[783] Taṁ kiṁ maññatha bhaginiyo cakkhu niccaṁ vā aniccaṁ
vāti. Aniccaṁ bhante. Yampanāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vāti.
Dukkhaṁ bhante. Yampanāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ kallaṁ nu taṁ
samanupassituṁ etaṁ mama esohamasmi eso me attāti. No
1 piṇḍāya pāvisi: sāvatthiyaṁ piṇḍāyāti naṭṭhā bhaveyyuṁ. 2 Po. Ma. addasaṁsu.
Hetaṁ bhante. Taṁ kiṁ maññatha bhaginiyo sotaṁ niccaṁ vā aniccaṁ
vāti. Aniccaṁ bhante .pe. Ghānaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vāti.
Aniccaṁ bhante .pe. Jivhā niccā vā aniccā vāti. Aniccā
bhante .pe. Kāyo nicco vā anicco vāti. Anicco
bhante .pe. Mano nicco vā anicco vāti. Anicco
bhante. Yampanāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vāti. Dukkhaṁ bhante.
Yampanāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ etaṁ
mama esohamasmi eso me attāti. No hetaṁ bhante. Taṁ
kissa hetu. Pubbeva no hetaṁ bhante yathābhūtaṁ sammappaññāya
sudiṭṭhaṁ itipi me cha ajjhattikā āyatanā aniccāti. Sādhu
sādhu bhaginiyo evaṁ hetaṁ bhaginiyo hoti ariyasāvakassa yathābhūtaṁ
sammappaññāya passato.

[784] Taṁ kiṁ maññatha bhaginiyo rūpā niccā vā aniccā
vāti. Aniccā bhante. Yampanāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vāti.
Dukkhaṁ bhante. Yampanāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ kallaṁ nu taṁ
samanupassituṁ etaṁ mama esohamasmi eso me attāti. No
hetaṁ bhante. Taṁ kiṁ maññatha bhaginiyo saddā niccā vā
aniccā vāti. Aniccā bhante .pe. Gandhā niccā vā
aniccā vāti. Aniccā bhante .pe. Rasā niccā vā aniccā
vāti. Aniccā bhante .pe. Phoṭṭhabbā niccā vā aniccā
Vāti. Aniccā bhante .pe. Dhammā niccā vā aniccā vāti.
Aniccā bhante. Yampanāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vāti. Dukkhaṁ
bhante. Yampanāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ kallaṁ nu taṁ
samanupassituṁ etaṁ mama esohamasmi eso me attāti. No hetaṁ
bhante. Taṁ kissa hetu. Pubbeva no hetaṁ bhante yathābhūtaṁ
sammappaññāya sudiṭṭhaṁ itipi me cha bāhirā āyatanā
aniccāti. Sādhu sādhu bhaginiyo evaṁ hetaṁ bhaginiyo hoti ariyasāvakassa
yathābhūtaṁ sammappaññāya passato.

[785] Taṁ kiṁ maññatha bhaginiyo cakkhuviññāṇaṁ niccaṁ vā
aniccaṁ vāti. Aniccaṁ bhante. Yampanāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ
vāti. Dukkhaṁ bhante. Yampanāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ kallaṁ
nu taṁ samanupassituṁ etaṁ mama esohamasmi eso me attāti.
No hetaṁ bhante. Taṁ kissa hetu. Pubbeva no hetaṁ bhante
yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ itipi me cha viññāṇakāyā
aniccāti. Sādhu sādhu bhaginiyo evaṁ hetaṁ bhaginiyo hoti
ariyasāvakassa yathābhūtaṁ sammappaññāya passato. Sotaviññāṇaṁ
niccaṁ vā aniccaṁ vāti. Aniccaṁ bhante .pe. Ghānaviññāṇaṁ
niccaṁ vā aniccaṁ vāti. Aniccaṁ bhante .pe. Jivhāviññāṇaṁ
niccaṁ vā aniccaṁ vāti. Aniccaṁ bhante .pe. Kāyaviññāṇaṁ
niccaṁ vā aniccaṁ vāti. Aniccaṁ bhante .pe. Manoviññāṇaṁ
Niccaṁ vā aniccaṁ vāti. Aniccaṁ bhante. Yampanāniccaṁ dukkhaṁ vā
taṁ sukhaṁ vāti. Dukkhaṁ bhante. Yampanāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ
kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ etaṁ mama esohasmi eso me
attāti. No hetaṁ bhante. Taṁ kissa hetu. Pubbeva no
hetaṁ bhante yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ itipi me cha
viññāṇakāyā aniccāti. Sādhu sādhu bhaginiyo evaṁ hetaṁ
bhaginiyo hoti ariyasāvakassa yathābhūtaṁ sammappaññāya passato.

[786] Seyyathāpi bhaginiyo telappadīpassa jhāyato telampi
aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ vaṭṭipi aniccā vipariṇāmadhammā accipi
aniccā vipariṇāmadhammā ābhāpi aniccā vipariṇāmadhammā. Yo nu
kho bhaginiyo evaṁ vadeyya amussa telappadīpassa jhāyato telampi
aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ vaṭṭipi aniccā vipariṇāmadhammā accipi
aniccā vipariṇāmadhammā yā ca khvassa ābhā sā niccā dhuvā
sassatā avipariṇāmadhammāti sammā nu kho so bhaginiyo vadamāno
vadeyyāti. No hetaṁ bhante. Taṁ kissa hetu. Amussa hi
bhante telappadīpassa jhāyato telampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ
vaṭṭipi aniccā vipariṇāmadhammā accipi aniccā vipariṇāmadhammā
pagevassa ābhā aniccā vipariṇāmadhammāti.

[787] Evameva kho bhaginiyo yo nu kho evaṁ vadeyya cha
kho me ajjhattikā āyatanā aniccā yañca kho cha ajjhattike
Āyatane paṭicca paṭisaṁvedemi sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā
taṁ niccaṁ dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhammanti sammā nu kho so bhaginiyo
vadamāno vadeyyāti. No hetaṁ bhante. Taṁ kissa hetu.
Tajjaṁ tajjaṁ bhante paccayaṁ paṭicca tajjā tajjā vedanā uppajjati
tajjassa tajjassa paccayassa nirodhā tajjā tajjā vedanā
nirujjhatīti. Sādhu sādhu bhaginiyo evaṁ hetaṁ bhaginiyo hoti
ariyasāvakassa yathābhūtaṁ sammappaññāya passato.

[788] Seyyathāpi bhaginiyo mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato
mūlampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ khandhopi anicco vipariṇāmadhammo
sākhāpalāsampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ chāyāpi aniccā vipariṇāmadhammā.
Yo nu kho bhaginiyo evaṁ vadeyya amussa mahato
rukkhassa tiṭṭhato sāravato mūlampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ khandhopi
anicco vipariṇāmadhammo sākhāpalāsampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ
yā ca khvassa chāyā sā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammāti
sammā nu kho so bhaginiyo vadamāno vadeyyāti. No hetaṁ bhante.
Taṁ kissa hetu. Amussa hi bhante mahato rukkhassa tiṭṭhato
sāravato mūlampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ khandhopi anicco vipariṇāmadhammo
sākhāpalāsampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ pagevassa chāyā
aniccā vipariṇāmadhammāti.

[789] Evameva kho bhaginiyo yo nu kho evaṁ vadeyya cha
Kho me bāhirā āyatanā aniccā yañca kho bāhire āyatane
paṭicca paṭisaṁvedemi sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā taṁ niccaṁ
dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhammanti sammā nu kho so bhaginiyo
vadamāno vadeyyāti. No hetaṁ bhante. Taṁ kissa hetu.
Tajjaṁ tajjaṁ bhante paccayaṁ paṭicca tajjā tajjā vedanā uppajjati
tajjassa tajjassa paccassa nirodhā tajjā tajjā vedanā
nirujjhatīti. Sādhu sādhu bhaginiyo evaṁ hetaṁ bhaginiyo hoti
ariyasāvakassa yathābhūtaṁ sammappaññāya passato.

[790] Seyyathāpi bhaginiyo dakkho goghātako vā goghātakantevāsī
vā gāviṁ vadhitvā tiṇhena govikantanena gāviṁ vikanteyya
anūpahacca antaraṁ maṁsakāyaṁ anūpahacca bāhiraṁ cammakāyaṁ yaṁ yadeva
tattha antarā vilimaṁsaṁ antarā nahārū antarā bandhanaṁ taṁ tadeva
tiṇhena govikantanena sañchindeyya saṅkanteyya [1]- samparikanteyya
sañchinditvā saṅkantitvā [2]- samparikantitvā vidhunitvā bāhiraṁ cammakāyaṁ
teneva cammena taṁ gāviṁ paṭicchādetvā evaṁ vadeyya tathevāyaṁ
gāvī saṁyuttā iminā cammenāti sammā nu kho so bhaginiyo
vadamāno vadeyyāti. No hetaṁ bhante. Taṁ kissa hetu.
Amu hi bhante dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā gāviṁ
vadhitvā tiṇhena govikantanena gāviṁ vikanteyya anūpahacca antaraṁ
maṁsakāyaṁ anūpahacca bāhiraṁ maṁsakāyaṁ yaṁ yadeva tattha antarā vilimaṁsaṁ
1-2 Ma. etthantare sampakanteyya sampakantitvāti dissanti.
Antarā nahārū antarā bandhanaṁ taṁ tadeva tiṇhena govikantanena
gāviṁ sañchindeyya saṅkanteyya samparikanteyya sañchinditvā
saṅkantitvā samparikantitvā vidhunitvā bāhiraṁ cammakāyaṁ teneva
cammena taṁ gāviṁ paṭicchādetvā kiñcāpi so evaṁ vadeyya tathevāyaṁ
gāvī saṁyuttā iminā cammenāti atha kho sā gāvī visaṁyuttā
teneva cammena.

[791] Upamā kho me ayaṁ bhaginiyo katā atthassa viññāpanāya.
Ayamevettha attho. Antaro maṁsakāyoti kho bhaginiyo channetaṁ
ajjhattikānaṁ āyatanānaṁ adhivacanaṁ. Bāhiro cammakāyoti kho
bhaginiyo channetaṁ bāhirānaṁ āyatanānaṁ adhivacanaṁ. Antarā vilimaṁsaṁ
antarā nahārū antarā bandhananti kho bhaginiyo nandirāgassetaṁ
adhivacanaṁ. Tiṇhaṁ govikantananti kho bhaginiyo ariyāyetaṁ paññāya
adhivacanaṁ yāyaṁ ariyā paññā antarā kilesaṁ antarā saññojanaṁ
antarā bandhanaṁ sañchindati saṅkantati samparikantati.

[792] Satta kho ime bhaginiyo bojjhaṅgā yesaṁ bhāvitattā
bahulīkatattā bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ
diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Katame
satta. Idha bhaginiyo bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ
virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ dhammavicayasambojjhaṅgaṁ
bhāveti ... Viriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti ... Pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti ...
Passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti ... Samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti ...
Upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ
vossaggapariṇāmiṁ. Ime kho bhaginiyo satta bojjhaṅgā yesaṁ
bhāvitattā bahulīkatattā bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ
paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja
viharatīti.