[773] Evameva kho bhaginiyo yo nu kho [1]- evaṁ vadeyya cha
kho me ajjhattikā āyatanā aniccā yañca kho ajjhattike
āyatane paṭicca paṭisaṁvedemi sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā taṁ
niccaṁ dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhammanti sammā nu kho so bhaginiyo
vadamāno vadeyyāti. No hetaṁ bhante. Taṁ kissa hetu.
1 Po. etthantare bhaginiyoti dissati.
Tajjaṁ tajjaṁ bhante paccayaṁ paṭicca tajjā tajjā vedanā uppajjati
tajjassa tajjassa paccayassa nirodhā tajjā tajjā vedanā nirujjhatīti.
Sādhu sādhu bhaginiyo evaṁ hetaṁ bhaginiyo hoti ariyasāvakassa
yathābhūtaṁ sammappaññāya passato.

[774] Seyyathāpi bhaginiyo mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato
mūlampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ khandhopi anicco vipariṇāmadhammo
sākhāpalāsampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ chāyāpi aniccā
vipariṇāmadhammā. Yo nu kho bhaginiyo evaṁ vadeyya amussa mahato
rukkhassa tiṭṭhato sāravato mūlampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ khandhopi
anicco vipariṇāmadhammo sākhāpalāsampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ
yā ca khvassa chāyā sā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammāti
sammā nu kho so bhaginiyo vadamāno vadeyyāti. No hetaṁ
bhante. Taṁ kissa hetu. Amussa hi bhante mahato rukkhassa
tiṭṭhato sāravato mūlampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ khandhopi anicco
vipariṇāmadhammo sākhāpalāsampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ pagevassa
chāyā aniccā vipariṇāmadhammāti.

[775] Evameva kho bhaginiyo yo nu kho evaṁ vadeyya cha
kho me bāhirā āyatanā aniccā [1]- yañca kho bāhire āyatane
paṭicca paṭisaṁvedemi sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā taṁ niccaṁ
dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhammanti sammā nu kho so bhaginiyo
1 Yu. vipariṇāmadhammā.
Vadamāno vadeyyāti. No hetaṁ bhante. Taṁ kissa hetu. Tajjaṁ
tajjaṁ bhante paccayaṁ paṭicca tajjā tajjā vedanā uppajjati
tajjassa tajjassa paccayassa nirodhā tajjā tajjā vedanā
nirujjhatīti. Sādhu sādhu bhaginiyo evaṁ hetaṁ bhaginiyo hoti
ariyasāvakassa yathābhūtaṁ sammappaññāya passato.

[776] Seyyathāpi bhaginiyo dakkho goghātako vā goghātakantevāsī
vā gāviṁ vadhitvā tiṇhena govikantanena gāviṁ vikanteyya
anupahacca antaraṁ maṁsakāyaṁ anupahacca bāhiraṁ cammakāyaṁ yaṁ yadeva
tattha antarā vilimaṁsaṁ antarā nahārū antarā bandhanaṁ taṁ tadeva
tiṇhena govikantanena sañchindeyya saṅkanteyya samparikanteyya
sañchinditvā saṅkantitvā samparikantitvā vidhunitvā bāhiraṁ cammakāyaṁ
teneva cammena taṁ gāviṁ paṭicchādetvā evaṁ vadeyya tathevāyaṁ
gāvī saṁyuttā iminā cammenāti sammā nu kho so bhaginiyo
vadamāno vadeyyāti. No hetaṁ bhante. Taṁ kissa hetu.
Asu hi bhante dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā gāviṁ
vadhitvā tiṇhena govikantanena gāviṁ vikanteyya anupahacca antaraṁ
maṁsakāyaṁ anupahacca bāhiraṁ cammakāyaṁ yaṁ yadeva tattha antarā
vilimaṁsaṁ antarā nahārū antarā bandhanaṁ taṁ tadeva tiṇhena
govikantanena sañchindeyya saṅkanteyya samparikanteyya sañchinditvā
saṅkantitvā samparikantitvā vidhunitvā bāhiraṁ cammakāyaṁ
Teneva cammena taṁ gāviṁ paṭicchādetvā kiñcāpi so evaṁ vadeyya
tathevāyaṁ gāvī saṁyuttā iminā cammenāti atha kho sā gāvī
visaṁyuttā teneva cammena 1 .

[777] Upamā kho me ayaṁ bhaginiyo katā atthassa viññāpanāya.
Ayamevettha attho. Antaro maṁsakāyoti kho bhaginiyo
channetaṁ ajjhattikānaṁ āyatanānaṁ adhivacanaṁ. Bāhiro cammakāyoti
kho bhaginiyo channetaṁ bāhirānaṁ āyatanānaṁ adhivacanaṁ. Antarā
vilimaṁsaṁ antarā nahārū antarā bandhanti kho bhaginiyo
nandirāgassetaṁ adhivacanaṁ. Tiṇhaṁ govikantananti kho bhaginiyo ariyāyetaṁ
paññāya adhivacanaṁ yāyaṁ ariyā paññā antarā kilesaṁ antarā
saññojanaṁ antarā bandhanaṁ sañchindati saṅkantati samparikantati.

[778] Satta kho 2 ime bhaginiyo bojjhaṅgā yesaṁ bhāvitattā
bahulīkatattā bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ
paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja
viharati. Katame satta. Idha bhaginiyo bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ
bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ
dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti ... Viriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti ...
Pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti ... Passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti ...
Samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti ... Upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ
1 Ma. Yu. cammenāti. 2 Po. Ma. satta kho panime.
Virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Ime kho bhaginiyo
satta bojjhaṅgā yesaṁ bhāvitattā bahulīkatattā bhikkhu āsavānaṁ
khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ
abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatīti.

[779] Atha kho āyasmā nandako tā bhikkhuniyo iminā
ovādena ovaditvā uyyojesi gacchatha bhaginiyo kāloti.
Atha kho tā bhikkhuniyo āyasmato nandakassa bhāsitaṁ abhinanditvā
anumoditvā uṭṭhāyāsanā āyasmantaṁ nandakaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ
katvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā bhagavantaṁ
abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho tā bhikkhuniyo
bhagavā etadavoca gacchatha bhikkhuniyo kāloti. Atha kho tā
bhikkhuniyo bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.

[780] Atha kho bhagavā acirapakkantāsu tāsu bhikkhunīsu bhikkhū
āmantesi seyyathāpi bhikkhave tadahuposathe cātuddase na hoti
bahuno janassa kaṅkhā vā vimati vā ūno nu kho cando puṇṇo
nu kho candoti atha kho ūno cando tveva hoti evameva
kho bhikkhave tā [1]- nandakassa dhammadesanāya attamanā ceva honti
no ca kho paripuṇṇasaṅkappāti. Atha kho bhagavā āyasmantaṁ
nandakaṁ āmantesi tenahi tvaṁ nandaka svepi tā bhikkhuniyo
tenevovādena ovadeyyāsīti. Evambhanteti kho āyasmā
1 Po. Ma. Yu. tā bhikkhuniyo.
Nandako bhagavato paccassosi.

[781] Atha kho āyasmā nandako tassā rattiyā accayena
pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiyaṁ piṇḍāya [1]-
caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto attadutiyo yena rājakārāmo
tenupasaṅkami. Addasāsuṁ 2 kho tā bhikkhuniyo āyasmantaṁ
nandakaṁ dūratova āgacchantaṁ. Disvāna āsanaṁ paññāpesuṁ udakañca
pādānaṁ upaṭṭhapesuṁ. Nisīdi kho āyasmā nandako paññatte
āsane. Nisajja pāde pakkhālesi. Tāpi kho bhikkhuniyo
āyasmantaṁ nandakaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.

[782] Ekamantaṁ nisinnā kho tā bhikkhuniyo āyasmā nandako
etadavoca paṭipucchakathā kho bhaginiyo bhavissati tattha ājānantīti
ājānāmātissa vacanīyaṁ na ājānantīti na ājānāmātissa
vacanīyaṁ yassā vā panassa kaṅkhā vā vimati vā ahameva tattha
paṭipucchitabbo idaṁ bhante kathaṁ imassa kvatthoti. Ettakenapi
mayaṁ bhante ayyassa nandakassa attamanā abhinandāma yanno
ayyo nandako pavāretīti.