พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 206 (เล่ม 84)

ฆานินทริยมูล
ฆานินทริยมูละ อิตถินทริยมูลี:-
[๔๙๘] ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อิตถินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีฐานะเกิดได้ แต่อิตถีภาวะเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่
ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ และอิตถีภาวะเกิดได้ กำลัง
เกิดอยู่ ฆานินทรีย์กำลังเกิด และอิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น.
ก็หรือว่าอิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ แต่ฆานะเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่
อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น, บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ และมีฆานะเกิดได้, อิตถิน-
ทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ฆานินทริยมูละ อิตถินทริยมูลี

206
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 207 (เล่ม 84)

ฆานินทริยมูละ ปุริสินทริยมูลี:-
[๔๙๙] ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ แต่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่
ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ และปุริสภาวะเกิดได้ กำลัง
เกิดอยู่ ฆานินทรีย์กำลังเกิด และปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น.
ก็หรือว่าปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิด
ก็บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดได้ แต่ฆานะเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่,
ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดได้ และมีฆานะเกิดได้,
ปุริสินทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ฆานินทริยมูละ ปุริสินทริยมูลี

207
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 208 (เล่ม 84)

ฆานินทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี:-
[๕๐๐] ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าชีวิตินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่ฆานะเกิดไม่ได้ กำกำลังเกิดอยู่ ชีวิตินทรีย์กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,
บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ กำ ลังเกิดอยู่ ชีวิตินทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์
ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ฆานินทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี
ฆานินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-
[๕๐๑] ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสมนัสสินทรีย์ก็
กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

208
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 209 (เล่ม 84)

บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ แต่เว้นโสมนัสสะกำลังเกิดอยู่ ฆานินทรีย์
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
นั้น. บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ และมีโสมนัสสะกำลังเกิดอยู่ ฆานินทรีย์
กำลังเกิด และโสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่าโสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีโสมนัสสะ แต่ฆานะเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่ โสมนัส-
สินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น, บุคคลมีโสมนัสสะ และมีฆานะเกิดได้ กำลังเกิดอยู่
โทมนัสสินทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ฆานินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี
ฆานินทริยมูล อุเปกขินทริยมูลี:-
[๕๐๒] ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์ก็
กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

209
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 210 (เล่ม 84)

บุคคลมีฆานะเกิดได้ แต่เว้นอุเปกขา กำลังเกิดอยู่ ฆานินทรีย์
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น, บุคคลมีฆานะเกิดได้ มีอุเปกขา กำลังเกิดอยู่ ฆานินทรีย์กำลัง
เกิดและอุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่าอุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม.
บุคคลมีอุเปกขา แต่ฆานะเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่ อุเปกขินทรีย์
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น, บุคคลมีอุเปกขา และมีฆานะเกิดได้ กำลังเกิดอยู่ อุเปก-
ขินทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กำ ลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ฆานินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี
ฆานินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี:-
[๕๐๓] ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด สัทธินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ แต่เป็นอเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่, ฆานิน-
ทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล

210
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 211 (เล่ม 84)

เหล่านั้น, บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ และเป็นสเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่
ฆานินทรีย์กำลังเกิด และสัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่าสัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
สเหตุกบุคคล แต่ฆานะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่ สัทธินทรีย์
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า
นั้น, สเหตุกบุคคล และมีฆานะเกิดได้กำลังเกิดอยู่, สัทธินทรีย์กำลัง
เกิด และฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ฆานินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี
ฆานินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี:-
[๕๐๔] ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปัญญินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ แต่เป็นญาณวิปปยุตกำลังเกิดอยู่ ฆานิน-
ทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล

211
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 212 (เล่ม 84)

เหล่านั้น. บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ และเป็นญาณวิปปยุตกำลังเกิดอยู่
ฆานินทรีย์กำลังเกิด และปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่าปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ติเหตุกบุคคลที่ฆานะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่ ปัญญินทรีย์กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น
ติเหตุบุคคลที่มีฆานะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ ปัญญินทรีย์กำลังเกิดและ
ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ฆานินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี
ฆานินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-
[๕๐๕] ฆานินทรีย์กำลังเกิดเเก่บุคคลใด, มนินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่ามนินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

212
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 213 (เล่ม 84)

บุคคลที่มีจิตเกิดได้ แต่ฆานะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่, มนินทรีย์
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า
นั้น, บุคคลที่มีฆานะเกิดได้กำลังเกิดอยู่, มนินทรีย์กำลังเกิด และฆานิน-
ทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ฆานินทริยมูละ มนินทริยมูลี
ฆานินทริยมูล จบ

213
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 214 (เล่ม 84)

อิตถินทริยมูล
อิตถินทริยมูละ ปุริสินทริยมูลี:-
[๕๐๖] อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ก็หรือว่าปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อิตถินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
จบ อิตถินทริยมูละ ปุริสินทริยมูลี
อิตถินทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี:-
[๕๐๗] อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด ? อิตถินทรีย์ก็กำลังเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่ไม่มีอิตถีภาวะกำลังเกิดอยู่. ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มี

214
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 215 (เล่ม 84)

อิตถีภาวะเกิดได้กำลังเกิด๑อยู่, ชีวิตินทรีย์กำลังเกิด และอิตถินทรีย์ก็
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ อิตถินทริยมูละ ชีวิตินทรีย์ก็
อิตถินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-
[๕๐๘] อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสมนัสสินทรีย์ก็
กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ แต่เว้นโสมนัสสะกำลังเกิดอยู่ อิตถิน-
ทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ และมีโสมนัสสะ กำลังเกิดอยู่
อิตถินทรีย์กำลังเกิด และโสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่าโสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อิตถินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลมีโสมนัสสะ แต่อิตถีภาวะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่
โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น. บุคคลมีโสมนัสสะ และมีอิตถีภาวะเกิดได้
๑. เมื่อบุคคลที่เป็นหญิง กำลังเกิดอยู่, เพราะกิริยาเป็นอิตถีลิงค์ และสัพพนาม
ในบทหลังก็เป็นอิตถีลิงค์, แต่ที่แปลไว้ก็อนุวัตรตามวาระ คือ ปุคคลวาระ
เท่านั้น.

215