[492] Paramparabhojane paramparabhojanasaññī aññatra samayā
bhuñjati āpatti pācittiyassa. Paramparabhojane vematiko
aññatra samayā bhuñjati āpatti pācittiyassa. Paramparabhojane
naparamparabhojanasaññī aññatra samayā bhuñjati āpatti
pācittiyassa. Naparamparabhojane paramparabhojanasaññī āpatti
dukkaṭassa. Naparamparabhojane vematiko āpatti dukkaṭassa.
Naparamparabhojane naparamparabhojanasaññī anāpatti.

[493] Anāpatti samaye vikappetvā bhuñjati dve tayo
nimantane ekato bhuñjati nimantanapaṭipāṭiyā bhuñjati sakalena
gāmena nimantito tasmiṁ gāme yattha katthaci bhuñjati sakalena
pūgena nimantito tasmiṁ pūge yattha katthaci bhuñjati nimantiyamāno
bhikkhaṁ gahessāmīti bhaṇati niccabhatte salākabhatte pakkhike
uposathike pāṭipadike pañca bhojanāni ṭhapetvā sabbattha
anāpatti ummattakassa ādikammikassāti.
Tatiyasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.
--------
Catutthasikkhāpadaṁ

[494] Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena kāṇamātā
upāsikā saddhā hoti pasannā. Kāṇā gāmake aññatarassa
purisassa dinnā hoti. Athakho kāṇā mātugharaṁ agamāsi kenacideva
karaṇīyena. Athakho kāṇāya sāmiko kāṇāya santike dūtaṁ
pāhesi āgacchatu kāṇā icchāmi kāṇāya āgatanti.
Athakho kāṇamātā upāsikā kismiṁ viya rittahatthaṁ gantunti
pūvaṁ paci. Pakke pūve aññataro piṇḍacāriko bhikkhu kāṇamātāya
upāsikāya nivesanaṁ pāvisi. Athakho kāṇamātā upāsikā tassa
bhikkhuno pūvaṁ dāpesi. So nikkhamitvā aññassa ācikkhi.
Tassāpi pūvaṁ dāpesi. So nikkhamitvā aññassa ācikkhi.
Tassāpi pūvaṁ dāpesi. Yathāpaṭiyattaṁ pūvaṁ parikkhayaṁ agamāsi.
Dutiyampi kho kāṇāya sāmiko kāṇāya santike dūtaṁ pāhesi
āgacchatu kāṇā icchāmi kāṇāya āgatanti. Dutiyampi kho
kāṇamātā upāsikā kismiṁ viya rittahatthaṁ gantunti pūvaṁ paci.
Pakke pūve aññataro piṇḍacāriko bhikkhu kāṇamātāya upāsikāya
nivesanaṁ pāvisi. Athakho kāṇamātā upāsikā tassa bhikkhuno
pūvaṁ dāpesi. So nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassāpi
Pūvaṁ dāpesi. So nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassāpi
pūvaṁ dāpesi. Yathāpaṭiyattaṁ pūvaṁ parikkhayaṁ agamāsi. Tatiyampi kho
kāṇāya sāmiko kāṇāya santike dūtaṁ pāhesi āgacchatu
kāṇā icchāmi kāṇāya āgataṁ sace kāṇā nāgamissati
ahaṁ aññaṁ pajāpatiṁ ānessāmīti. Tatiyampi kho kāṇamātā upāsikā
kismiṁ viya rittahatthaṁ gantunti pūvaṁ paci. Pakke pūve aññataro
piṇḍacāriko bhikkhu kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṁ pāvisi.
Athakho kāṇamātā upāsikā tassa bhikkhuno pūvaṁ dāpesi. So
nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassāpi pūvaṁ dāpesi. So
nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassāpi pūvaṁ dāpesi. Yathāpaṭiyattaṁ
pūvaṁ parikkhayaṁ agamāsi. Athakho kāṇāya sāmiko aññaṁ
pajāpatiṁ ānesi. Assosi kho kāṇā tena kira purisena
aññā pajāpati ānītāti. Sā rodantī aṭṭhāsi. Athakho
bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena kāṇamātāya
upāsikāya nivesanaṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte
āsane nisīdi. Athakho kāṇamātā upāsikā yena bhagavā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho kāṇamātaraṁ upāsikaṁ bhagavā etadavoca
kissāyaṁ kāṇā rodatīti. Athakho kāṇamātā upāsikā bhagavato
etamatthaṁ ārocesi. Athakho bhagavā kāṇamātaraṁ upāsikaṁ dhammiyā
Kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā
uṭṭhāyāsanā pakkāmi.

[495] Tena kho pana samayena aññataro sattho rājagahā
paṭiyālokaṁ gantukāmo hoti. Aññataro piṇḍacāriko bhikkhu
taṁ satthaṁ piṇḍāya pāvisi. Aññataro upāsako tassa bhikkhuno
sattuṁ dāpesi. So nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassāpi
sattuṁ dāpesi. So nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassāpi
sattuṁ dāpesi. Yathāpaṭiyattaṁ pātheyyaṁ parikkhayaṁ agamāsi.
Athakho so upāsako te manusse etadavoca ajjuṇho 1 ayyā
āgametha yathāpaṭiyattaṁ pātheyyaṁ ayyānaṁ dinnaṁ pātheyyaṁ paṭiyādessāmīti.
Nāyya 2 sakkā āgametuṁ payāto satthoti agamaṁsu.
Athakho tassa upāsakassa pātheyyaṁ paṭiyādetvā pacchā gacchantassa
corā acchindiṁsu. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ
hi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṁ jānitvā paṭiggahessanti
ayaṁ imesaṁ datvā pacchā gacchanto corehi acchinnoti.
Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khīyantānaṁ
vipācentānaṁ. Athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ
katvā bhikkhū āmantesi tenahi bhikkhave bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ
1 Ma. ajjaṇho. evamuparipi. 2 Ma. Yu. nāyyo.
Paññāpessāmi dasa atthavase paṭicca saṅghasuṭṭhutāya saṅghaphāsutāya
.pe. Vinayānuggahāya. Evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ
uddiseyyātha bhikkhuṁ paneva kulaṁ upagataṁ pūvehi vā manthehi vā
abhihaṭṭhuṁ pavāreyya. Ākaṅkhamānena bhikkhunā dvittipattapūrā
paṭiggahetabbā. Tato ce uttariṁ 1 paṭiggaṇheyya pācittiyaṁ.
Dvittipattapūre paṭiggahetvā tato nīharitvā bhikkhūhi saddhiṁ
saṁvibhajitabbaṁ ayaṁ tattha sāmīcīti.

[496] Bhikkhuṁ paneva kulaṁ upagatanti kulaṁ nāma cattāri kulāni
khattiyakulaṁ brāhmaṇakulaṁ vessakulaṁ suddakulaṁ. Upagatanti tattha
upagataṁ. Pūvaṁ nāma yaṅkiñci pahiṇakatthāya 2 paṭiyattaṁ. Manthaṁ
nāma yaṅkiñci pātheyyatthāya paṭiyattaṁ. Abhihaṭṭhuṁ pavāreyyāti
yāvatakaṁ icchasi tāvatakaṁ gaṇhāhīti. Ākaṅkhamānenāti
icchamānena. Dvittipattapūrā paṭiggahetabbāti dvetayopattapūrā
paṭiggahetabbā. Tato ce uttariṁ paṭiggaṇheyyāti taduttariṁ
paṭiggaṇhāti āpatti pācittiyassa. Dvittipattapūre paṭiggahetvā
tato nikkhamantena bhikkhuṁ passitvā ācikkhitabbaṁ amutra
mayā dvittipattapūrā paṭiggahitā mā kho tattha paṭiggaṇhīti.
Sace passitvā nācikkhati āpatti dukkaṭassa. Sace ācikkhite
paṭiggaṇhāti āpatti dukkaṭassa.
1 Ma. Yu. uttari. 2 Ma. paheṇakatthāya. evamuparipi. 3 Ma. Yu. tatuttari.

[497] Tato nīharitvā bhikkhūhi saddhiṁ saṁvibhajitabbanti paṭikkamanaṁ
nīharitvā saṁvibhajitabbaṁ. Ayaṁ tattha sāmīcīti ayaṁ tattha anudhammatā.
Atirekadvittipattapūre 1 atirekasaññī paṭiggaṇhāti āpatti
pācittiyassa. Atirekadvittipattapūre vematiko paṭiggaṇhāti āpatti
pācittiyassa. Atirekadvittipattapūre ūnakasaññī paṭiggaṇhāti
āpatti pācittiyassa. Ūnakadvittipattapūre atirekasaññī āpatti
dukkaṭassa. Ūnakadvittipattapūre vematiko āpatti dukkaṭassa.
Ūnakadvittipattapūre ūnakasaññī anāpatti.

[498] Anāpatti dvittipattapūre paṭiggaṇhāti ūnakadvittipattapūre
paṭiggaṇhāti na pahiṇakatthāya na pātheyyatthāya
paṭiyattaṁ denti pahiṇakatthāya vā pātheyyatthāya vā paṭiyattasesakaṁ
denti gamane paṭippassaddhe denti ñātakānaṁ pavāritānaṁ
aññassatthāya attano dhanena ummattakassa ādikammikassāti.
Catutthasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.
---------
1 Ma. atirekadvattipattapūre. evamīdisesu padesu.
Pañcamasikkhāpadaṁ

[499] Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro
brāhmaṇo bhikkhū nimantetvā bhojesi. Bhikkhū bhuttāvī pavāritā
ñātikulāni gantvā ekacce bhuñjiṁsu ekacce piṇḍapātaṁ
ādāya agamaṁsu. Athakho so brāhmaṇo paṭivissake etadavoca
bhikkhū mayā ayyā santappitā etha tumhepi santappessāmīti.
Te evamāhaṁsu kiṁ tvaṁ ayya 1 amhe santappessasi yepi tayā
nimantitā tepi amhākaṁ gharāni āgantvā ekacce bhuñjiṁsu
ekacce piṇḍapātaṁ ādāya agamaṁsūti. Athakho so brāhmaṇo
ujjhāyati khīyati vipāceti kathaṁ hi nāma bhaddantā amhākaṁ
ghare bhuñjitvā aññatra bhuñjissanti na cāhaṁ paṭibalo yāvadatthaṁ
dātunti. Assosuṁ kho bhikkhū tassa brāhmaṇassa ujjhāyantassa
khīyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te
ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma bhikkhū bhuttāvī
pavāritā aññatra bhuñjissantīti .pe. Saccaṁ kira bhikkhave
bhikkhū bhuttāvī pavāritā aññatra bhuñjantīti. Saccaṁ bhagavāti.
Vigarahi buddho bhagavā kathaṁ hi nāma te bhikkhave moghapurisā
bhuttāvī pavāritā aññatra bhuñjissanti netaṁ bhikkhave
1 Ma. ayyo.
Appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya .pe. Evañca
pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana bhikkhu bhuttāvī
pavārito khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā khādeyya vā bhuñjeyya vā
pācittiyanti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ
hoti.

[500] Tena kho pana samayena bhikkhū gilānānaṁ bhikkhūnaṁ paṇīte
piṇḍapāte nīharanti. Gilānā na cittarūpaṁ bhuñjanti. Tāni
bhikkhū chaḍḍenti. Assosi kho bhagavā uccāsaddaṁ mahāsaddaṁ
kākoravasaddaṁ sutvāna āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi kinnu kho
so ānanda uccāsaddo mahāsaddo kākoravasaddoti. Athakho
āyasmā ānando bhagavato etamatthaṁ ārocesi. Bhuñjeyyuṁ
panānanda bhikkhū gilānātirittanti. Na bhuñjeyyuṁ bhagavāti.
Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ
katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave gilānassa ca
agilānassa ca atirittaṁ bhuñjituṁ evañca pana bhikkhave atirittaṁ
kātabbaṁ alametaṁ sabbanti. Evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ
uddiseyyātha yo pana bhikkhu bhuttāvī pavārito anatirittaṁ
khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ khādeyya vā bhuñjeyya vā pācittiyanti.

[501] Yo panāti yo yādiso .pe. Bhikkhūti .pe.
Ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Bhuttāvī nāma pañcannaṁ
Bhojanānaṁ aññataraṁ bhojanaṁ antamaso kusaggenapi bhuttaṁ hoti.
Pavārito nāma asanaṁ paññāyati bhojanaṁ paññāyati hatthapāse
ṭhito abhiharati paṭikkhepo paññāyati. Anatirittaṁ nāma
akappiyakataṁ hoti appaṭiggahitakataṁ hoti anuccāritakataṁ hoti
ahatthapāse kataṁ hoti abhuttāvinā kataṁ hoti bhuttāvinā [1]-
pavāritena āsanā vuṭṭhitena kataṁ hoti alametaṁ sabbanti avuttaṁ
hoti na gilānātirittaṁ hoti etaṁ anatirittaṁ nāma. Atirittaṁ
nāma kappiyakataṁ hoti paṭiggahitakataṁ hoti uccāritakataṁ hoti
hatthapāse kataṁ hoti bhuttāvinā kataṁ hoti bhuttāvinā pavāritena
āsanā avuṭṭhitena kataṁ hoti alametaṁ sabbanti vuttaṁ hoti
gilānātirittaṁ hoti etaṁ atirittaṁ nāma. Khādanīyaṁ nāma pañca
bhojanāni yāmakālikaṁ sattāhakālikaṁ yāvajīvikaṁ ṭhapetvā avasesaṁ
khādanīyaṁ nāma. Bhojanīyaṁ nāma pañca bhojanāni odano kummāso
sattu maccho maṁsaṁ. Khādissāmi bhuñjissāmīti paṭiggaṇhāti āpatti
dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa.