พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 669 (เล่ม 82)

เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพานในปัญจโวการภูมิ ธัมมา-
ยตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่รูปายตนะเคยดับแก่
บุคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่กำลังปรินิพพานในสุทธาวาสภูมิก็ดี
บุคคลที่กำลังปรินิพพานในอรูปภูมิก็ดี ธัมมายตนะไม่ใช่จักดับ และ
รูปายนะก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ รูปายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
รูปายตนมูล จบ
มนายตนมูล
มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๖๘๖] มนายตนะไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, ธัมมา-
ยตนะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่
ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มนายตนะไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น
แต่ธัมมายตนะจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่กำลังปรินิพ-
พานในสุทธาวาสภูมิ มนายตนะไม่ใช่เคยดับ และธัมมายตนะก็ไม่ใช่
จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

669
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 670 (เล่ม 82)

ก็หรือว่า ธัมมายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, มนา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพาน ธัมมายตนะไม่ใช่จักดับแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มนายตนะเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น, บุคคลที่กำลังปรินิพพานในสุทธาวาสภูมิ ธัมมายตนะไม่ใช่จักดับ
และมนายตนะก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
มนายตนมูล จบ
ปุคคโลกาสวาระ จบ
นิโรธวาระ จบ

670
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 671 (เล่ม 82)

อุปปาทนิโรธวาระ
ปัจจุปปันนวาระ อนุโลม
ปุคคลวาระ
จักขายตนมูล
จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี :-
[๖๘๗] จักขายตนะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสตายตนะก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ก็หรือว่า โสตายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, จักขายตนะก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่ ฯ ล ฯ
จบ จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี
จักขายตนมูละ ฆานายตนะ ฯลฯ รูปายตน มนายตนะ ธัมมา-
ยตนมูลี :-
[๖๘๘] จักขายตนะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานายตนะ ฯ ล ฯ
รูปายตนะ มนายตนะ ธัมมายตนะก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

671
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 672 (เล่ม 82)

ไม่ใช่.
หรือว่า ธัมมายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, จักขายตนะก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
จบ จักขายตนมูละ ฆานายตนะ ฯลฯ รูปายตนะ มนายตนะ
ธัมมายตนมูลี
จักขายตนมูล จบ
มนายตนมูลี
มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๖๘๙] มนายตนะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, ธัมมายตนะก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, มนายตนะก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
จบ มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
มนายตนมูล จบ
ปุคคลวาระ จบ

672
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 673 (เล่ม 82)

โอกาสวาระ
จักขายตนมูล
จักขายตนมูละ ฯ ล ฯ
[๖๙๐] จักขายตนะกำลังเกิดในภูมิใด ฯ ล ฯ (คำที่กำหนด
ด้วยบทว่า ยตฺถ ( ในภูมิใด ) ไม่ควรประกอบคำว่า โน ( หามิได้ )
เข้าไว้. คำว่า ยตฺถ ( ในภูมิใด ) ควรประกอบให้เหมือนกับคำทั้งหลาย
ที่กำหนดด้วยบทว่า ยตฺถ ( ในภูมิใด ) นอกจากนี้คำที่กำหนดด้วย
บทว่า ยตฺถ ( ในภูมิใด ) ในวาระแม้ทั้งสาม เป็นเช่นเดียวกัน )
จักขายตนมูล จบ
โอกาสวาระ จบ
ปุคคโลกาสวาระ
จักขายตนมูล
จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี :-
[๖๙๑] จักขายตนะกำลังเกิดแก่บุคคลใดใภูมิใด, โสตา-
ยตนะก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.

673
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 674 (เล่ม 82)

ก็หรือว่า โสตายตนะกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, จักขายตนะ
ก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่ ฯ ล ฯ
จบ จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี
จักขายตนมูล จบ
มนายตนมูล
มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๖๙๒] มนายตนะกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ธัมมายตนะ
ก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, มนายตนะ
ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
จบ มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
มนายตนมูล จบ
ปุคคโลกาสวาระ จบ
ปัจจุปปันนวาระ อนุโลม จบ

674
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 675 (เล่ม 82)

ปัจจุปปันนวาระ ปัจจนิก
ปุคคลวาระ
จักขายตนมูล
จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี :-
[๖๙๓] จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสตายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีโสตะเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย จักขายตนะไม่ใช่กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสตายตนะกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคล
ที่จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี บุคคลที่โสตะเกิดไม่ได้เหล่านั้น
กำลังตายก็ดี จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิด และโสตายตนะก็ไม่ใช่กำลังดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า โสตายนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, จักขายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีจักขุเกิดได้เหล่านั้นกำลังเกิด โสตายตนะไม่ใช่กำลังดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขายตนะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคล
ที่โสตะเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้น
กำลังเกิดก็ดี โสตายตนะไม่ใช่กำลังดับ และจักขายตนะก็ไม่ใช่กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี

675
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 676 (เล่ม 82)

จักขายตนมูละ ฆานายตนมูลี :-
[๖๙๔] จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีฆานะเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย จักขายตนะไม่ใช่กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานายตนะกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคล
ที่จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี บุคคลที่ฆานะเกิดไม่ได้เหล่านั้น
กำลังตายก็ดี จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิด และฆานายตนะก็ไม่ใช่กำลัง
ดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า ฆานายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, จักขายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีจักขุเกิดได้เหล่านั้นกำลังเกิด ฆานายตนะไม่ใช่กำลัง
ดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขายตนะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคล
ที่ฆานะเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้น
กำลังเกิดก็ดี ฆานายตนะไม่ใช่กำลังดับ และจักขายตนะก็ไม่ใช่กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขายตนมูละ ฆานายตนมูลี

676
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 677 (เล่ม 82)

จักขายตนมูละ รูปายตนมูลี :-
[๖๙๕] จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, รูปายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีรูปะเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย จักขายตนะไม่ใช่กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่รูปายตนะกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคล
ที่จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี บุคคลที่รูปะเกิดไม่ได้เหล่านั้น
กำลังตายก็ดี จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิด และรูปายตนะก็ไม่ใช่กำลังดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า รูปายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, จักขายตนะก็
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีจักขุเกิดได้เหล่านั้นกำลังเกิด รูปายตนะไม่ใช่กำลังดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขายตนะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคล
ที่รูปะเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้น
กำลังเกิดก็ดี รูปายตนะไม่ใช่กำลังดับ และจักขายตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขายตนมูละ รูปายตนมูลี

677
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 678 (เล่ม 82)

จักขายตนมูละ มนายตนมูลี :-
[๖๙๖] จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มนายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีจิตเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่มนายตนะกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่
จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี บุคคลที่จิตเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลัง
ตายก็ดี จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิด และมนายตนะก็ไม่ใช่กำลังดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า มนายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, จักขายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีจักขุเกิดได้เหล่านั้นกำลังเกิด มนายตนะไม่ใช่กำลังดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขายตนะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่
จิตเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลัง
เกิดก็ดี มนายตนะไม่ใช่กำลังดับ และจักขายตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขายตนมูละ มนายตนมูลี

678