[40] Tassa mayhaṁ brāhmaṇa etadahosi ye kho keci
samaṇā vā brāhmaṇā vā lābhasakkārasilokaṁ nikāmayamānā
araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti
lābhasakkārasilokanikāmayamānasandosahetu 3 have te bhonto samaṇabrāhmaṇā
akusalaṁ bhayabheravaṁ avhayanti. Na kho panāhaṁ lābhasakkārasilokaṁ
1 Ma. sabbattha aññataroti. 2 Ma. bhīrukajātikā. ito paraṁ īdisameva.
3 Ma. lābhasakkārasilokanikāmanasandosahetu.
Nikāmayamāno araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi
appicchohamasmi. Ye hi vo ariyā appicchā araññavanapatthāni
pantāni senāsanāni paṭisevanti tesamahaṁ aññataro etamahaṁ
brāhmaṇa appicchataṁ attani sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṁ
araññe vihārāya.

[41] Tassa mayhaṁ brāhmaṇa etadahosi ye kho keci
samaṇā vā brāhmaṇā vā kusītā hīnaviriyā 1 araññavanapatthāni
pantāni senāsanāni paṭisevanti kusītahīnaviriyasandosahetu have te
bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṁ bhayabheravaṁ avhayanti. Na kho
panāhaṁ kusīto hīnaviriyo araññavanapatthāni pantāni senāsanāni
paṭisevāmi āraddhaviriyohamasmi. Ye hi vo ariyā āraddhaviriyā
araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti tesamahaṁ
aññataro etamahaṁ brāhmaṇa āraddhaviriyataṁ attani sampassamāno
bhiyyo pallomamāpādiṁ araññe vihārāya.

[42] Tassa mayhaṁ brāhmaṇa etadahosi ye kho keci
samaṇā vā brāhmaṇā vā muṭṭhassatī asampajānā araññavanapatthāni
pantāni senāsanāni paṭisevanti muṭṭhassatiasampajānasandosahetu
have te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṁ bhayabheravaṁ
avhayanti. Na kho panāhaṁ muṭṭhassati asampajāno araññavanapatthāni
pantāni senāsanāni paṭisevāmi upaṭṭhitasatihamasmi.
1 Ma. hīnavīriyā. ito paraṁ īdisameva.
Ye hi vo ariyā upaṭṭhitasatī araññavanapatthāni pantāni senāsanāni
paṭisevanti tesamahaṁ aññataro etamahaṁ brāhmaṇa upaṭṭhitasatitaṁ
attani sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṁ araññe vihārāya.

[43] Tassa mayhaṁ brāhmaṇa etadahosi ye kho keci
samaṇā vā brāhmaṇā vā asamāhitā vibbhantacittā araññavanapatthāni
pantāni senāsanāni paṭisevanti asamāhitavibbhantacittasandosahetu
have te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṁ bhayabheravaṁ
avhayanti. Na kho panāhaṁ asamāhito vibbhantacitto araññavanapatthāni
pantāni senāsanāni paṭisevāmi samādhisampannohamasmi.
Ye hi vo ariyā samādhisampannā araññavanapatthāni
pantāni senāsanāni paṭisevanti tesamahaṁ aññataro etamahaṁ
brāhmaṇa samādhisampadaṁ attani sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṁ
araññe vihārāya.

[44] Tassa mayhaṁ brāhmaṇa etadahosi ye kho keci
samaṇā vā brāhmaṇā vā duppaññā elamūgā 1 araññavanapatthāni
pantāni senāsanāni paṭisevanti duppaññaelamūgasandosahetu have
te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṁ bhayabheravaṁ avhayanti. Na kho
panāhaṁ duppañño elamūgo araññavanapatthāni pantāni senāsanāni
paṭisevāmi paññāsampannohamasmi. Ye hi vo ariyā
paññāsampannā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti
1 Ma. eḷamūgā. ito paraṁ īdisameva.
Tesamahaṁ aññataro etamahaṁ brāhmaṇa paññāsampadaṁ attani
sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṁ araññe vihārāya.
Soḷasapariyāyaṁ niṭṭhitaṁ.

[45] Tassa mayhaṁ brāhmaṇa etadahosi yannūnāhaṁ yā tā
rattiyo abhiññātā abhilakkhitā cātuddasī pañcadasī aṭṭhamī ca
pakkhassa tathārūpāsu rattīsu yāni tāni ārāmacetiyāni vanacetiyāni
rukkhacetiyāni bhiṁsanakāni salomahaṁsāni tathārūpesu senāsanesu vihareyyaṁ.
Appevanāma 1 taṁ bhayabheravaṁ passeyyanti. So kho ahaṁ brāhmaṇa
aparena samayena yā tā rattiyo abhiññātā abhilakkhitā cātuddasī
pañcadasī aṭṭhamī ca pakkhassa tathārūpāsu rattīsu yāni tāni
ārāmacetiyāni vanacetiyāni rukkhacetiyāni bhiṁsanakāni salomahaṁsāni
tathārūpesu senāsanesu viharāmi tattha ca me brāhmaṇa viharato
migo vā āgacchati moro vā kaṭṭhaṁ pāteti vāto vā paṇṇakasaṭaṁ 2
ereti. Tassa mayhaṁ brāhmaṇa evaṁ hoti 3 etaṁ nūna taṁ
bhayabheravaṁ āgacchatīti. Tassa mayhaṁ brāhmaṇa etadahosi
kinnukho ahaṁ aññadatthu bhayapaṭikaṅkhī 4 viharāmi yannūnāhaṁ yathābhūtassa 5
yathābhūtassa me taṁ bhayabheravaṁ āgacchati tathābhūto 6 tathābhūtova
taṁ bhayabheravaṁ paṭivineyyanti. Tassa mayhaṁ brāhmaṇa caṅkamantassa
taṁ bhayabheravaṁ āgacchati. So kho ahaṁ brāhmaṇa neva tāva
1 Ma. appevanāmāhaṁ. 2 Sī. Yu. paṇṇasaṭaṁ. 3 Ma. etadahosi.
4 Sī. bhayapāṭikaṅkhī. 5 Ma. yathābhūtaṁ. 6 Ma. tathābhūtaṁ.
Tiṭṭhāmi na nisīdāmi na nipajjāmi yāva caṅkamantova taṁ bhayabheravaṁ
paṭivinemi. Tassa mayhaṁ brāhmaṇa ṭhitassa taṁ bhayabheravaṁ āgacchati.
So kho ahaṁ brāhmaṇa neva tāva caṅkamāmi na nisīdāmi na
nipajjāmi yāva ṭhitova taṁ bhayabheravaṁ paṭivinemi. Tassa mayhaṁ
brāhmaṇa nisinnassa taṁ bhayabheravaṁ āgacchati. So kho ahaṁ
brāhmaṇa neva tāva nipajjāmi na tiṭṭhāmi na caṅkamāmi yāva
nisinnova taṁ bhayabheravaṁ paṭivinemi. Tassa mayhaṁ brāhmaṇa
nipannassa taṁ bhayabheravaṁ āgacchati. So kho ahaṁ brāhmaṇa
neva tāva nisīdāmi na tiṭṭhāmi na caṅkamāmi yāva nipannova
taṁ bhayabheravaṁ paṭivinemi.

[46] Santi kho pana brāhmaṇa eke samaṇabrāhmaṇā
rattiṁyeva samānaṁ divāti sañjānanti divāyeva samānaṁ rattīti
sañjānanti idamahaṁ tesaṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ sammohavihārasmiṁ
vadāmi. Ahaṁ kho pana brāhmaṇa rattiṁyeva samānaṁ rattīti
sañjānāmi divāyeva samānaṁ divāti sañjānāmi. Yaṁ kho taṁ
brāhmaṇa sammā vadamāno vadeyya asammohadhammo satto loke
uppanno bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampakāya 1 atthāya
hitāya sukhāya devamanussānanti. Mameva taṁ sammā vadamāno vadeyya
asammohadhammo satto loke uppanno bahujanahitāya bahujanasukhāya
lokānukampakāya 2 atthāya hitāya sukhāya devamanussānanti.
1-2 Ma. lokānukampāya.

[47] Āraddhaṁ kho pana me brāhmaṇa viriyaṁ 1 ahosi asallīnaṁ
upaṭṭhitā sati appammuṭṭhā 2 passaddho kāyo asāraddho samāhitaṁ
cittaṁ ekaggaṁ. So kho ahaṁ brāhmaṇa vivicceva kāmehi
vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ
jhānaṁ upasampajja vihāsiṁ vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ
sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ
dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja vihāsiṁ pītiyā ca virāgā upekkhako ca
vihāsiṁ sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedesiṁ yantaṁ
ariyā ācikkhanti upekkhako satimā sukhavihārīti tatiyaṁ jhānaṁ
upasampajja vihāsiṁ sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā
pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ
catutthaṁ jhānaṁ upasampajja vihāsiṁ.

[48] So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe
vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte 3
pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṁ abhininnāmesiṁ. So anekavihitaṁ
pubbenivāsaṁ anussarāmi seyyathīdaṁ ekampi jātiṁ dvepi jātiyo
tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo
vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattāḷīsampi jātiyo paññāsampi
jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi
1 Ma. vīriyaṁ. 2 Sī. Ma. asammuṭṭhā. 3 Sī. ānejjappatte.
Saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe
amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṁgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁ
sukhadukkhapaṭisaṁvedī evamāyupariyanto so tato cuto amutra udapādiṁ
tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṁgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁ
sukhadukkhapaṭisaṁvedī evamāyupariyanto so tato cuto idhūpapannoti.
Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi. Ayaṁ
kho me brāhmaṇa rattiyā paṭhame yāme paṭhamā vijjā adhigatā
avijjā vihatā vijjā uppannā tamo vihato āloko uppanno
yathātaṁ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato.

[49] So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe
vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṁ
cutūpapātañāṇāya cittaṁ abhininnāmesiṁ. So dibbena cakkhunā
visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne
hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage
satte pajānāmi ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena
samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā
ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā te
kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā
ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena
samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā
Sammādiṭṭhikammasamādānā te kāyassa bhedā parammaraṇā
sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannāti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena
atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne
paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte
pajānāmi. Ayaṁ kho me brāhmaṇa rattiyā majjhime yāme
dutiyā vijjā adhigatā avijjā vihatā vijjā uppannā tamo
vihato āloko uppanno yathātaṁ appamattassa ātāpino
pahitattassa viharato.