[482] Tena kho pana samayena rañño māgadhassa seniyassa
bimbisārassa ñātisālohito ājīvakesu pabbajito hoti. Athakho
1 Ma. nāvābhiruhaṇasamaye. evamuparipi.
So ājīvako yena rājā māgadho seniyo bimbisāro
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ etadavoca
icchāmahaṁ mahārāja sabbapāsaṇḍikaṁ bhattaṁ kātunti. Sace tvaṁ
bhante buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṭhamaṁ bhojeyyāsi evaṁ kareyyāmīti.
Athakho so ājīvako bhikkhūnaṁ santike dūtaṁ pāhesi adhivāsentu me
bhikkhū svātanāya bhattanti. Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti
paṭikkhittaṁ bhagavatā gaṇabhojananti. Athakho so ājīvako yena
bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi
sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
Ekamantaṁ ṭhito kho so ājīvako bhagavantaṁ etadavoca bhavaṁpi gotamo
pabbajito ahaṁpi pabbajito arahati pabbajito pabbajitassa
piṇḍaṁ paṭiggahetuṁ adhivāsetu me bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ
saddhiṁ bhikkhusaṅghenāti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Athakho
so ājīvako bhagavato adhivāsanaṁ viditvā pakkāmi. Athakho
bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā
bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave samaṇabhattasamaye gaṇabhojanaṁ
bhuñjituṁ evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha
gaṇabhojane aññatra samayā pācittiyaṁ. Tatthāyaṁ samayo gilānasamayo
cīvaradānasamayo cīvarakārasamayo addhānagamanasamayo nāvābhirūhanasamayo
mahāsamayo samaṇabhattasamayo ayaṁ tattha samayoti.

[483] Gaṇabhojanaṁ nāma yattha cattāro bhikkhū pañcannaṁ
bhojanānaṁ aññatarena bhojanena nimantitā bhuñjanti etaṁ gaṇabhojanaṁ
nāma. Aññatra samayāti ṭhapetvā samayaṁ. Gilānasamayo nāma
antamaso pādāpi phālitā 1 honti. Gilānasamayoti bhuñjitabbaṁ.
Cīvaradānasamayo nāma anatthate kaṭhine vassānassa pacchimo māso
atthate kaṭhine pañca māsā. Cīvaradānasamayoti bhuñjitabbaṁ.
Cīvarakārasamayo nāma cīvare kayiramāne. Cīvarakārasamayoti bhuñjitabbaṁ.
Addhānagamanasamayo nāma aḍḍhayojanaṁ gamissāmīti bhuñjitabbaṁ.
Gacchantena bhuñjitabbaṁ. Āgatena 2 bhuñjitabbaṁ. Nāvābhirūhanasamayo
nāma nāvaṁ abhirūhissāmīti bhuñjitabbaṁ. Ārūḷhena
bhuñjitabbaṁ. Orūḷhena bhuñjitabbaṁ. Mahāsamayo nāma yattha
dve tayo bhikkhū piṇḍāya caritvā yāpenti catutthe āgate
na yāpenti. Mahāsamayoti bhuñjitabbaṁ. Samaṇabhattasamayo nāma
yo koci paribbājakasamāpanno bhattaṁ karoti. Samaṇabhattasamayoti
bhuñjitabbaṁ. Aññatra samayā bhuñjissāmīti paṭiggaṇhāti āpatti
dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa.

[484] Gaṇabhojane gaṇabhojanasaññī aññatra samayā bhuñjati
āpatti pācittiyassa. Gaṇabhojane vematiko aññatra samayā
bhuñjati āpatti pācittiyassa. Gaṇabhojane nagaṇabhojanasaññī
aññatra samayā bhuñjati āpatti pācittiyassa. Nagaṇabhojane
1 Ma. phalitā. 2 Ma. gatena.
Gaṇabhojanasaññī āpatti dukkaṭassa. Nagaṇabhojane vematiko
āpatti dukkaṭassa. Nagaṇabhojane nagaṇabhojanasaññī anāpatti.

[485] Anāpatti samaye dve tayo ekato bhuñjanti
piṇḍāya caritvā ekato sannipatitvā bhuñjanti niccabhatte 1
salākabhatte pakkhike uposathike pāṭipadike 2 pañca bhojanāni
ṭhapetvā sabbattha anāpatti ummattakassa ādikammikassāti.
Dutiyasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.
--------
1-2 Ma. niccabhattaṁ ... pāṭipadikaṁ.
Tatiyasikkhāpadaṁ

[486] Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane
kūṭāgārasālāyaṁ. Tena kho pana samayena vesāliyaṁ paṇītānaṁ
bhattānaṁ bhattapaṭipāṭi adhiṭṭhitā hoti. Athakho aññatarassa
daliddassa kammakārassa 1 etadahosi na kho idaṁ orakaṁ bhavissati
yathāyime manussā sakkaccaṁ bhattaṁ karonti yannūnāhaṁpi bhattaṁ
kareyyanti. Athakho so daliddo kammakāro yena kirapatiko
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā taṁ kirapatikaṁ etadavoca icchāmahaṁ
ayyaputta buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa bhattaṁ kātuṁ dehi me
vetananti. Sopi kho kirapatiko saddho hoti pasanno. Athakho
so kirapatiko tassa daliddassa kammakārassa atirekaṁ 2 vetanaṁ adāsi.
Athakho so daliddo kammakāro yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ
nisinno kho so daliddo kammakāro bhagavantaṁ etadavoca adhivāsetu
me bhante bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenāti. Mahā
kho āvuso bhikkhusaṅgho jānāhīti. Hotu bhante mahā bhikkhusaṅgho
bahū me badarā paṭiyattā badaramissakena 3 peyyā paripūressantīti.
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Athakho so daliddo kammakāro
1 Sī. kammakarassa. evamuparipi. 2 Ma. Yu. abbhātirekaṁ. 3 Ma. Yu. badaramissena.
4 Ma. paripūrissantīti.
Bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā
padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi. Assosuṁ kho bhikkhū daliddena kira
kammakārena svātanāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito
badaramissakena peyyā paripūressantīti. Te kālasseva piṇḍāya
caritvā bhuñjiṁsu. Assosuṁ kho manussā daliddena kira
kammakārena buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantitoti. Te daliddassa
kammakārassa pahūtaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ abhihariṁsu. Athakho so
daliddo kammakāro tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ
bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi kālo bhante
niṭṭhitaṁ bhattanti. Athakho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā
pattacīvaramādāya yena tassa daliddassa kammakārassa nivesanaṁ
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ
bhikkhusaṅghena. Athakho so daliddo kammakāro bhattagge bhikkhū
parivisati. Bhikkhū evamāhaṁsu thokaṁ āvuso dehi thokaṁ āvuso
dehīti. Mā kho tumhe bhante ayaṁ daliddo kammakāroti
thokaṁ thokaṁ paṭiggaṇhittha pahūtaṁ me khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyattaṁ
paṭiggaṇhātha bhante yāvadatthanti. Na kho mayaṁ āvuso etaṁkāraṇā
thokaṁ thokaṁ paṭiggaṇhāma apica mayaṁ kālasseva piṇḍāya caritvā
bhuñjimhā tena mayaṁ thokaṁ thokaṁ paṭiggaṇhāmāti. Athakho
so daliddo kammakāro ujjhāyati khīyati vipāceti kathaṁ hi
Nāma bhaddantā mayā nimantitā aññatra bhuñjissanti na
cāhaṁ paṭibalo yāvadatthaṁ dātunti. Assosuṁ kho bhikkhū tassa
daliddassa kammakārassa ujjhāyantassa khīyantassa vipācentassa.
Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti
kathaṁ hi nāma bhikkhū aññatra nimantitā aññatra bhuñjissantīti .pe.
Saccaṁ kira bhikkhave bhikkhū aññatra nimantitā aññatra
bhuñjissantīti. Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā kathaṁ
hi nāma te bhikkhave moghapurisā aññatra nimantitā aññatra
bhuñjissanti netaṁ bhikkhave appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ
vā bhiyyobhāvāya .pe. Evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ
uddiseyyātha paramparabhojane pācittiyanti. Evañcidaṁ bhagavatā
bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

[487] Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno
hoti. Aññataro bhikkhu piṇḍapātaṁ ādāya yena so bhikkhu
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā taṁ bhikkhuṁ etadavoca bhuñjāhi
āvusoti. Alaṁ āvuso atthi me bhattapaccāsāti. Tassa
bhikkhuno piṇḍapāto ussūre āhariyittha. So bhikkhu na cittarūpaṁ
bhuñji. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Athakho bhagavā etasmiṁ
nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi
anujānāmi bhikkhave gilānena bhikkhunā paramparabhojanaṁ bhuñjituṁ evañca
Pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha paramparabhojane aññatra
samayā pācittiyaṁ. Tatthāyaṁ samayo gilānasamayo ayaṁ tattha
samayoti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

[488] Tena kho pana samayena manussā cīvaradānasamaye
sacīvarabhattaṁ paṭiyādetvā bhikkhū nimantenti bhojetvā cīvarena
acchādessāmāti. Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti paṭikkhittaṁ
bhagavatā paramparabhojananti. Cīvaraṁ parittaṁ uppajjati. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave cīvaradānasamaye
paramparabhojanaṁ bhuñjituṁ evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ
uddiseyyātha paramparabhojane aññatra samayā pācittiyaṁ. Tatthāyaṁ
samayo gilānasamayo cīvaradānasamayo ayaṁ tattha samayoti.
Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

[489] Tena kho pana samayena manussā cīvarakārake bhikkhū
bhattena nimantenti. Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti paṭikkhittaṁ
bhagavatā paramparabhojananti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave cīvarakārasamaye paramparabhojanaṁ bhuñjituṁ evañca
pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha paramparabhojane aññatra
samayā pācittiyaṁ. Tatthāyaṁ samayo gilānasamayo cīvaradānasamayo
cīvarakārasamayo ayaṁ tattha samayoti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ
sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

[490] Athakho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya
āyasmatā ānandena pacchāsamaṇena yena aññataraṁ kulaṁ
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Athakho
te manussā bhagavato ca āyasmato ca ānandassa bhojanaṁ adaṁsu.
Āyasmā ānando kukkuccāyanto na paṭiggaṇhāti. Gaṇhāhi
ānandāti. Alaṁ bhagavā atthi me bhattapaccāsāti. Tenahānanda
vikappetvā gaṇhāhīti 1 . Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ
pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave
bhattapaccāsaṁ 2 vikappetvā paramparabhojanaṁ bhuñjituṁ evañca pana
bhikkhave vikappetabbaṁ mayhaṁ bhattapaccāsaṁ itthannāmassa dammīti.

[491] Paramparabhojanaṁ nāma pañcannaṁ bhojanānaṁ aññatarena
bhojanena nimantito taṁ ṭhapetvā aññaṁ pañcannaṁ bhojanānaṁ aññataraṁ
bhojanaṁ bhuñjati etaṁ paramparabhojanaṁ nāma. Aññatra samayāti
ṭhapetvā samayaṁ. Gilānasamayo nāma na sakkoti ekāsane
nisinno yāvadatthaṁ bhuñjituṁ. Gilānasamayoti bhuñjitabbaṁ. Cīvaradānasamayo
nāma anatthate kaṭhine vassānassa pacchimo māso atthate
kaṭhine pañca māsā. Cīvaradānasamayoti bhuñjitabbaṁ. Cīvarakārasamayo
nāma cīvare kayiramāne. Cīvarakārasamayoti bhuñjitabbaṁ.
Aññatra samayā bhuñjissāmīti paṭiggaṇhāti āpatti dukkaṭassa.
1 Sī. patigaṇhāhi. 2 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho na hoti.
Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa.