rājā maññe paricāretīti. Tamenaṁ evamāhaṁsu ambho
ayaṁ puriso rājānaṁ musāvādena hāseti tassa rājā attamano
abhihāramadāsi tenāyaṁ puriso mālī kuṇḍalī sunhāto suvilitto
kappitakesamassu itthikāmehi rājā maññe paricāretīti. Dissati
kho gāmaṇi idhekacco daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ
bandhitvā khuramuṇḍaṁ katvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṁ
siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhamitvā
dakkhiṇato nagarassa sīsaṁ chijjamāno. Tamenaṁ evamāhaṁsu ambho
ayaṁ puriso kiṁ akāsi daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ
bandhitvā khuramuṇḍaṁ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṁ
siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhamitvā
dakkhiṇato nagarassa sīsaṁ chindatīti. Tamenaṁ evamāhaṁsu ambho
ayaṁ puriso gahapatissa vā gahapatiputtassa vā musāvādena atthaṁ
bhañji tena naṁ rājāno gahetvā evarūpaṁ kammakaraṇaṁ
kārentīti. Taṁ kiṁ maññasi gāmaṇi api nu te evarūpaṁ diṭṭhaṁ
vā sutaṁ vāti. Diṭṭhañca no bhante sutañca suyyissati cāti.

[660] Tatra gāmaṇi ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino yo koci musā bhaṇati sabbo so diṭṭhe va
dhamme dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayatīti. Saccaṁ vā te āhaṁsu
Musā vāti. Musā bhante. Ye pana te tucchaṁ musā vilapanti
sīlavanto vā te dussīlā vāti. Dussīlā bhante. Ye pana
te dussīlā pāpadhammā micchāpaṭipannā vā te sammāpaṭipannā
vāti. Micchāpaṭipannā bhante. Ye pana te micchāpaṭipannā
micchādiṭṭhikā vā te sammādiṭṭhikā vāti. Micchādiṭṭhikā
bhante. Ye pana te micchādiṭṭhikā kallaṁ nu tesu pasīditunti.
No hetaṁ bhante. Acchariyaṁ bhante abbhutaṁ bhante atthi me
bhante āvasathāgāraṁ tattha atthi mañcakāni atthi āsanāni
atthi udakamaṇiko atthi telappadīpo. Tattha yo samaṇo vā
brāhmaṇo vā vāsaṁ upeti tenāhaṁ yathāsatti yathābalaṁ saṁvibhajāmi.

[661] Bhūtapubbaṁ bhante cattāro satthāro nānādiṭṭhikā
nānākhantikā nānārucikā tasmiṁ āvasathāgāre vāsaṁ upagacchiṁsu.
Eko satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi natthi dinnaṁ natthi yiṭṭhaṁ natthi
hutaṁ natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko natthi ayaṁ
loko natthi paro loko natthi mātā natthi pitā natthi
sattā opapātikā natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā
sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā
sacchikatvā pavedentīti.

[662] Eko satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi atthi dinnaṁ atthi
yiṭṭhaṁ atthi hutaṁ atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko
Atthi ayaṁ loko atthi paro loko atthi mātā atthi
pitā atthi sattā opapātikā atthi loke samaṇabrāhmaṇā
sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ
sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentīti.

[663] Eko satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi karoto kārayato
chindato chedāpayato pacato pācayato 1 socato socayato 2 kilamato
kilamayato 3 phandato phandāpayato pāṇamatimāpayato 4 adinnaṁ ādiyato
sandhiṁ chindato nillopaṁ harato ekāgārikaṁ karoto paripanthe
tiṭṭhato paradāraṁ gacchato musā bhaṇato karoto na karīyati pāpaṁ
khurapariyantena cepi cakkena yo imissā paṭhaviyā pāṇe ekaṁ
maṁsakhalaṁ ekaṁ maṁsapuñjaṁ kareyya natthi tatonidānaṁ pāpaṁ natthi
pāpassa āgamo. Dakkhiṇaṁ cepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya hananto
ghātento chindanto chedāpento pacanto pācento 5 natthi tatonidānaṁ
pāpaṁ natthi pāpassa āgamo. Uttaraṁ cepi gaṅgāya tīraṁ
gaccheyya dadanto dāpento yajanto yājento 6 natthi tatonidānaṁ
puññaṁ natthi puññassa āgamo. Dānena damena saṁyamena
saccavajjena natthi puññaṁ natthi puññassa āgamoti.

[664] Eko satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi karoto kārayato
chindato chedāpayato pacato pācayato socato socayato kilamato
kilamayato phandato phandāpayato pāṇamatimāpayato adinnaṁ ādiyato
1 Ma. pācāpayato. 2 Ma. socāpayato. 3 Ma. kilamāpayato. 4 Ma. pāṇamatipātayato.
5 Ma. pācāpento. 6 Ma. Yu. yajāpento. evamuparipi.
Sandhiṁ chindato nillopaṁ harato ekāgārikaṁ karoto paripanthe
tiṭṭhato paradāraṁ gacchato musā bhaṇato karoto karīyati pāpaṁ
khurapariyantena cakkena cepi yo imissā paṭhaviyā pāṇe ekaṁ
maṁsakhalaṁ ekaṁ maṁsapuñjaṁ kareyya atthi tatonidānaṁ pāpaṁ atthi
pāpassa āgamo. Dakkhiṇaṁ cepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya hananto
ghātento chindanto chedāpento pacanto pācento atthi
tatonidānaṁ pāpaṁ atthi pāpassa āgamo. Uttaraṁ cepi
gaṅgāya tīraṁ gaccheyya dadanto dāpento yajanto yājento
atthi tatonidānaṁ puññaṁ atthi puññassa āgamo. Dānena
damena saṁyamena saccavajjena atthi puññaṁ atthi puññassa
āgamoti. Tassa mayhaṁ bhante ahudeva kaṅkhā ahu vicikicchā
ko su nāma imesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ saccaṁ āha ko
musāti. Alaṁ hi te gāmaṇi kaṅkhituṁ alaṁ vicikicchituṁ kaṅkhaniye
ca pana [1]- ṭhāne vicikicchā uppannāti. Evaṁ pasannāhaṁ bhante
bhagavati pahoti me bhagavā tathā dhammaṁ desetuṁ yathāhaṁ imaṁ
kaṅkhādhammaṁ pajaheyyanti.

[665] Atthi gāmaṇi dhammasamādhi tatra ce tvaṁ cittasamādhiṁ
paṭilabheyyāsi evaṁ tvaṁ imaṁ kaṅkhādhammaṁ pajaheyyāsi. Katamo ca
gāmaṇi dhammasamādhi. Idha gāmaṇi ariyasāvako pāṇātipātaṁ pahāya
pāṇātipātā paṭivirato hoti adinnādānaṁ pahāya adinnādānā
1 Ma. Yu. te.
Paṭivirato hoti kāmesu micchācāraṁ pahāya kāmesu micchācārā
paṭivirato hoti musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato hoti
pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti pharusaṁ vācaṁ
pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti samphappalāpaṁ pahāya
samphappalāpā paṭivirato hoti abhijjhaṁ pahāya anabhijjhālu hoti
byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto hoti micchādiṭṭhiṁ pahāya
sammādiṭṭhiko hoti.

[666] Sakho so gāmaṇi ariyasāvako evaṁ vigatābhijjho
vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato mettāsahagatena
cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati. Tathā dutiyaṁ. Tathā
tatiyaṁ. Tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya
sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena
appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati. So iti
paṭisañcikkhati yvāyaṁ satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi natthi dinnaṁ
natthi yiṭṭhaṁ natthi hutaṁ natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ
vipāko natthi ayaṁ loko natthi paro loko natthi mātā
natthi pitā natthi sattā opapātikā natthi loke samaṇabrāhmaṇā
sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ
parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentīti. Sace
tassa bhoto satthuno saccaṁ vacanaṁ apaṇṇakatāya mayhaṁ yohaṁ na
Kiñci byābādhemi 1 tasaṁ vā thāvaraṁ vā ubhayamettha kaṭaggāho
yaṁ camhi kāyena saṁvuto vācāya saṁvuto manasā saṁvuto yañca
kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjissāmīti.
Tassa pāmujjaṁ jāyati pamuditassa pīti jāyati pītimanassa kāyo
passambhati passaddhakāyo sukhaṁ vedayati sukhino cittaṁ samādhiyati.
Ayaṁ kho gāmaṇi dhammasamādhi. Tatra ce tvaṁ cittasamādhiṁ
paṭilabheyyāsi evaṁ tvaṁ imaṁ kaṅkhādhammaṁ pajaheyyāsi.

[667] Sakho so gāmaṇi ariyasāvako evaṁ vigatābhijjho
vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato mettāsahagatena
cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati. Tathā dutiyaṁ. Tathā
tatiyaṁ. Tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya
sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena
appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati. So iti
paṭisañcikkhati yvāyaṁ satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi atthi dinnaṁ
atthi yiṭṭhaṁ atthi hutaṁ atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ
vipāko atthi ayaṁ loko atthi paro loko atthi mātā
atthi pitā atthi sattā opapātikā atthi loke samaṇabrāhmaṇā
sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ
parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentīti. Sace
1 byāpādhemi itipi.
Tassa bhoto satthuno saccaṁ vacanaṁ apaṇṇakatāya mayhaṁ yohaṁ na
kiñci byābādhemi tasaṁ vā thāvaraṁ vā ubhayamettha kaṭaggāho
yañcamhi kāyena saṁvuto vācāya saṁvuto manasā saṁvuto yañca
kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjissāmīti.
Tassa pāmujjaṁ jāyati pamuditassa pīti jāyati pītimanassa kāyo
passambhati passaddhakāyo sukhaṁ vedayati sukhino cittaṁ samādhiyati.
Ayaṁ kho gāmaṇi dhammasamādhi. Tatra ce tvaṁ cittasamādhiṁ
paṭilabheyyāsi evaṁ tvaṁ imaṁ kaṅkhādhammaṁ pajaheyyāsi.