พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 801 (เล่ม 83)

ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดเคยเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นกำลัง
เกิด ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่กำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
เคยเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เคยเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่กำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดกำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นจักเกิด ใช่
ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดจักเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นกำลัง
เกิด ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่กำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่จัก
เกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่จักเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่กำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดเคยเกิด, จิตนั้น ของบุคคลนั้นจักเกิด ใช่
ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดจักเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยเกิด
ใช่ไหม ?

801
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 802 (เล่ม 83)

จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เคยเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่จัก
เกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่จักเกิด จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่เคยเกิด ใช่ไหม ?
นิโรธวาระ :-
[๓๓] จิตใดของบุคคลใดกำลังดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้นเคย
ดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดเคยดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้นกำลัง
ดับ ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลไม่ใช่กำลังดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
เคยดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เคยดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่กำลังดับ ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดกำลังดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นจักดับ ใช่
ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดจักดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้นกำลังดับ
ใช่ไหม ?

802
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 803 (เล่ม 83)

จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่กำลังดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่จัก
ดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตของบุคคลใดไม่ใช่จักดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่กำลังดับ ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดเคยดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้นจักดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดจักดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยดับ
ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เคยดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่จักดับ
ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตของบุคคลใดไม่ใช่จักดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่เคยดับ ใช่ไหม ?
อุปปาทนิโรธวาระ :-
[๓๔] จิตใดของบุคคลใดกำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นเคย
ดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดเคยดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้นกำลังเกิด
ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่กำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
เคยดับ ใช่ไหม ?

803
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 804 (เล่ม 83)

ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เคยดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่กำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดกำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นจักดับ ใช่
ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดจักดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้นกำลังเกิด
ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่กำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
จักดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่จักดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่กำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดเคยเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นจักดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดจักดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยเกิด
ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เคยเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่จัก
ดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่จักดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่เคยเกิด ใช่ไหม ?

804
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 805 (เล่ม 83)

อุปปัชชมานนิโรธวาระ :-
[๓๕] จิตใดของบุคคลใดกำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
กำลังดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่กำลังดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้น
กำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่กำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นกำลังดับ
ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดกำลังดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
กำลังเกิด ใช่ไหม ?
อุปปัชชมานุปปันนวาระ :-
[๓๖] จิตใดของบุคคลใดกำลังเกิดอยู่, จิตนั้นของบุคคลนั้น
เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้น
กำลังเกิดอยู่ ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่กำลังเกิดอยู่, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?

805
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 806 (เล่ม 83)

ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นของบุคคล
นั้นไม่ใช่กำลังเกิดอยู่ ใช่ไหม ?
นิรุชฌมานุปปันนวาระ :-
[๓๗] จิตใดของบุคคลใดกำลังดับอยู่, จิตนั้นของบุคคลนั้น
เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้น
กำลังดับอยู่ ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่กำลังดับอยู่, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือ ว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นของบุคคล
นั้นไม่ใช่กำลังดับอยู่ ใช่ไหม ?
อุปปันนุปปาทวาระ :-
[๓๘] จิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้น
เคยเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดเคยเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้น
แล้ว ใช่ไหม ?

806
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 807 (เล่ม 83)

จิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้นจักเกิด ใช่
ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดจักเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้น
แล้ว ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
เคยเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เคยเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
จักเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่จักเกิด จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
อตีตานาคตวาระ :-
[๓๙] จิตใดของบุคคลใดเคยเกิดแต่จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
เกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้นจักเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดจักเกิดแต่จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่เกิด
ขึ้นแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เคยเกิดแต่จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้น
แล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่จักเกิด ใช่ไหม ?

807
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 808 (เล่ม 83)

ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่จักเกิดแต่จิตนั้นของบุคคลนั้น
เกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่เคยเกิด ใช่ไหม ?
อุปปันนุปปัชชมานวาระ :-
[๔๐] จิตใดเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นกำลังเกิดอยู่ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดกำลังเกิดอยู่, จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นไม่ใช่กำลังเกิดอยู่ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่กำลังเกิดอยู่, จิตนั้นไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว ใช่
ไหม ?
นิรุทธนิรุชฌมานวาระ :-
[๔๑] จิตใดดับแล้ว, จิตนั้นกำลังดับอยู่ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดกำลังดับอยู่, จิตนั้นดับแล้ว ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่ดับแล้ว, จิตนั้นไม่ใช่กำลังดับอยู่ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่กำลังดับอยู่, จิตนั้นไม่ใช่ดับแล้ว ใช่ไหม ?
อติกกันตวาระ :-
[๔๒] จิตใดของบุคคลใดก้าวล่วงแล้ว ซึ่งขณะอันเป็นขณะ
กำลังเกิดอยู่ มีกาลก้าวล่วงแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้นล่วงแล้ว ซึ่งขณะ

808
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 809 (เล่ม 83)

อันเป็นขณะกำลังดับอยู่ มีกาลก้าวล่วงแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดก้าวล่วงแล้ว ซึ่งขณะอันเป็นขณะ
กำลังดับอยู่ มีกาลก้าวล่วงแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้นก้าวล่วงแล้ว ซึ่ง
ขณะอันเป็นขณะกำลังเกิดอยู่ มีกาลก้าวล่วงแล้ว ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดไม่ก้าวล่วงแล้ว ซึ่งขณะอันเป็นขณะกำลังเกิด
อยู่ มีกาลกำลังล่วงแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ก้าวล่วงแล้ว ซึ่งขณะ
อันเป็นขณะกำลังดับอยู่ มีกาลก้าวล่วงแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ก้าวล่วงแล้ว ซึ่งขณะอันเป็นขณะ
กำลังดับอยู่ มีกาลก้าวล่วงแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ก้าวล่วงแล้ว ซึ่ง
ขณะอันเป็นขณะกำลังเกิดอยู่ มีกาลก้าวล่วงแล้ว ใช่ไหม ?
ปุคคลธรรมวารุทเทส จบ
มิสสกวารุทเทส๑
[๔๓] จิตมีราคะของบุคคลใดกำลังเกิดไม่ใช่กำลังดับ, จิตมี
ราคะของบุคคลนั้นจักดับไม่ใช่จักเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตมีราคะของบุคคลใดจักดับไม่ใช่จักเกิด, จิตมีราคะ
ของบุคคลนั้นกำลังเกิดไม่ใช่กำลังดับ ใช่ไหม ?
๑. ในมิสสกวารุทเทส บาลีท่านย่อไว้, แต่แปลไม่ย่อ.

809
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 810 (เล่ม 83)

จิตปราศจากราคะของบุคคลใดกำลังเกิดไม่ใช่กำลังดับ, จิตปราศ-
จากราคะของบุคคลนั้นจักดับไม่ใช่จักเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตปราศจากราคะของบุคคลใดจักดับไม่ใช่จักเกิด, จิตมี
ราคะของบุคคลนั้นกำลังเกิดไม่ใช่กำลังดับ ใช่ไหม ?
จิตมีโทสะของบุคคลใดกำลังเกิดไม่ใช่กำลังดับ, จิตมีโทสะของ
บุคคลนั้นจักดับไม่ใช่จักเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตมีโทสะของบุคคลใดจักดับไม่ใช่จักเกิด, จิตมีโทสะ
ของบุคคลนั้นก็กำลังเกิดไม่ใช่กำลังดับ ใช่ไหม ?
จิตปราศจากโทสะของบุคคลใดกำลังเกิดไม่ใช่กำลังดับ, จิต
ปราศจากโทสะของบุคคลนั้นจักดับไม่ใช่จักเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตปราศจากโทสะของบุคคลใดจักดับไม่ใช่จักเกิด, จิต
ปราศจากโทสะของบุคคลนั้นกำลังเกิดไม่ใช่กำลังดับใช่ไหม ?
จิตมีโมหะของบุคคลใดกำลังเกิดไม่ใช่กำลังดับ. จิตมีโมหะของ
บุคคลนั้นจักดับไม่ใช่จักเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตมีโมหะของบุคคลใดจักดับไม่ใช่จักเกิด, จิตมีโมหะ
ของบุคคลนั้นกำลังเกิดไม่ใช่กำลังดับ ใช่ไหม ?
จิตปราศจากโมหะของบุคคลใดกำลังเกิดไม่ใช่กำลังดับ, จิตปราศ-
จากโมหะของบุคคลนั้นจักดับไม่ใช่จักเกิด ใช่ไหม ?

810