[311] Sotāpannena panāvuso sārīputta bhikkhunā katame
dhammā yoniso manasikātabbāti. Sotāpannenapi kho āvuso
koṭṭhita bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato .pe.
Anattato yoniso manasikātabbā. Ṭhānaṁ kho panetaṁ āvuso vijjati
yaṁ sotāpanno bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato .pe.
Anattato yoniso manasikaronto sakadāgāmiphalaṁ sacchikareyyāti.
[312] Sakadāgāminā panāvuso sārīputta bhikkhunā katame 1 dhammā
yoniso manasikātabbāti. Sakadāgāmināpi kho āvuso koṭṭhita
bhikkhunā imeva pañcupādānakkhandhā aniccato .pe. Anattato
yoniso manasikātabbā. Ṭhānaṁ kho panetaṁ āvuso vijjati yaṁ
sakadāgāmī bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato .pe.
Anattato yoniso manasikaronto anāgāmiphalaṁ sacchikareyyāti.
[313] Anāgāminā panāvuso sārīputta bhikkhunā katame dhammā
yoniso manasikātabbāti. Anāgāmināpi kho āvuso koṭṭhita
bhikkhunā imeva pañcupādānakkhandhā aniccato .pe. Anattato
yoniso manasikātabbā. Ṭhānaṁ kho panetaṁ āvuso vijjati yaṁ
anāgāmī bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato .pe.
1 Yu. katame ca dhammā.
Anattato yoniso manasikaronto arahattaṁ 1 sacchikareyyāti.
[314] Arahatā panāvuso sārīputta katame dhammā yoniso
manasikātabbāti. Arahatāpi kho āvuso koṭṭhita imeva
pañcupādānakkhandhā aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato
ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasikātabbā.
Natthi kho āvuso arahato uttarikaraṇīyaṁ katassa vā
paṭiccayo api 2 cime dhammā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya
ceva saṁvattanti satisampajaññāya cāti.
[315] Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca sārīputto āyasmā ca
mahākoṭṭhito bārāṇasiyaṁ viharanti isipatane migadāye. Atha kho
āyasmā mahākoṭṭhito sāyaṇhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā
sārīputto tenupasaṅkami upasaṅkamitvā .pe. Etadavoca
sutavatāvuso sārīputta bhikkhunā katame dhammā yoniso manasikātabbāti.
Sutavatāvuso koṭṭhita bhikkhunā pañcupādānakkhandhā
aniccato .pe. Anattato yoniso manasikātabbā. Katame
pañca. Seyyathīdaṁ. Rūpūpādānakkhandho .pe. Viññāṇūpādānakkhandho.
Sutavatāvuso koṭṭhita bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā
aniccato .pe. Anattato yoniso manasikātabbā.
Ṭhānaṁ kho panetaṁ āvuso vijjati yaṁ sutavā bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe
aniccato .pe. Anattato yoniso manasikaronto
1 Yu. arahattaphalaṁ. 2 Yu. apica kho.
Sotāpattiphalaṁ sacchikareyyāti.
[316] Sotāpannena panāvuso sārīputta bhikkhunā katame
dhammā yoniso manasikātabbāti. Sotāpannenapi kho āvuso 1
koṭṭhita bhikkhunā imeva pañcupādānakkhandhā aniccato .pe.
Anattato yoniso manasikātabbā. Ṭhānaṁ kho panetaṁ āvuso
vijjati yaṁ sotāpanno bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato
.pe. Anattato yoniso manasikaronto sakadāgāmiphalaṁ .pe.
Anāgāmiphalaṁ .pe. Arahattaphalaṁ sacchikareyyāti.
[317] Arahatā panāvuso sārīputta katame dhammā yoniso
manasikātabbāti. Arahatāpi kho āvuso koṭṭhita imeva 2
pañcupādānakkhandhā aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato
ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasikātabbā.
Natthi kho āvuso arahato uttarikaraṇīyaṁ katassa vā
paṭiccayo api cime dhammā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya
ceva saṁvattanti satisampajaññāya cāti.
[318] Sāvatthī. Atha kho āyasmā kappo yena bhagavā
tenupasaṅkami .pe. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā kappo
bhagavantaṁ etadavoca kathaṁ nu kho bhante jānato kathaṁ passato
imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāra-
mānānusayā na hontīti. Yaṅkiñci kappa rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ
1 Po. ... āvuso sārīputta .... 2 Ma. vasaddo natthi.
Ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ
vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā sabbaṁ rūpaṁ
netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti evametaṁ yathābhūtaṁ
sammappaññāya passati. Yā kāci vedanā .pe. Yā kāci
saññā. Ye keci saṅkhārā. Yaṅkiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ
ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ
vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā sabbaṁ viññāṇaṁ
netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti evametaṁ yathābhūtaṁ
sammappaññāya passati. Evaṁ kho kappa jānato evaṁ passato
imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu
ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontīti.
[319] Sāvatthī. Tatra kho. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā
kappo bhagavantaṁ etadavoca kathaṁ nu kho bhante jānato kathaṁ
passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu
ahaṅkāramamaṅkāramānāpagataṁ mānasaṁ hoti vidhā samatikkantaṁ santaṁ
suvimuttanti. Yaṅkiñci kappa rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ .pe.
Sabbaṁ rūpaṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti evametaṁ
yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā anupādā vimutto hoti.
Yā kāci vedanā. Yā kāci saññā. Ye keci saṅkhārā.
Yaṅkiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā
Vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike
vā sabbaṁ viññāṇaṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti
evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā anupādā vimutto hoti.
Evaṁ kho kappa jānato evaṁ passato imasmiñca saviññāṇake kāye
bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānāpagataṁ mānasaṁ hoti
vidhā samatikkantaṁ santaṁ suvimuttanti.
Dhammakathikavaggo samatto.
Tassuddānaṁ
avijjavijjā dve kathikā bandhanā parimuccitā dve
saññojanaṁ upādānaṁ sīlaṁ sutavā dve ca kappenāti 1 .
-----------
1 Sī. sīlavā dve ca kappināti.
Khandhasaṁyuttassa cullapaṇṇāsake avijjāvaggo tatiyo
[320] Sāvatthī. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā .pe. Ekamantaṁ nisinno kho so
bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca avijjā avijjāti bhante vuccati
katamā nu kho bhante avijjā kittāvatā ca avijjāgato hotīti.
Idha bhikkhu assutavā puthujjano samudayadhammaṁ rūpaṁ samudayadhammaṁ
rūpanti yathābhūtaṁ nappajānāti vayadhammaṁ rūpaṁ vayadhammaṁ rūpanti
yathābhūtaṁ nappajānāti samudayavayadhammaṁ rūpaṁ samudayavayadhammaṁ rūpanti
yathābhūtaṁ nappajānāti samudayadhammaṁ vedanaṁ samudayadhammā vedanāti
yathābhūtaṁ nappajānāti vayadhammaṁ vedanaṁ vayadhammā vedanāti yathābhūtaṁ
nappajānāti .pe. Nappajānāti samudayadhammaṁ saññaṁ .pe.
Nappajānāti samudayadhamme saṅkhāre samudayadhammā saṅkhārāti
yathābhūtaṁ nappajānāti vayadhamme saṅkhāre vayadhammā saṅkhārāti
yathābhūtaṁ nappajānāti samudayavayadhamme saṅkhāre samudayavayadhammā
saṅkhārāti yathābhūtaṁ nappajānāti samudayadhammaṁ viññāṇaṁ samudayadhammaṁ
viññāṇanti yathābhūtaṁ nappajānāti vayadhammaṁ viññāṇaṁ vayadhammaṁ
viññāṇanti yathābhūtaṁ nappajānāti samudayavayadhammaṁ viññāṇaṁ
samudayavayadhammaṁ viññāṇanti yathābhūtaṁ nappajānāti. Ayaṁ vuccati
bhikkhu avijjā ettāvatā ca avijjāgato hotīti.