[648] Tisso imā gāmaṇi sandiṭṭhikā nijjarā akālikā
ehipassikā opanayikā paccattaṁ veditabbā viññūhi. Katamā
tisso. Yaṁ ratto rāgādhikaraṇaṁ attabyābādhāyapi ceteti
parabyābādhāyapi ceteti ubhayabyābādhāyapi ceteti rāge pahīne
neva attabyābādhāyapi 1 ceteti na parabyābādhāyapi 1 ceteti na
ubhayabyābādhāyapi ceteti sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā
opanayikā paccattaṁ veditabbā viññūhi. Yaṁ duṭṭho dosādhikaraṇaṁ
attabyābādhāyapi ceteti parabyābādhāyapi ceteti ubhayabyābādhāyapi
1 Ma. Yu. pisaddo natthi.
Ceteti dose pahīne neva attabyābādhāyapi ceteti
na parabyābādhāyapi ceteti na ubhayabyābādhāyapi ceteti sandiṭṭhikā
nijjarā akālikā ehipassikā opanayikā paccattaṁ veditabbā
viññūhi. Yaṁ mūḷho mohādhikaraṇaṁ attabyābādhāyapi ceteti
parabyābādhāyapi ceteti ubhayabyābādhāyapi ceteti mohe pahīne
neva attabyābādhāyapi ceteti na parabyābādhāyapi ceteti na
ubhayabyābādhāyapi ceteti sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā
opanayikā paccattaṁ veditabbā viññūhi. Imā kho gāmaṇi tisso
sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opanayikā paccattaṁ
veditabbā viññūhīti. Evaṁ vutte rāsiyo gāmaṇī bhagavantaṁ
etadavoca abhikkantaṁ bhante abhikkantaṁ bhante .pe. Upāsakaṁ
maṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṅgatanti. Dvādasamaṁ.

[649] Ekaṁ samayaṁ bhagavā koḷiyesu viharati uttarannāma
koḷiyānaṁ nigamo. Atha kho pāṭaliyo gāmaṇī yena bhagavā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho pāṭaliyo gāmaṇī bhagavantaṁ
etadavoca sutammetaṁ bhante samaṇo gotamo māyaṁ jānātīti. Ye
te bhante evamāhaṁsu samaṇo gotamo māyaṁ jānātīti. Kacci te
bhante bhagavato vuttavādino na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkhanti
dhammassa cānudhammaṁ byākaronti na ca koci sahadhammiko vādānupāto
Gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchati. Anabbhakkhātukāmā 1 hi mayaṁ bhante
bhagavantanti. Ye te gāmaṇi evamāhaṁsu samaṇo gotamo māyaṁ
jānātīti. Vuttavādino ceva me te na ca maṁ abhūtena abbhācikkhanti
dhammassa cānudhammaṁ byākaronti na ca koci sahadhammiko
vādānupāto gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchatīti. Saccaṁyeva kira bho
mayaṁ tesaṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ na saddahāma samaṇo gotamo māyaṁ
jānātīti. Samaṇo khalu bho gotamo māyāvīti. Yo nu kho gāmaṇi
evaṁ vadeti ahaṁ māyaṁ jānāmīti. So evaṁ vadeti ahaṁ māyāvīti.
Tatheva taṁ bhagavā hoti tatheva taṁ sugata hotīti. Tenahi gāmaṇi
taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā taṁ byākareyyāsi.

[650] Taṁ kiṁ maññasi gāmaṇi jānāsi tvaṁ koḷiyānaṁ
lambacūḷake bhaṭeti. Jānāmahaṁ bhante koḷiyānaṁ lambacūḷake
bhaṭeti. Taṁ kiṁ maññasi gāmaṇi kimatthiyā koḷiyānaṁ lambacūḷakā
bhaṭāti. Ye ca bhante koḷiyānaṁ corā te ca paṭisedhetuṁ yāni
ca koḷiyānaṁ dūteyyāni tāni ca pahātuṁ 2 etadatthiyā bhante
koḷiyānaṁ lambacūḷakā bhaṭāti. Taṁ kiṁ maññasi gāmaṇi jānāsi
tvaṁ koḷiyānaṁ nigame lambacūḷake bhaṭe sīlavanto vā te dussīlā 3
vāti. Jānāmahaṁ bhante koḷiyānaṁ lambacūḷake bhaṭe dussīle
1 Ma. anabbhācikkhitukāmā. 2 Ma. Yu. vahātuṁ. 3 Ma. sīlavante vā te dussīle vāti.
Pāpadhamme ye ca loke dussīlā pāpadhammā koḷiyānaṁ lambacūḷakā
bhaṭā tesaṁ aññatarāti. Yo nu kho gāmaṇi evaṁ vadeyya
pāṭaliyo gāmaṇī jānāti koḷiyānaṁ lambacūḷake bhaṭe dussīle
pāpadhamme pāṭaliyopi gāmaṇī dussīlo pāpadhammoti sammā
nu kho so vadamāno vadeyyāti. No hetaṁ bhante. Aññe
bhante koḷiyānaṁ lambacūḷakā bhaṭā aññohamasmi aññathādhammā
koḷiyānaṁ lambacūḷakā bhaṭā aññathādhammohamasmīti. Tvaṁ hi nāma
gāmaṇi lacchasi pāṭaliyo gāmaṇī jānāti koḷiyānaṁ lambacūḷake
bhaṭe dussīle pāpadhamme na ca pāṭaliyo gāmaṇī dussīlo pāpadhammoti
tasmā 1 tathāgato na lacchati tathāgato māyaṁ jānāti
na ca tathāgato māyāvīti.

[651] Māyañcāhaṁ gāmaṇi pajānāmi māyāya ca vipākaṁ
yathāpaṭipanno ca māyāvī kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ
vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati tañca pajānāmi. Pāṇātipātañcāhaṁ
gāmaṇi pajānāmi pāṇātipātassa ca vipākaṁ yathāpaṭipanno ca
pāṇātipātī kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ
nirayaṁ upapajjati tañca pajānāmi. Adinnādānaṁ cāhaṁ gāmaṇi
pajānāmi adinnādānassa ca vipākaṁ yathāpaṭipanno ca adinnādāyī
kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati
tañca pajānāmi. Kāmesu micchācārañcāhaṁ gāmaṇi pajānāmi
1 Ma. Yu. kasmā.
Kāmesu micchācārassa ca vipākaṁ yathāpaṭipanno ca kāmesu micchācārī
kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati
tañca pajānāmi. Musāvādañcāhaṁ gāmaṇi pajānāmi musāvādassa
ca vipākaṁ yathāpaṭipanno ca musāvādī kāyassa bhedā paraṁ maraṇā
apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati tañca pajānāmi.
Pisuṇavācaṁ cāhaṁ gāmaṇi pajānāmi pisuṇavācāya ca vipākaṁ yathāpaṭipanno
ca pisuṇavāco kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ
duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati tañca pajānāmi. Pharusavācaṁ
cāhaṁ gāmaṇi pajānāmi pharusavācāya ca vipākaṁ yathāpaṭipanno ca
pharusavāco kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ
nirayaṁ upapajjati tañca pajānāmi. Samphappalāpañcāhaṁ gāmaṇi
pajānāmi samphappalāpassa ca vipākaṁ yathāpaṭipanno ca samphappalāpī
kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati
tañca pajānāmi. Abhijjhañcāhaṁ gāmaṇi pajānāmi abhijjhāya ca
vipākaṁ yathāpaṭipanno ca abhijjhālu kāyassa bhedā paraṁ maraṇā
apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati tañca pajānāmi.
Byāpādapadosañcāhaṁ gāmaṇi pajānāmi byāpādapadosassa ca
vipākaṁ yathāpaṭipanno ca byāpannacitto kāyassa bhedā paraṁ
maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati tañca pajānāmi.
Micchādiṭṭhiṁ cāhaṁ gāmaṇi pajānāmi micchādiṭṭhiyā ca vipākaṁ
Yathāpaṭipanno ca micchādiṭṭhiko kāyassa bhedā paraṁ maraṇā
apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati tañca pajānāmi.

[652] Santi hi gāmaṇi eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino yo koci pāṇamatimāpeti 1 sabbo so diṭṭhe va
dhamme dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayati yo koci adinnaṁ ādiyati
sabbo so diṭṭhe va dhamme dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayati yo
koci kāmesu micchācarati sabbo so diṭṭhe va dhamme dukkhaṁ
domanassaṁ paṭisaṁvedayati yo koci musā bhaṇati sabbo so
diṭṭhe va dhamme dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayatīti.

[653] Dissati kho ca pana gāmaṇi idhekacco mālī kuṇḍalī
sunhāto suvilitto kappitakesamassu itthikāmehi rājā maññe
paricārento. Tamenaṁ evamāhaṁsu ambho ayaṁ puriso kiṁ akāsi
mālī kuṇḍalī sunhāto suvilitto kappitakesamassu itthikāmehi rājā
maññe paricāretīti. Tamenaṁ evamāhaṁsu ambho ayaṁ puriso rañño
paccatthikaṁ pasayha jīvitā voropeti tassa rājā attamano
abhihāramadāsi tenāyaṁ puriso mālī kuṇḍalī sunhāto suvilitto
kappitakesamassu itthikāmehi rājā maññe paricāretīti. Dissati
kho gāmaṇi idhekacco daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ
bandhitvā khuramuṇḍaṁ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṁ
siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhamitvā
1 Ma. pāṇamatipāteti. evamuparipi.
Dakkhiṇato nagarassa sīsaṁ chijjamāno. Tamenaṁ evamāhaṁsu ambho
ayaṁ puriso kiṁ akāsi daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ
bandhitvā khuramuṇḍaṁ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṁ
siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhamitvā
dakkhiṇato nagarassa sīsaṁ chindatīti. Tamenaṁ evamāhaṁsu ambho
ayaṁ puriso rājaveriṁ itthiṁ vā purisaṁ vā jīvitā voropeti tena
naṁ rājāno gahetvā evarūpaṁ kammakaraṇaṁ kārentīti. Taṁ
kiṁ maññasi gāmaṇi api nu te evarūpaṁ diṭṭhaṁ vā sutaṁ vāti.
Diṭṭhañca no bhante sutañca suyyissati cāti.

[654] Tatra gāmaṇi ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino yo koci pāṇamatimāpeti sabbo so diṭṭhe va
dhamme dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayatīti. Saccaṁ vā te āhaṁsu
musā vāti. Musā bhante. Ye pana te tucchaṁ musā vilapanti
sīlavanto vā te dussīlā vāti. Dussīlā bhante. Ye pana
te dussīlā pāpadhammā micchāpaṭipannā vā te sammāpaṭipannā
vāti. Micchāpaṭipannā bhante. Ye pana te micchāpaṭipannā
micchādiṭṭhikā vā te sammādiṭṭhikā vāti. Micchādiṭṭhikā
bhante. Ye pana te micchādiṭṭhikā kallaṁ nu tesu pasīditunti.
No hetaṁ bhante.

[655] Dissati kho pana gāmaṇi idhekacco mālī kuṇḍalī .pe.
1 Ma. evarūpaṁ kammakāraṇaṁ. evamuparipi.
Itthikāmehi rājā maññe paricārento. Tamenaṁ evamāhaṁsu
ambho ayaṁ puriso kiṁ akāsi mālī kuṇḍalī .pe. Itthikāmehi
rājā maññe paricāretīti. Tamenaṁ evamāhaṁsu ambho ayaṁ
puriso rañño paccatthikassa pasayha adinnaṁ ādiyati 1 tassa
rājā attamano abhihāramadāsi tenāyaṁ puriso mālī kuṇḍalī
.pe. Itthikāmehi rājā maññe paricāretīti. Dissati kho
gāmaṇi idhekacco daḷhāya rajjuyā .pe. Dakkhiṇato nagarassa
sīsaṁ chijjamāno. Tamenaṁ evamāhaṁsu ambho ayaṁ puriso kiṁ
akāsi daḷhāya rajjuyā .pe. Dakkhiṇato nagarassa sīsaṁ chindatīti.
Tamenaṁ evamāhaṁsu ambho ayaṁ puriso gāmā vā araññā vā
adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyati tena naṁ rājāno gahetvā evarūpaṁ
kammakaraṇaṁ kārentīti. Taṁ kiṁ maññesi gāmaṇi api nu te
evarūpaṁ diṭṭhaṁ vā sutaṁ vāti. Diṭṭhañca no bhante sutañca
suyyissati cāti.

[656] Tatra gāmaṇi ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino yo koci adinnaṁ ādiyati sabbo so diṭṭhe va
dhamme dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayatīti. Saccaṁ vā te āhaṁsu
musā vāti .pe. Kallaṁ nu tesu pasīditunti. No hetaṁ bhante.

[657] Dissati kho pana gāmaṇi idhekacco mālī kuṇḍalī
.pe. Itthikāmehi rājā maññe paricārento. Tamenaṁ
1 Ma. Yu. ratanaṁ ahāsi.
Evamāhaṁsu ambho ayaṁ puriso kiṁ akāsi mālī kuṇḍalī .pe.
Itthikāmehi rājā maññe paricāretīti. Tamenaṁ evamāhaṁsu
ambho ayaṁ puriso rañño paccatthikassa dāresu cārittaṁ
āpajji tassa rājā attamano abhihāramadāsi tenāyaṁ puriso
mālī kuṇḍalī .pe. Itthikāmehi rājā maññe paricāretīti.
Dissati kho gāmaṇi idhekacco daḷhāya rajjuyā .pe. Dakkhiṇato
nagarassa sīsaṁ chijjamāno. Tamenaṁ evamāhaṁsu ambho ayaṁ puriso
kiṁ akāsi daḷhāya rajjuyā .pe. Dakkhiṇato nagarassa sīsaṁ
chindatīti. Tamenaṁ evamāhaṁsu ambho ayaṁ puriso kulitthīsu
kulakumārīsu cārittaṁ āpajji tena naṁ rājāno gahetvā evarūpaṁ
kammakaraṇaṁ kārentīti. Taṁ kiṁ maññesi gāmaṇi api nu te
evarūpaṁ diṭṭhaṁ vā sutaṁ vāti. Diṭṭhañca no bhante sutaṁ ca
suyyissati cāti.