พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 791 (เล่ม 83)

จิตที่กำลังดับอยู่, ดับแล้ว ใช่ไหม ?
จิตที่ไม่ใช่ดับแล้ว, ไม่ใช่กำลังดับอยู่ ใช่ไหม ?
จิตที่ไม่ใช่กำลังดับอยู่, ไม่ใช่ดับแล้ว ใช่ไหม ?
อติกกันตวาระ :-
[๑๔] จิตของบุคคลใดมีกาลก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นอุปปา
ทะขณะ จิตของบุคคลนั้นมีกาลก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นนิโรธขณะ
ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตของบุคคลใดมีกาลก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นนิโรธ
ขณะ จิตของบุคคลนั้นมีกาลก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นอุปปาทขณะ
ใช่ไหม ?
จิตของบุคคลใดไม่มีกาลก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นอุปปาท-
ขณะ จิตของบุคคลนั้นมีกาลก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นนิโรธขณะ
ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตของบุคคลใดไม่มีกาลก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นนิโรธ-
ขณะ, จิตของบุคคลนั้นไม่มีกาลก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นอุปปาทะ
ขณะ ใช่ไหม ?
จบ ปุคคลวารุทเทส

791
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 792 (เล่ม 83)

ธรรมวารุทเทส
อุปปาทนิโรธกาลสัมเภทวาระ :-
[๑๕] จิตใดกำลังเกิดไม่ใช่กำลังดับ, จิตนั้นจักดับไม่ใช่จักเกิด
ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดจักดับไม่ใช่จักเกิด, จิตนั้นกำลังเกิดไม่ใช่กำลังดับ
ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่กำลังเกิดกำลังดับ, จิตนั้นไม่ใช่จักดับจักเกิด ใช่-
ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่จักดับจักเกิด, จิตนั้นไม่ใช่กำลังเกิดกำลังดับ
ใช่ไหม ?
อุปปาทุปปันนวาระ :-
[๑๖] จิตใดกำลังเกิด, จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นกำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่กำลังเกิด, จิตนั้นไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่า จิตใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นไม่ใช่กำลังเกิด ใช่ไหม ?

792
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 793 (เล่ม 83)

นิโรธุปปันนวาระ :-
[๑๗] จิตใดกำลังดับ, จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นกำลังดับ ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่กำลังดับ, จิตนั้นไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นไม่ใช่กำลังดับ ใช่ไหม ?
อุปปาทวาระ :-
[๑๘] จิตใดกำลังเกิด, จิตนั้นเคยเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดเคยเกิด, จิตนั้นกำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่กำลังเกิด, จิตนั้นไม่ใช่เคยเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่เคยเกิด, จิตนั้นไม่ใช่กำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดกำลังเกิด, จิตนั้นจักเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดจักเกิด, จิตนั้นกำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่กำลังเกิด, จิตนั้นไม่ใช่จักเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่จักเกิด, จิตนั้นไม่ใช่กำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดเคยเกิด จิตนั้นจักเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดจักเกิด, จิตนั้นเคยเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่เคยเกิด, จิตนั้นไม่ใช่จักเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่จักเกิด, จิตนั้นไม่ใช่เคยเกิด ใช่ไหม ?

793
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 794 (เล่ม 83)

นิโรธวาระ :-
[๑๙] จิตใดกำลังดับ, จิตนั้นเคยดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดเคยดับ, จิตนั้นกำลังดับ ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่กำลังดับ, จิตนั้นไม่ใช่เคยดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่เคยดับ, จิตนั้นไม่ใช่กำลังดับ ใช่ไหม ?
จิตใดกำลังดับ, จิตนั้นจักดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดจักดับ, จิตนั้นกำลังดับ ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่กำลังดับ, จิตนั้นไม่ใช่จักดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่จักดับ, จิตนั้นไม่ใช่กำลังดับ ใช่ไหม ?
จิตใดเคยดับ, จิตนั้นจักดับใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดจักดับ, จิตนั้นเคยดับ ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่เคยดับ, จิตนั้นไม่ใช่จักดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่จักดับ จิตนั้นไม่ใช่เคยดับ ใช่ไหม ?
อุปปาทนิโรธวาระ :-
[๒๐] จิตใดกำลังเกิด, จิตนั้นเคยดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดเคยดับ, จิตนั้นกำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่กำลังเกิด, จิตนั้นไม่ใช่เคยดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่เคยดับ, จิตนั้นไม่ใช่กำลังเกิด ใช่ไหม ?

794
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 795 (เล่ม 83)

จิตใดกำลังเกิด, จิตนั้นจักดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดจักดับ, จิตนั้นกำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่กำลังเกิด, จิตนั้นไม่ใช่จักดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่จักดับ, จิตนั้นไม่ใช่กำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดเคยเกิด, จิตนั้นจักดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดจักดับ, จิตนั้นเคยเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่เคยเกิด, จิตนั้นไม่ใช่จักดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่จักดับ, จิตนั้นไม่ใช่เคยเกิด ใช่ไหม ?
อุปปัชชมานนิโรธวาระ :-
[๒๑] จิตใดกำลังเกิด, จิตนั้นไม่ใช่กำลังดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่กำลังดับ, จิตนั้นกำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่กำลังเกิด, จิตนั้นกำลังดับ ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดกำลังดับ, จิตนั้นไม่ใช่กำลังเกิด ใช่ไหม ?
อุปปัชชมานุปปันนวาระ :-
[๒๒] จิตใดกำลังเกิดอยู่, จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นกำลังเกิดอยู่ ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่กำลังเกิดอยู่, จิตนั้นไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?

795
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 796 (เล่ม 83)

ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นไม่ใช่กำลังเกิดอยู่
ใช่ไหม ?
นิรุชฌมานุปปันนวาระ :-
[๒๓] จิตใดกำลังดับอยู่ จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นกำลังดับอยู่ ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่กำลังดับอยู่ จิตนั้นไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นไม่ใช่กำลังดับอยู่
ใช่ไหม ?
อุปปันนุปปาทวาระ :-
[๒๔] จิตใดเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นเคยเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดเคยเกิด จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
จิตใดเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นจักเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดจักเกิด จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นไม่ใช่เคยเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่เคยเกิด จิตนั้นไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นไม่ใช่จักเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่จักเกิด จิตนั้นไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?

796
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 797 (เล่ม 83)

อตีตานาคตวาระ :-
[๒๕] จิตใดเคยเกิด แต่จิตนั้นไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นจัก
เกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดจักเกิด แต่จิตนั้นไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นเคย
เกิด ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่เคยเกิด แต่จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นไม่ใช่จักเกิด
ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่จักเกิด แต่จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นไม่ใช่
เคยเกิด ใช่ไหม ?
อุปปันนุปปัชชมานวาระ :-
[๒๖] จิตใดเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นกำลังเกิดอยู่ ใช่ไหม ?
จิตใดกำลังเกิดอยู่, จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นไม่ใช่กำลังเกิดอยู่ ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ใช่กำลังเกิดอยู่, จิตนั้นไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
นิรุทธนิรุชฌมานวาระ :-
[๒๗] จิตใดดับแล้ว, จิตนั้นกำลังดับอยู่ ใช่ไหม ?
จิตใดกำลังดับอยู่, จิตนั้นดับแล้ว ใช่ไหม ?

797
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 798 (เล่ม 83)

จิตใดไม่ใช่ดับแล้ว, จิตนั้นไม่ใช่กำลังดับอยู่, ใช่ไหม ?
จิตใดไม่กำลังดับอยู่, จิตนั้นไม่ใช่ดับแล้ว ใช่ไหม ?
อติกกันตวาระ :-
[๒๘] จิตใดก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นขณะกำลังเกิดอยู่ มี
กาลก้าวล่วงแล้ว, จิตนั้นก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นขณะกำลังดับอยู่ มี
กาลก้าวล่วงแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นขณะกำลังดับอยู่ มี
กาลก้าวล่วงแล้ว, จิตนั้นก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะกำลังเกิดอยู่ มีกาลก้าวล่วง
แล้ว ใช่ไหม ?
จิตใดไม่ก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นขณะกำลังเกิดอยู่ ไม่มีกาล
ก้าวล่วงแล้ว, จิตนั้นไม่ก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นขณะกำลังดับอยู่ ไม่
มีกาลก้าวล่วงแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดไม่ก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นขณะกำลังดับอยู่ ไม่
มีกาลก้าวล่วงแล้ว, จิตนั้นไม่ก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นขณะกำลังเกิด
อยู่ ไม่มีกาลก้าวล่วงแล้ว ใช่ไหม ?
ธรรมวารุทเทส จบ

798
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 799 (เล่ม 83)

ปุคคลธรรมวารุทเทส
อุปปาทนิโรธกาลสัมเภทวาระ :-
[๒๙] จิตใดของบุคคลใดกำลังเกิดไม่ใช่กำลังดับ, จิตนั้นของ
บุคคลนั้นจักดับ ไม่ใช่จักเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดจักดับไม่ใช่จักเกิด, จิตนั้นของบุคคล
นั้นกำลังเกิด ไม่ใช่กำลังดับ ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่กำลังเกิดกำลังดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่จักดับจักเกิด ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่จักดับจักเกิด, จิตนั้นของ
บุคคลนั้นไม่ใช่กำลังเกิดกำลังดับ ใช่ไหม ?
อุปปาทุปปันนวาระ :-
[๓๐] จิตใดของบุคคลใดกำลังเกิด จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิด
ขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้น
กำลังเกิด ใช่ไหม ?

799
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 800 (เล่ม 83)

จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่กำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นของบุคคล
นั้นไม่ใช่กำลังเกิด ใช่ไหม ?
นิโรธุปปันนวาระ :-
[๓๑] จิตใดของบุคคลใดกำลังดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิด
ขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้น
กำลังดับ ใช่ไหม ?
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่กำลังดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคล
นั้นไม่ใช่กำลังดับ ใช่ไหม ?
อุปปาทวาระ :-
[๓๒] จิตใดของบุคคลใดกำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นเคย
เกิด ใช่ไหม ?

800