สุทธธาตุมูลจักกวาระ ปัจจนิก
[๘๐๒] ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจักขุ, ไม่ชื่อว่าธาตุ ใช่ไหม ?
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าธาตุ, ไม่ชื่อว่าโสต ใช่ไหม ?
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจักขุ, ไม่ชื่อว่าธาตุ ใช่ไหม ?
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าธาตุ, ไม่ชื่อว่าฆานะ ใช่ไหม ?
ฯ ล ฯ
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจักขุ, ไม่ชื่อว่าธาตุ ใช่ไหม ?
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าธาตุ, ไม่ชื่อว่าธรรม ใช่ไหม ?
ฯ ล ฯ
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าธรรม, ไม่ชื่อว่าธาตุ ใช่ไหม ?
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าธาตุ, ไม่ชื่อว่าจักขุ ใช่ไหม ?
ฯ ล ฯ
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าธรรม, ไม่ชื่อว่าธาตุ ใช่ไหม ?
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าธาตุ, ไม่ชื่อว่ามโนวิญญาณ ใช่ไหม ?
(พึงผูกจักกนัย. )
สุทธธาตุมูลจักกวาระ ปัจจนิก จบ
อุทเทสวาระ จบ

นิทเทสวาระ
ปทโสธนวาระ อนุโลม
[๘๐๓] ธรรมที่ชื่อว่าจักขุ, ชื่อว่าจักขุธาตุ ใช่ไหม ?
ทิพพจักขุ ปัญญาจักขุ ชื่อว่า จักขุ แต่ไม่ชื่อว่าจักขุธาตุ,
จักขุธาตุ ชื่อว่า จักขุด้วย ชื่อว่า จักขุธาตุด้วย.
ธรรมที่ชื่อว่าจักขุธาตุ, ชื่อว่าจักขุ ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่าโสต, ชื่อว่าโสตธาตุ ใช่ไหม ?
ทิพพโสต ตัณหาโสต ชื่อว่า โสต แต่ไม่ชื่อว่าโสตธาตุ,
โสตธาตุ ชื่อว่า โสตด้วย ชื่อว่า โสตธาตุด้วย.
ธรรมที่ชื่อว่าโสตธาตุ, ชื่อว่าโสต ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่าฆานะ, ชื่อว่าฆานธาตุ ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่าฆานธาตุ ชื่อว่าฆานะ ใช่ไหม ?
ใช่.

แม้ชิวหา ก็เช่นเดียวกับฆานธาตุ.
ธรรมที่ชื่อว่ากาย, ชื่อว่ากายธาตุ ใช่ไหม ?
เว้นจากกายธาตุเสียแล้ว กายที่เหลือชื่อว่า กาย แต่ไม่ชื่อว่า
กายธาตุ, กายธาตุ ชื่อว่า กายด้วย ชื่อว่า กายธาตุด้วย.
ธรรมที่ชื่อว่ากายธาตุ, ชื่อว่ากาย ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่ารูป, ชื่อว่ารูปธาตุ ใช่ไหม ?
เว้นรูปธาตุเสีย รูปที่เหลือชื่อว่า รูป แต่ไม่ชื่อว่ารูปธาตุ,
รูปธาตุ ชื่อว่า รูปด้วย ชื่อว่า รูปธาตุด้วย.
ธรรมที่ชื่อว่ารูปธาตุ, ชื่อว่ารูป ใช่ไหม ?
ใช่.
สัททะก็เช่นเดียวกับฆานะ.
ธรรมที่ชื่อว่าคันธะ, ชื่อว่าคันธธาตุ ใช่ไหม ?
ศีลคันธะ สมาธิคันธะ ปัญญาคันธะ ชื่อว่า คันธะ แต่ไม่
ชื่อว่าคันธธาตุ, คันธธาตุ ชื่อว่า คันธะด้วย ชื่อว่า คันธธาตุด้วย.
ธรรมที่ชื่อว่าคันธธาตุ, ชื่อว่าคันธะ ใช่ไหม ?
ใช่.

ธรรมที่ชื่อว่ารส, ชื่อว่าธาตุ ใช่ไหม ?
อรรถรส ธรรมรส วิมุตติรส ชื่อว่า รส แต่ไม่ชื่อว่ารสธาตุ,
รสธาตุ ชื่อว่า รสด้วย ชื่อว่า รสธาตุด้วย.
ธรรมที่ชื่อว่ารสธาตุ, ชื่อว่ารส ใช่ไหม ?
ใช่.
โผฏฐัพพะก็เช่นเดียวกับฆานะ.
ธรรมที่ชื่อว่าจักขุวิญญาณ, ชื่อว่าจักขุวิญญาณธาตุ ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่าจักขุวิญญาณธาตุ, ชื่อว่าจักขุวิญญาณ ใช่ไหม ?
ใช่.
โสตวิญญาณ ฯ ล ฯ ฆานวิญญาณ, ชิวหาวิญญาณ, กายวิญญาณ.
ธรรมที่ชื่อว่ามโน, ชื่อว่ามโนธาตุ ใช่ไหม ?
เว้นมโนธาตุเสียแล้ว มโนที่เหลือ ชื่อว่า มโน แต่ไม่ชื่อว่า
มโนธาตุ มโนธาตุ ชื่อว่า มโนด้วย ชื่อว่า มโนธาตุด้วย.
ธรรมที่ชื่อว่ามโนธาตุ, ชื่อว่ามโน ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่ามโนวิญญาณ, ชื่อว่ามโนวิญญาณธาตุ ใช่ไหม ?
ใช่.

ธรรมที่ชื่อว่ามโนวิญญาณธาตุ, ชื่อว่ามโนวิญญาณ ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ชื่อว่าธรรม, ชื่อว่าธัมมธาตุ ใช่ไหม ?
เว้นธัมมธาตุเสียแล้ว ธรรมที่เหลือ ชื่อว่า ธรรม แต่ไม่ชื่อ
ว่าธัมมธาตุ, ธัมมธาตุ ชื่อว่า ธรรมด้วย ชื่อว่า ธัมมธาตุด้วย.
ธรรมที่ชื่อว่าธัมมธาตุ, ชื่อว่าธรรม ใช่ไหม ?
ใช่.
ปทโสธนวาระ อนุโลม จบ

ปทโสธนวาระ ปัจจนิก
[๘๐๔] ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจักขุ , ไม่ชื่อว่าจักขุธาตุ ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจักขุธาตุ, ไม่ชื่อว่าจักขุ ใช่ไหม ?
ทิพพจักขุ ปัญญาจักขุ ไม่ชื่อว่าจักขุธาตุ แต่ขื่อว่า จักขุ,
เว้นจักขุ และจักขุธาตุเสียแล้ว ธาตุที่เหลือไม่ชื่อว่าจักขุ และไม่ชื่อว่า จักขุธาตุ.
จักขุธาตุ.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าโสต, ไม่ชื่อว่าโสตธาตุ ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าโสตธาตุ, ไม่ชื่อว่าโสต ใช่ไหม ?
ทิพพโสต ตัณหาโสต ไม่ชื่อว่าโสตธาตุ แต่ชื่อว่าโสต, เว้น
โสตและโสตธาตุเสียแล้ว ธาตุที่เหลือไม่ชื่อว่าโสตและไม่ชื่อว่าโสตธาตุ.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าฆานะ, ไม่ชื่อว่าฆานธาตุ ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าฆานธาตุ, ไม่ชื่อว่าฆานะ ใช่ไหม ?
ใช่.

ท่านย่อคำว่า อามนฺตา ไว้ทั้งสองส่วน.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าชิวหา ฯ ล ฯ
ธรรมที่ไม่ชื่อว่ากาย, ไม่ชื่อว่ากายธาตุ ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่ากายธาตุ, ไม่ชื่อว่ากาย ใช่ไหม ?
เว้นกายธาตุเสียแล้ว กายที่เหลือ ไม่ชื่อว่ากายธาตุ แต่ชื่อว่า
กาย, เว้นกายและกายธาตุเสียแล้ว กายที่เหลือไม่ชื่อว่า กาย และ
ไม่ชื่อว่า กายธาตุ.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่ารูป, ไม่ชื่อว่าว่ารูปธาตุ ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่ารูปธาตุ, ไม่ชื่อว่ารูป ใช่ไหม ?
เว้นรูปธาตุเสียแล้ว รูปที่เหลือ ไม่ชื่อว่า รูปาธาตุ แต่ชื่อว่า
รูป, เว้นรูปและรูปธาตุเสียแล้ว รูปที่เหลือ ไม่ชื่อว่า รูป และไม่
ชื่อว่า รูปธาตุ.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าสัททะ ฯ ล ฯ
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าคันธะ, ไม่ชื่อว่าคันธธาตุ ใช่ไหม ?
ใช่.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าคันธาตุ, ไม่ชื่อว่าคันธะ ใช่ไหม ?
ศีลคันธะ สมาธิคันธะ ปัญญาคันธะ ไม่ชื่อว่าคันธธาตุ แต่
ชื่อว่า คันธะ, เว้นคันธะและคันธธาตุเสียแล้ว คันธะที่เหลือไม่ชื่อว่า
คันธะ และไม่ชื่อว่า คันธธาตุ.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่ารส, ไม่ชื่อว่ารสธาตุ ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่ารสธาตุ ไม่ชื่อว่ารส ใช่ไหม ?
อรรถรส ธรรมรส วิมุตติรส ไม่ชื่อว่ารสธาตุ แต่ชื่อว่า รส,
เว้นรสและรสธาตุเสียแล้ว รสที่เหลือไม่ชื่อว่า รส และไม่ชื่อว่า รส
ธาตุ.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าโผฏฐัพพะ ฯ ล ฯ
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจักขุวิญญาณ, ไม่ชื่อว่าจักขุวิญญาณธาตุ ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจักขุวิญญาณธาตุ, ไม่ชื่อว่าจักขุวิญญาณ ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าโสตวิญญาณ ฯ ล ฯ ไม่ชื่อว่าฆานวิญญาณ,
ไม่ชื่อว่าชิวหาวิญญาณ, ไม่ชื่อว่ากายวิญญาณ.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่ามโน, ไม่ชื่อว่ามโนธาตุ ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่ามโนธาตุ, ไม่ชื่อว่ามโน ใช่ไหม ?
เว้นมโนธาตุเสียแล้ว มโนที่เหลือ ไม่ชื่อว่ามโนธาตุ แต่ชื่อว่า
มโน, เว้นมโนและมโนธาตุเสียแล้ว มโนที่เหลือไม่ชื่อว่า มโน และ
ไม่ชื่อว่า มโนธาตุ.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่ามโนวิญญาณ, ไม่ชื่อว่ามโนวิญญาณใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่ามโนวิญญาณธาตุ, ไม่ชื่อว่ามโนวิญญาณ ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าธรรม, ไม่ชื่อว่าธัมมธาตุ ใช่ไหม ?
ใช่.
ธรรมที่ไม่ชื่อว่าธัมมธาตุ, ไม่ชื่อว่าธรรม ใช่ไหม ?
เว้นธัมมธาตุเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่า ธัมมธาตุ แต่ชื่อว่า
ธรรม, เว้นธรรมและธัมมธาตุเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่า ธรรม
และไม่ชื่อว่า ธัมมธาตุ.
ปทโสธนวาระ ปัจจนิก จบ

ปทโสธนมูลจักกวาระ อนุโลม
[๘๐๕] ธรรมที่ชื่อว่าจักขุ, ชื่อว่าจักขุธาตุ ใช่ไหม ?
ทิพพจักขุ ปัญญาจักขุ ชื่อว่า จักขุ แต่ไม่ชื่อว่าจักขุธาตุ,
จักขุธาตุ ชื่อว่าจักขุด้วย ชื่อว่าจักขุธาตุด้วย.
ธรรมที่ชื่อว่าธาตุ, ชื่อว่าโสตธาตุ ใช่ไหม ?
โสตธาตุ ชื่อว่า ธาตุด้วย ชื่อว่า โสตธาตุด้วย, ธาตุที่เหลือ
ชื่อว่า ธาตุ แต่ไม่ชื่อว่าโสตธาตุ.
ธรรมที่ชื่อว่าจักขุ, ชื่อว่าจักขุธาตุ ใช่ไหม ?
ทิพพจักขุ ปัญญาจักขุ ชื่อว่าจักขุ แต่ไม่ชื่อว่าจักขุธาตุ, จักขุ-
ธาตุชื่อว่าจักขุด้วย ชื่อว่าจักขุธาตุด้วย.
ธรรมที่ชื่อว่าธาตุ, ชื่อว่าฆานธาตุ ใช่ไหม ฯลฯ
ธรรมที่ชื่อว่าธาตุ, ชื่อว่าธัมมธาตุ ใช่ไหม ?
ธัมมธาตุชื่อว่าธาตุด้วย ชื่อว่าธัมมธาตุด้วย, ธาตุที่เหลือชื่อว่า
ธาตุ แต่ไม่ชื่อว่าธัมมธาตุ.
(ปัณณัตติวาระในอายตนยมกฉันใด ปัณณัตติวาระแม้ในธาตุ
ยมกก็ฉันนั้น)
พึงผูกจักกนัย.
ปทโสธนมูลจักกวาระ อนุโลม จบ