พุทธธรรมสงฆ์


หัวข้อธรรม (1)
ผัสสนัฏฐญาณ ได้แก่ ญาณมีการได้ซึ่งพระนิพพานเป็นสภาวะ ด้วยสามารถแห่งการแทงตลอด และการได้เฉพาะทั้ง 2 นั้น (อ.ผัสสนัฏฐญาณุทเทส)
68/94/868/62/11
หัวข้อธรรม (1)
ปฏิสัมภิทา 4 นั้น อรรถะ คือ ผลธรรมอันเกิดแต่ปัจจัย ย่อมปรากฏดุจทุกขสัจจะ (อรรถกถา ๒๕-๒๘)
68/95/468/63/8
หัวข้อธรรม (1)
วิหารัฏฐญาณ เป็นธรรมปฏิสัมภิทา สมาปัตตัฏฐญาณ เป็นอรรถปฏิสัมภิทา (อรรถกถา ๒๙-๓๑)
68/96/168/64/7
หัวข้อธรรม (1)
ธรรมชาติใดย่อมไหลไป ธรรมชาตินั้น ชื่อว่า อาสวะ
68/98/668/66/4
หัวข้อธรรม (1)
สมาธิในมรรคได้ชื่อว่า อานันตริกะ เพราะให้ผลโดยแน่นอน ทีเดียวในลำดับแห่งความเป็นของตน เพราะเมื่อมรรคสมาธิ เกิดขึ้นแล้ว อันตรายอะไรๆ ที่จะขัดขวางการเกิดขึ้นแห่งผลของมรรคสมาธินั้น ย่อมไม่มี (อ.อานันตริกสมาธิญาณุทเทส)
68/99/968/66/23
หัวข้อธรรม (1)
รณะ คือ กิเลส เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ครํ่าครวญไม่มีแก่ธรรมนั้น ฉะนั้น ธรรมนี้จึงชื่อว่า อรณะ พระอริยบุคคล ย่อมนำธรรมอันเป็นข้าศึกออกได้ด้วยธรรมนั้นฉะนั้น จึงชื่อว่า วิหาระ นำธรรมที่เป็นข้าศึกออก อรณธรรมนั้น ก็ชื่อว่า วิหารธรรม (อ.อรณวิหารญาณุทเทส)
68/102/1468/68/25
หัวข้อธรรม (1)
อรณธรรม (อ.อรณวิหารญาณุทเทส)
68/103/868/69/11
หัวข้อธรรม (1)
ปัญญาในความเป็นผู้มีความชำนาญ ความว่า อิสริยะความเป็นใหญ่เป็นไปตามสบายโดยพลัน ชื่อว่า วสะ-อำนาจ วสะ คืออำนาจนั้นมีอยู่แก่บุคคลนั้น ฉะนั้นผู้นั้นชื่อว่า วสี-ผู้มีอำนาจ (อ.นิโรธสมาปัตติญาณุทเทส)
68/109/868/72/18
หัวข้อธรรม (1)
นิโรธสมาบัติ ความว่า สักว่าไม่มีเนวสัญญานาสัญญายตนะ จะว่าเป็นธรรมใดธรรมหนึ่งก็มิใช่ เป็นเพียงบัญญัติ ชื่อว่า นิโรธ เพราะเหตุสักว่าไม่มี อนึ่งอันพระอริยบุคคลเข้าอยู่ ท่านจึงเรียกว่า สมาบัติ (อ.นิโรธสมาปัตติญาณุทเทส)
68/110/468/73/7
หัวข้อธรรม (1)
ปรินิพพานญาณ ได้แก่ ญาณอันเป็นไปแล้ว ในกิเลสปรินิพพาน และขันธปรินิพพาน นั้นของพระอรหันต์ผู้พิจารณาอยู่ซึ่งความดับไป คือ ความไม่เป็นไปแห่งกิเลสทั้งหลาย มีกามฉันทะ เป็นต้น และอนุปาทิเสสปรินิพพานดับกิเลส และขันธ์โดยไม่เหลือ (อ.ปรินิพพานญาณุทเทส)
68/111/168/74/3