พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 551 (เล่ม 83)

เพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ย่อมไม่กำหนดรู้อวิชชานุสัย ไม่กำหนดรู้
กามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย ในที่ทั้งปวง.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสยมูล จบ
ทุกมูลกะ จบ
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสยมูล
ติกมูลกะ - กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสยมูละ ทิฏฐา-
นุสยาทิมูลี :-
[๑๔๘๒] บุคคลใด ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย
และมานานุสัย จากที่ใด, บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้ทิฏฐานุสัย ฯลฯ
วิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่ ๘ ย่อมไม่กำหนดรู้ที่เวทนา ๓ ในกามธาตุ ที่รูปธาตุ
อรูปธาตุ บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย
และมานานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลนั้น จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย
จากที่นั้น. บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่กำหนดรู้ที่อปริยาปันนธรรม
บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย

551
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 552 (เล่ม 83)

และไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น บุคคลทั้งหลายที่เหลือ เว้น
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก และบุคคลที่ ๘ ย่อม
ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฎิฆานุสัย และมานานุสัย และไม่กำหนด
รู้วิจิกิจฉานุสัย ในที่ทั้งปวง.
ก็หรือว่า บุคคลใด ไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย จากที่ใด, บุคคลนั้น
ย่อมไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค ไม่กำหนดรู้ที่
ทุกขเวทนา บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรคนั้น ย่อมไม่
กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย กามราคานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น แต่
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรคนั้น จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้
ปฏิฆานุสัย จากที่นั้น, บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่กำหนดรู้ที่เวทนา ๒
ในกามธาตุ บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย ปฏิฆานุสัย และ
มานานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลนั้น จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย
จากที่นั้น, บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่กำหนดรู้ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ ที่
อปริยาปันนธรรม บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย ไม่กำหนด
รู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น บุคคลผู้มีความ
พร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ไม่กำหนดรู้ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ
ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลผู้ความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น

552
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 553 (เล่ม 83)

ย่อมไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย กามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย จากที่นั้น
แต่บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้
มานานุสัย จากที่นั้น บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่กำหนดรู้ที่ทุกข-
เวทนา ที่อปริยาปันนธรรมบุคคลนั้นย่อมไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย ไม่
กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น, บุคคล
ทั้งหลายที่เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก
และบุคคลที่ ๘ ย่อมไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย
ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย ในที่ทั้งปวง.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี :-
บุคคลใด ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย
จากที่ใด, บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้ภวราคานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใด ไม่กำหนดรู้ภวราคานุสัย จากที่ใด, บุคคลนั้น
ย่อมไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?

553
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 554 (เล่ม 83)

บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค ไม่กำหนดรู้ที่
ทุกขเวทนา บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรคนั้น ย่อมไม่
กำหนดรู้ภวราคานุสัย กามราศานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น แต่
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรคนั้น จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้
ปฏิฆานุสัย จากที่นั้น, บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่กำหนดรู้ที่เวทนา ๒
ในกามธาตุ บุคคลนั่น ย่อมไม่กำหนดรู้ภวราคานุสัยปฏิฆานุสัย และ
มานานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลนั้น จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย
จากที่นั้น. บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่กำหนดรู้ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ
ที่อปริยาปันนธรรม บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้ภวราคานุสัย ไม่กำหนด
รู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น บุคคลผู้มีความ
พร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ไม่กำหนดรู้ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้ภว-
ราคานุสัย กามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย จากที่นั้น, แต่บุคคลผู้มีความ
พร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้มานานุสัย จาก
ที่นั้น, บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่กำหนดรู้ที่ทุกขเวทนา ที่อปริยา-
ปันนธรรม บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้ภวราคานุสัย ไม่กำหนดรู้-
กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น, บุคคลทั้งหลาย
ที่เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ย่อมไม่
กำหนดรู้ภวราคานุสัย ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และ
มานานุสัย ในที่ทั้งปวง.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี

554
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 555 (เล่ม 83)

กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี :-
บุคคลใด ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย
จากที่ใด, บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้อวิชชานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ไม่กำหนดรู้ใน
ทุกขเวทนา บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอหัตมรรคนั้น ย่อมไม่
กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น แต่
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้
อวิชชานุสัย จากที่นั้น, บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่กำหนดรู้ใน
ในอปริยาปันนธรรม บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆา-
นุสัย และมานานุสัย และไม่กำหนดรู้อวิชชานุสัยจากที่นั้น บุคคล
ทั้งหลายที่เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก
ย่อมไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย และไม่
กำหนดรู้อวิชชานุสัย ในที่ทั้งปวง.
ก็หรือว่า บุคคลใด ไม่กำหนดรู้อวิชชานุสัย จากที่ใด, บุคคลนั้น
ย่อมไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค ไม่กำหนดรู้ที่
ทุกขเวทนา บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรคนั้น ย่อมไม่
กำหนดรู้อวิชชานุสัย กามราคานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น แต่

555
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 556 (เล่ม 83)

บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรคนั้น จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้
ปฏิฆานุสัย จากที่นั้น, บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่กำหนดรู้ที่เวทนา ๒
ในกามธาตุ บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้อวิชชานุสัย ปฏิฆานุสัย และ
มานานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลนั้น จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย
จากที่นั้น, บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่กำหนดรู้ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ
ที่อปริยาปันนธรรม บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้อวิชชานุสัย ไม่กำหนด
รู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น บุคคลทั้งหลาย
ที่เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ย่อมไม่
กำหนดรู้อวิชชานุสัย ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และ
มานานุสัย ในที่ทั้งปวง.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสยมูล จบ
ติกมูลกะ จบ
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสยมูล
จตุกกมูลกะ - กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐา-
นุสยมูละ วิจิกิจฉานุสยมูลี :-
[๑๔๘๓] บุคคลใด ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย
มานานุสัย และทิฏฐานุสัย จากที่ใด, บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้

556
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 557 (เล่ม 83)

วิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใด ไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย จากที่ใด, บุคคลนั้น
ย่อมไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย และทิฏฐานุสัย
จากที่นั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค ไม่กำหนดรู้ที่
ทุกขเวทนา บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรคนั้น ย่อมไม่
กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย กามราคานุสัย มานานุสัย และทิฏฐานุสัย
จากที่นั้น แต่บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรคนั้น จะ
ไม่ใช่ไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย จากที่นั้น บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่กำหนด
รู้ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย
ปฏิฆานุสัย มานานุสัย และทิฏฐานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลนั้น จะ
ไม่ใช่ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย จากที่นั้น, บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่
กำหนดรู้ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ ที่อปริยาปันนธรรม บุคคลนั้น ย่อมไม่
กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานา-
นุสัย และทิฏฐานุสัย จากที่นั้น บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วย
อรหัตมรรค ไม่กำหนดรู้ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ ที่รูปธาตุ
อรูปธาตุ บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น ย่อมไม่
กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และทิฏฐานุสัย
จากที่นั้น แต่บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น จะไม่ใช่ไม่

557
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 558 (เล่ม 83)

กำหนดรู้มานานุสัย จากที่นั้น, บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่กำหนด
รู้ที่ทุกขเวทนา ที่อปริยาปันนธรรม บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้
กามราคานุสัย ย่อมไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย
ปฏิฆานุสัย ฆานานุสัย และทิฏฐานุสัย จากที่นั้น, บุคคลทั้งหลายที่เหลือ
เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก และบุคคลที่ ๘
ย่อมไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย
มานานุสัย และทิฏฐานุสัย ในที่ทั้งปวง ฯลฯ
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสยมูละ
วิจิกิจฉานุสยมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสยมูล จบ
จตุกกมูลกะ จบ
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย -
วิจิกิจฉานุสยมูล
ปัญจกมูลกะ - กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐา -
นุสย - วิจิกิจฉานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี :-
[๑๔๘๔] บุคคลใด ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฎิฆานุสัย
มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย จากที่ใด, บุคคลนั้น ย่อม

558
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 559 (เล่ม 83)

ไม่กำหนดรู้ภวราคานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใด ไม่กำหนดรู้ภวราคานุสัย จากที่ใด, บุคคล
นั้น ย่อมไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย
และวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่ ๘ ไม่กำหนดรู้ที่เวทนา ๓ ในกามธาตุ ที่รูปธาตุ
อรูปธาตุ บุคคลที่ ๘ นั้น ย่อมไม่กำหนดรู้ภวราคานุสัย กามราคา-
นุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลที่ ๘ นั้น จะไม่ใช่
ไม่กำหนดรู้ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น, บุคคลนั้นนั่น
แหละ ไม่กำหนดรู้ที่อปริยาปันนธรรม บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้
ภวราคานุสัย ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัยปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย
และวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น, บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิ-
มรรค ไม่กำหนดรู้ที่ทุกขเวทนา บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วย
อนาคามิมรรคนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้ภวราคานุสัย กามราคานุสัย มานา-
นุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลผู้มีความพร้อม
เพรียงด้วยอนาคามิมรรคนั้น จะไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่
บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่กำหนดรู้ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลนั้น
ย่อมไม่กำหนดรู้ภวราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และ
วิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลนั้น จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย

559
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 560 (เล่ม 83)

จากที่นั้น, บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่กำหนดรู้ที่รูปธาตุ อรูป-
ธาตุ ที่อปริยาปันนธรรม บุคคลนั้นไม่กำหนดรู้ภวราคานุสัย ปฏิฆานุสัย
มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น บุคคลผู้มีความ
พร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ไม่กำหนดรู้ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้
ภวราคานุสัย กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย
จากที่นั้น แต่บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค จะไม่ใช่ไม่
กำหนดรู้มานานุสัย จากที่นั้น บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่กำหนดรู้ที่ทุกข-
เวทนา ที่อปริยาปันนธรรม บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้ภวราคานุสัย
กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และ
วิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น, บุคคลทั้งหลายที่เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความ
พร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก และบุคคลที่ ๘ ย่อมไม่กำหนดรู้
ภวราคานุสัย ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐา-
นุสัย และวิจิกิจฉานุสัย ในที่ทั้งปวง.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย -
วิจิกิจฉานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี

560