[448] Katamā ca bhikkhave nirāmisā pīti. Idha bhikkhave bhikkhu
vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ
pītisukhaṁ paṭhamajjhānaṁ upasampajja viharati vitakkavicārānaṁ vūpasamā
ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ
pītisukhaṁ dutiyajjhānaṁ upasampajja viharati. Ayaṁ vuccati bhikkhave
nirāmisā pīti.
1 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho natthi.

[449] Katamā ca bhikkhave nirāmisā nirāmisatarā pīti. Yā kho
bhikkhave khīṇāsavassa bhikkhuno rāgā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato
dosā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato mohā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato
uppajjati pīti ayaṁ vuccati bhikkhave nirāmisā nirāmisatarā pīti.

[450] Katamañca bhikkhave sāmisaṁ sukhaṁ. Pañcime bhikkhave
kāmaguṇā. Katame pañca. Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā
manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā .pe. Kāyaviññeyyā
phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā.
Ime kho bhikkhave pañca kāmaguṇā. Yaṁ kho bhikkhave ime pañca
kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ idaṁ vuccati bhikkhave
sāmisaṁ sukhaṁ.

[451] Katamañca bhikkhave nirāmisaṁ sukhaṁ. Idha bhikkhave bhikkhu
vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ
pītisukhaṁ paṭhamajjhānaṁ upasampajja viharati .pe. Pītiyā ca virāgā
upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena
paṭisaṁvedeti yantaṁ ariyā ācikkhanti upekkhako satimā sukhavihārīti
tatiyajjhānaṁ upasampajja viharati. Idaṁ vuccati bhikkhave nirāmisaṁ sukhaṁ.

[452] Katamañca bhikkhave nirāmisā nirāmisataraṁ sukhaṁ. Yaṁ kho
bhikkhave khīṇāsavassa bhikkhuno rāgā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato
dosā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato mohā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato
Uppajjati sukhaṁ somanassaṁ idaṁ vuccati bhikkhave nirāmisā nirāmisataraṁ
sukhaṁ.

[453] Katamā ca bhikkhave sāmisā upekkhā. Pañcime bhikkhave
kāmaguṇā. Katame pañca. Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā
manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā .pe. Kāyaviññeyyā
phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā.
Ime kho bhikkhave pañca kāmaguṇā. Yā kho bhikkhave ime
pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati upekkhā ayaṁ vuccati bhikkhave
sāmisā upekkhā.

[454] Katamā ca bhikkhave nirāmisā upekkhā. Idha bhikkhave
bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ
atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthajjhānaṁ
upasampajja viharati. Ayaṁ vuccati bhikkhave nirāmisā upekkhā.

[455] Katamā ca bhikkhave nirāmisā nirāmisatarā upekkhā. Yā
kho bhikkhave khīṇāsavassa bhikkhuno rāgā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato
dosā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato mohā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato
uppajjati upekkhā ayaṁ vuccati bhikkhave nirāmisā nirāmisatarā upekkhā.

[456] Katamo ca bhikkhave sāmiso vimokkho. Rūpapaṭisaṁyutto
vimokkho sāmiso katamo ca bhikkhave nirāmiso vimokkho arūpapaṭisaṁyutto
vimokkho nirāmiso.

[457] Katamo ca bhikkhave nirāmisā nirāmisataro vimokkho. Yo
kho bhikkhave khīṇāsavassa bhikkhuno rāgā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato
dosā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato mohā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato
uppajjati vimokkho ayaṁ vuccati bhikkhave nirāmisā nirāmisataro
vimokkhoti. Ekādasamaṁ.
Aṭṭhasatapariyāyavaggo tatiyo.
Tassuddānaṁ
sivakāṭṭhasataṁ bhikkhu pubbe ñāṇañca bhikkhunā
samaṇabrāhmaṇā tīṇi suddhikaṁ ca nirāmisanti.
Vedanāsaṁyuttaṁ niṭṭhitaṁ 1 .
---------
1 Ma. samattaṁ.
Peyyālavaggo paṭhamo dutiyo