พุทธธรรมสงฆ์
หัวข้อธรรม (1)
ทรงปรารภภิกษุผู้ว่ายาก ตรัสอดีตภิกษุนั้นเป็นพราหมณ์ ผู้รู้มนตร์ชื่อ เวทัพพะเมื่อได้เวลาฤกษ์แล้วร่ายมนตร์ แหงนดูอากาศ ฝนแก้ว 7 ประการจะตกลงมาแต่พราหมณ์นั้นไม่ทำตามคำของบัณฑิต ต้องถูกฟันขาดสองท่อน และโจรอีก 1,000 คน ก็ตายหมด พระโพธิสัตว์เป็นลูกศิษย์ของพราหมณ์นั้น (อ.เวทัพพชาดก)
56/41/1256/31/13
หัวข้อธรรม (1)
[๔๙] “ ประโยชน์ได้ล่วงเลยคนโง่เขลา ผู้มัวคอยฤกษ์อยู่ ประโยชน์เป็นฤกษ์ของประโยชน์ ดวงดาวจักทำอะไรได้” (นักขัตตชาดก)
56/49/356/36/16
หัวข้อธรรม (1)
ทรงปรารภอาชีวกคนหนึ่ง ซึ่งทำลายงานมงคลของชาวบ้านนอก กับชาวสาวัตถีโดยการบอกว่าไม่ใช่ฤกษ์ที่จะทำงานมงคล ชาวสาวัตถีจึงยกธิดาให้ผู้อื่น แม้ในอดีตอาชีวกนี้ก็ได้ทำลาย งานมงคลของทั้ง 2 ตระกูลนี้เช่นกัน (อ.นักขัตตชาดก)
56/49/1156/37/5
หัวข้อธรรม (1)
ทรงปรารภการบำเพ็ญประโยชน์แก่โลก จึงตรัสอดีต พระโพธิสัตว์เป็นโอรสของพระเจ้าพาราณสี ได้เห็นประชาชนต่างนับถือเทวดา ทำการฆ่าสัตว์บูชาเป็นอันมาก จึงทำอุบายให้คนเหล่านั้นรักษาศีล ยึดมั่นในกุศลกรรมบถ 10 เมื่อทรงได้ครองราชสมบัติ จึงตรัสจะทำพลีกรรมด้วยเครื่องในของคนทุศีล ทำประชาชนให้เกิดอยู่ในสวรรค์ (อ.ทุมเมธชาดก)
56/54/1156/40/11
หัวข้อธรรม (1)
[๕๑] “ บุรุษผู้เป็นบัณฑิต ควรมุ่งหมายไปกว่าจะสำเร็จผล ไม่ควรท้อถอย ดูเราเป็นตัวอย่าง เราปรารถนาอย่างใดก็ได้อย่างนั้น” (มหาสีลวชาดก)
56/60/456/45/4
หัวข้อธรรม (1)
ทรงปรารภภิกษุผู้มีความเพียรย่อหย่อน ตรัสอดีตครั้งพระโพธิสัตว์เป็นพระเจ้าสีลวะ ครองเมืองพาราณสี ไม่ย่อหย่อนความเพียร ทำพระองค์และหมู่อำมาตย์ให้รอดพ้นจากฝูงสุนัขจิ้งจอกในป่าช้า พร้อมกับได้ราชสมบัติคืนจากพระเจ้าโกศล (อ.มหาสีลวชาดก)
56/60/1056/45/13
หัวข้อธรรม (1)
[๕๒] “บุรุษผู้เป็นบัณฑิต ควรมุ่งหมายไปจนกว่าจะสำเร็จผล ไม่ควรท้อถอย ดูเราขึ้นจากนํ้าสู่บกได้เป็นตัวอย่างเถิด” (จูฬชนกชาดก)
56/73/356/54/18
หัวข้อธรรม (1)
ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี จับพิรุธพวกนักเลง ที่ใส่ยาเบื่อในเหล้า เพื่อจะปล้นทรัพย์ตนๆ จึงข่มขู่ให้พวกนักเลงหนีไปแล้ว ไปกราบทูลพระศาสดา พระองค์ทรงแสดงอดีต ที่พวกนักเลงเหล้า เหล่านี้ ก็เคยทำแบบเดียวกันนี้ตอนพระโพธิสัตว์เป็นเศรษฐีชาวเมืองพาราณสี (อ.ปุณณปาติชาดก)
56/75/1156/56/11
หัวข้อธรรม (1)
กุฎุม พีชาวสาวัตถีคนหนึ่ง นิมนต์ภิกษุสงฆ์ มีพระพุทธเจ้าเป็นประมุข ให้นั่งในสวนแล้วถวายทาน คนเฝ้าสวนพาภิกษุไปเที่ยวชมสวน เขารู้จักผลไม้ด้วยความชำนาญว่าผลนั้นดิบ ผลนั้นยังไม่สุกดี เป็นต้น ภิกษุทั้งหลายไปกราบทูลพระศาสดา พระองค์ทรงแสดงอดีต ครั้งที่ทรงเป็นพ่อค้าก็สามารถรู้ผลไม้ชนิดหนึ่งซึ่งเหมือนมะม่วงทุกอย่างแต่มีพิษ ทำให้บริวารรอดชีวิตได้ (อ.ผลชาดก)
56/79/1156/59/10
หัวข้อธรรม (1)
[๕๕] “ นรชนใดมีจิตไม่ท้อถอย มีใจไม่หดหู่ เจริญกุศลกรรม เพื่อบรรลุธรรมอันเป็นแดนเกษมจากโยคะ นรชนนั้นพึงบรรลุธรรมเป็นที่สิ้นสังโยชน์ทั้งปวงโดยลำดับ” (ปัญจาวุธชาดก)
56/83/356/62/6