พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 121 (เล่ม 83)

เนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือ แก่บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ
ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ ที่อปริยาปันนธรรม ภวราคานุสัย และปฏิฆา-
นุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอรหันต์ ณ ที่ทั้งปวง.
จบ ปฏิฆานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี
ปฏิฆานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี :-
ปฏิฆานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด, อวิชชานุสัย
ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?
ปฏิฆานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือ แก่
บุคคล ๓ จำพวก ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ แต่
อวิชชานุสัย ไม่ใช่ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น, ปฏิฆา-
นุสัย และอวิชชานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือ
แก่บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ที่อปริยาปันนธรรม ปฏิฆานุสัย ไม่นอน-
เนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือ แก่พระอนาคามี ที่เวทนา ๓ ใน
กามธาตุ ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ แต่อวิชชานุสัย ไม่ใช่ไม่นอนเนื่องอยู่
แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น, ปฏิฆานุสัย และอวิชชานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่
แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือ แก่บุคคลนั้นนั่นแหละ ที่อปริยาปันนธรรม
ปฏิฆานุสัย และอวิชชานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอรหันต์ ที่
ทั้งปวง.

121
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 122 (เล่ม 83)

หรือว่า อวิชชานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด,
ปฏิฆานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั่น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ปฏิฆานุสยมูละ - อวิชชานุสยมูลี
ปฏิฆานุสยมูล จบ
มานานุสยมูล
มานานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี :-
[๑๒๗๙] มานานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด,
ทิฏฐานุสัย ฯ ล ฯ วิจิกิจฉานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น
ใช่ไหม ?
มานานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือ แก่ปุถุชน
ที่ทุกขเวทนา แต่วิจิกิจฉานุสัย ไม่ใช่ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น
ณ ที่นั้น, มานานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น
ณ ที่นั้น, คือ แก่บุคคลนั้นนั่นแหละ ที่อปริยาปันนธรรม มานานุสัย
และวิจิกิจฉานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอรหันต์ ณ ที่ทั้งปวง.
ก็หรือว่า วิจิกิจฉานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด,
มานานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?

122
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 123 (เล่ม 83)

วิจิกิจฉานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือ
แก่บุคคล ๓ จำพวก ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ แต่
มานานุสัย ไม่ใช่ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น, วิจิกิจฉา-
นุสัย และมานานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือ
แก่บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ที่ทุกขเวทนา ที่อปริยาปันนธรรม วิจิ-
กิจฉานุสัย และมานานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอรหันต์ ณ ที่
ทั้งปวง.
จบ มานานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี
มานานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี :-
มานานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด, ภวราคานุสัย
ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?
ก็หรือว่า ภวราคานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด,
มานานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?
ภวราคานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือ
แก่บุคคล ๔ จำพวก ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่มานานุสัย ไม่ใช่ไม่
นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น, ภวราคานุสัย และมานานุสัย

123
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 124 (เล่ม 83)

ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือ แก่บุคคลนั้นนั่นแหละ
ที่ทุกขเวทนา ที่อปริยาปันนธรรม ภวราคานุสัย และมานานุสัย ก็ไม่
นอนเนื่องอยู่แก่พระอรหันต์ ณ ที่ทั้งปวง.
จบ มานานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี
มานานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี :-
มานานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด, อวิชชานุสัย
ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?
มานานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือ
แก่บุคคล ๔ จำพวก ที่ทุกขเวทนา แต่อวิชชานุสัย ไม่ใช่ไม่นอนเนื่อง
อยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น, มานานุสัย และอวิชชานุสัย ไม่นอน-
เนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือ แก่บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ
ที่อปริยาปันนธรรม มานานุสัย และอวิชชานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่
แก่พระอรหันต์ ณ ที่ทั้งปวง.
ก็หรือว่า อวิชชานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด,
มานานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ มานานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
มานานุสยมูล จบ

124
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 125 (เล่ม 83)

ทิฏฐานุสยมูล
ทิฏฐานุสยมูละ วิจิกิจฉานุสยมูลี :-
[๑๒๘๐] ทิฏฐานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด,
วิจิกิจฉานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า วิจิกิจฉานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด,
ทิฏฐานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?
ใช่ ฯ ล ฯ
จบ ทิฏฐานุสยมูละ วิจิกิจฉานุสยมูลี -
ทิฏฐานุสยมูล จบ
วิจิกิจฉานุสยมูล
วิจิกิจฉานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี :-
[๑๒๘๑] วิจิกิจฉานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคล ณ ที่ใด,
ภวราคานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?
วิจิกิจฉานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือ
แก่บุคคล ๓ จำพวก ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ แต่ภวราคานุสัย ไม่ใช่ไม่

125
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 126 (เล่ม 83)

นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น, วิจิกิจฉานุสัย และภวราคา-
นุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือแก่บุคคลนั้นนั่น
แหละ ที่เวทนา ๓ ในกามธาตุ ที่อปริยาปันนธรรม วิจิกิจฉานุสัย
และภวราคานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอรหันต์ ณ ที่ทั้งปวง.
ก็หรือว่า ภวราคานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด,
วิจิกิจฉานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?
ภวราคานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือ
แก่ปุถุชน ที่เวทนา ๓ ในกามธาตุ แต่วิจิกิจฉานุสัย ไม่ใช่ไม่นอน-
เนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น, ภวราคานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย ไม่
นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือ แก่บุคคลนั้นนั่นแหละ ที่
อปริยาปันนธรรม ภราคานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่
แก่พระอรหันต์ ณ ที่ทั้งปวง.
จบ วิจิกิจฉานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี
วิจิกิจฉานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี :-
วิจิกิจฉานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด, อวิชชานุสัย
ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?
วิจิกิจฉานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือ
แก่บุคคล ๓ จำพวก ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ แต่

126
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 127 (เล่ม 83)

อวิชชานุสัย ไม่ใช่ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น, วิจิกิจฉา-
นุสัย และอวิชชานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือ
แก่บุคคลเหล่านั้นนั้นแหละ ที่อปริยาปันนธรรม วิจิกิจฉานุสัย และ
อวิชชานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอรหันต์ ณ ที่ทั้งปวง.
ก็หรือว่า อวิชชานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด,
วิจิกิจฉานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ วิจิกิจฉานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
วิจิกิจฉานุสยมูล จบ
ภวราคานุสยมูล
ภวราคานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี :-
[๑๒๘๒] ภวราคานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด,
อวิชชานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?
ภวราคานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือ
แก่บุคคล ๔ จำพวก ที่เวทนา ๓ ในกามธาตุ แต่อวิชชานุสัย ไม่ใช่
ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น ภวราคานุสัย และอวิช-
ชานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือแก่บุคคล
นั้นนั่นแหละ ที่อปริยาปันนธรรม ภวราคานุสัย และอวิชชานุสัย ก็
ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอรหันต์ ณ ที่ทั้งปวง.

127
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 128 (เล่ม 83)

ก็หรือว่า อวิชชานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด,
ภวราคานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ภวราคานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
ภวราคานุสยมูล จบ
เอกมูลกะ จบ
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสยมูลี
ทุกมูลกะ - กามราคานุสย - ปฏิฆานุสยมูละ มานานุสยมูลี :-
[๑๒๘๓] กามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่
แก่บุคคลใด ณ ที่ใด, มานานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ
ที่นั้น ใช่ไหม ?
กามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่า
นั้น ณ ที่นั้น คือแก่บุคคล ๓ จำพวก ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ แต่มานานุสัย
ไม่ใช่ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น, กามราคานุสัย ปฏิฆา-
นุสัย และมานานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือแก่
บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ที่อปริยาปันนธรรม กามราคานุสัย และ
ปฏิฆานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือแก่พระอนาคามี

128
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 129 (เล่ม 83)

ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ แต่มานานุสัย ไม่ใช่ไม่
นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น, กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และ
มานานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือแก่บุคคลนั้น
นั้นแหละ ที่ทุกขเวทนา ที่อปริยาปันนธรรม กามราคานุสัย ปฏิฆา-
นุสัย และมานานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอรหันต์ ณ ที่ทั้งปวง.
ก็หรือว่า มานานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด,
กามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น
ใช่ไหม ?
มานานุสัย และกามราคานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่า
นั้น ณ ที่นั้น คือแก่บุคคล ๓ จำพวก ที่ทุกขเวทนา แต่ปฏิฆานุสัย
ไม่ใช่ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น มานานุสัย กามรา-
คานุสัย และปฏิฆานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น
คือแก่บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ที่อปริยาปันนธรรม มานานุสัย กาม-
ราคานุสัย และปฏิฆานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอรหันต์ ณ ที่
ทั้งปวง.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสยมูละ มานานุสยมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี :-
กามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ
ที่ใด, ทิฏฐานุสัย ฯ ล ฯ วิจิกิจฉานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น
ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?

129
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 130 (เล่ม 83)

กามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น
ณ ที่นั้น คือแก่ปุถุชน ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ แต่วิจิกิจฉานุสัย ไม่ใช่
ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น, กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย
และวิจิกิจฉานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือแก่บุคคล
นั้นนั่นแหละ ที่อปริยาปันนธรรม ฯ ล ฯ แก่บุคคล ๒ จำพวก ณ ที่
ทั้งปวง.
ก็หรือว่า วิจิกิจฉานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด,
กามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น
ใช่ไหม ?
วิกิจฉานุสัย และกามราคานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น
ณ ที่นั้น คือแก่บุคคล ๒ จำพวก ที่ทุกขเวทนา แต่ปฏิฆานุสัย ไม่ใช่
ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น, วิจิกิจฉานุสัย และปฏิฆา-
นุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือแก่บุคคลเหล่านั้น
นั่นแหละ ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่กามราคานุสัย ไม่ใช่ไม่นอนเนื่อง
อยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น, วิจิกิจฉานุสัย กามราคานุสัย และ
ปฏิฆานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือแก่บุคคล
เหล่านั้นนั่นแหละ ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ ที่อปริยาปันนธรรม ฯ ล ฯ
แก่บุคคล ๒ จำพวก ณ ที่ทั้งปวง
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี

130