[600] Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane
kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena devadatto saṅghabhedāya
parakkamati cakkabhedāya. Bhikkhū evamāhaṁsu adhammavādī devadatto
avinayavādī devadatto kathaṁ hi nāma devadatto saṅghabhedāya parakkamissati
cakkabhedāyāti. Evaṁ vutte kokāliko kaṭamorakatissako
khaṇḍadeviyā putto samuddadatto te bhikkhū etadavocuṁ mā
āyasmanto evaṁ avacuttha dhammavādī devadatto vinayavādī devadatto
amhākañca devadatto chandañca ruciñca ādāya voharati jānāti
no bhāsati amhākampetaṁ khamatīti. Ye te bhikkhū appicchā
.pe. Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma bhikkhū
devadattassa saṅghabhedāya parakkamantassa anuvattakā bhavissanti vaggavādakāti.
Athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā
bhikkhū paṭipucchi saccaṁ kira bhikkhave bhikkhū devadattassa
saṅghabhedāya parakkamantassa anuvattakā vaggavādakāti. Saccaṁ
bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā ananucchavikaṁ bhikkhave tesaṁ
moghapurisānaṁ .pe. Kathaṁ hi nāma te bhikkhave moghapurisā
devadattassa saṅghabhedāya parakkamantassa anuvattakā bhavissanti vaggavādakā
Netaṁ bhikkhave appasannānaṁ vā pasādāya .pe. Evañca
pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha tasseva kho pana bhikkhussa
bhikkhū honti anuvattakā vaggavādakā eko vā dve vā tayo
vā te evaṁ vadeyyuṁ mā āyasmanto etaṁ bhikkhuṁ kiñci avacuttha
dhammavādī ceso bhikkhu vinayavādī ceso bhikkhu amhākañceso
bhikkhu chandañca ruciñca ādāya voharati jānāti no bhāsati
amhākampetaṁ khamatīti. Te bhikkhū bhikkhūhi evamassu vacanīyā mā
āyasmanto evaṁ avacuttha na ceso bhikkhu dhammavādī na ceso
bhikkhu vinayavādī mā āyasmantānampi saṅghabhedo ruccittha sametāyasmantānaṁ
saṅghena samaggo hi saṅgho sammodamāno avivadamāno
ekuddeso phāsu viharatīti. Evañca te bhikkhū bhikkhūhi vuccamānā
tatheva paggaṇheyyuṁ te bhikkhū bhikkhūhi yāvatatiyaṁ samanubhāsitabbā
tassa paṭinissaggāya. Yāvatatiyañce samanubhāsiyamānā taṁ paṭinissajjeyyuṁ
iccetaṁ kusalaṁ no ce paṭinissajjeyyuṁ saṅghādisesoti.

[601] Tasseva kho panāti tassa saṅghabhedakassa bhikkhuno.
Bhikkhū hontīti aññe bhikkhū honti. Anuvattakāti yaṁdiṭṭhiko
hoti yaṁkhantiko yaṁruciko tepi taṁdiṭṭhikā honti taṁkhantikā taṁrucikā.
Vaggavādakāti tassa vaṇṇāya pakkhāya ṭhitā honti. Eko vā
dve vā tayo vāti eko vā hoti dve vā tayo vā te
evaṁ vadeyyuṁ mā āyasmanto etaṁ bhikkhuṁ kiñci avacuttha dhammavādī
Ceso bhikkhu vinayavādī ceso bhikkhu amhākañceso bhikkhu chandañca
ruciñca ādāya voharati jānāti no bhāsati amhākampetaṁ khamatīti.

[602] Te bhikkhūti ye te anuvattakā bhikkhū. Bhikkhūhīti
aññehi bhikkhūhi. Ye passanti ye suṇanti tehi vattabbā mā
āyasmanto evaṁ avacuttha na ceso bhikkhu dhammavādī na ceso
bhikkhu vinayavādī mā āyasmantānampi saṅghabhedo ruccittha sametāyasmantānaṁ
saṅghena samaggo hi saṅgho sammodamāno avivadamāno
ekuddeso phāsu viharatīti. Dutiyampi vattabbā tatiyampi vattabbā.
Sace paṭinissajjanti iccetaṁ kusalaṁ no ce paṭinissajjanti āpatti
dukkaṭassa. Sutvā na vadanti āpatti dukkaṭassa. Te
bhikkhū saṅghamajjhaṁpi ākaḍḍhitvā vattabbā mā āyasmanto evaṁ
avacuttha na ceso bhikkhu dhammavādī na ceso bhikkhu vinayavādī mā
āyasmantānampi saṅghabhedo ruccittha sametāyasmantānaṁ saṅghena
samaggo hi saṅgho sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu
viharatīti. Dutiyampi vattabbā tatiyampi vattabbā. Sace paṭinissajjanti
iccetaṁ kusalaṁ no ce paṭinissajjanti āpatti dukkaṭassa.

[603] Te bhikkhū bhikkhūhi samanubhāsitabbā. Evañca pana
bhikkhave samanubhāsitabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho
ñāpetabbo suṇātu me bhante saṅgho itthannāmo ca itthannāmo
ca bhikkhū itthannāmassa bhikkhuno saṅghabhedāya parakkamantassa anuvattakā
Vaggavādakā. Te taṁ vatthuṁ nappaṭinissajjanti. Yadi saṅghassa
pattakallaṁ saṅgho itthannāmañca itthannāmañca bhikkhū samanubhāseyya
tassa vatthussa paṭinissaggāya. Esā ñatti. Suṇātu me
bhante saṅgho itthannāmo ca itthannāmo ca bhikkhū itthannāmassa
bhikkhuno saṅghabhedāya parakkamantassa anuvattakā vaggavādakā. Te
taṁ vatthuṁ nappaṭinissajjanti. Saṅgho itthannāmañca itthannāmañca
bhikkhū samanubhāsati tassa vatthussa paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati
itthannāmassa ca itthannāmassa ca bhikkhūnaṁ samanubhāsanā tassa vatthussa
paṭinissaggāya so tuṇhassa yassa nakkhamati so bhāseyya.
Dutiyampi etamatthaṁ vadāmi .pe. Tatiyampi etamatthaṁ vadāmi.
Suṇātu me bhante saṅgho itthannāmo ca itthannāmo ca bhikkhū
itthannāmassa bhikkhuno saṅghabhedāya parakkamantassa anuvattakā vagga
vādakā. Te taṁ vatthuṁ nappaṭinissajjanti. Saṅgho itthannāmañca
itthannāmañca bhikkhū samanubhāsati tassa vatthussa paṭinissaggāya.
Yassāyasmato khamati itthannāmassa ca itthannāmassa ca bhikkhūnaṁ
samanubhāsanā tassa vatthussa paṭinissaggāya so tuṇhassa yassa
nakkhamati so bhāseyya. Samanubhaṭṭhā saṅghena itthannāmo ca
itthannāmo ca bhikkhū tassa vatthussa paṭinissaggāya. Khamati
saṅghassa tasmā tuṇhī. Evametaṁ dhārayāmīti.

[604] Ñattiyā dukkaṭaṁ dvīhi kammavācāhi thullaccayā
Kammavācāpariyosāne āpatti saṅghādisesassa. Saṅghādisesaṁ ajjhāpajjantānaṁ
ñattiyā dukkaṭaṁ dvīhi kammavācāhi thullaccayā paṭippassambhanti.
Dve tayo ekato samanubhāsitabbā taduttari na samanubhāsitabbā.
Saṅghādisesoti .pe. Tenapi vuccati saṅghādisesoti.

[605] Dhammakamme dhammakammasaññī nappaṭinissajjanti āpatti
saṅghādisesassa. Dhammakamme vematikā nappaṭinissajjanti āpatti
saṅghādisesassa. Dhammakamme adhammakammasaññī nappaṭinissajjanti
āpatti saṅghādisesassa. Adhammakamme dhammakammasaññī āpatti
dukkaṭassa. Adhammakamme vematikā āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme
adhammakammasaññī āpatti dukkaṭassa.

[606] Anāpatti asamanubhāsantānaṁ paṭinissajjantānaṁ ummattakānaṁ
khittacittānaṁ vedanaṭṭānaṁ ādikammikānanti.
Ekādasamasaṅghādisesaṁ niṭṭhitaṁ.
-------------
Dvādasamasaṅghādisesaṁ

[607] Tena samayena buddho bhagavā kosambiyaṁ viharati ghositārāme.
Tena kho pana samayena āyasmā channo anācāraṁ
ācarati. Bhikkhū evamāhaṁsu mā āvuso channa evarūpaṁ akāsi
netaṁ kappatīti. So evaṁ vadesi kiṁ nu kho nāma tumhe āvuso
maṁ vattabbaṁ maññatha ahaṁ kho nāma tumhe vadeyyaṁ amhākaṁ
buddho amhākaṁ dhammo amhākaṁ ayyaputtena dhammo abhisamito
seyyathāpi nāma mahāvāto vāyanto tiṇakaṭṭhapaṇṇasaṭaṁ 1 ekato
ussādeyya 2 seyyathāpi vā pana nadī pabbateyyā saṅkhasevālapaṇakaṁ
ekato ussādeyya evameva tumhe nānānāmā nānāgottā
nānājaccā nānākulā pabbajitā ekato ussāditā 3 kiṁ nu kho
nāma tumhe āvuso maṁ vattabbaṁ maññatha ahaṁ kho nāma tumhe
vadeyyaṁ amhākaṁ buddho amhākaṁ dhammo amhākaṁ ayyaputtena
dhammo abhisamitoti. Ye te bhikkhū appicchā santuṭṭhā lajjino
kukkuccakā sikkhākāmā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ
hi nāma āyasmā channo bhikkhūhi sahadhammikaṁ vuccamāno attānaṁ
avacanīyaṁ karissatīti. Athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe
1 Yu. Ma. tiṇakaṭṭhapaṇṇakasaṭaṁ. 2 ussāreyya. 3 Yu. Ma. ussāritā.
Bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā āyasmantaṁ channaṁ paṭipucchi saccaṁ kira
tvaṁ channa bhikkhūhi sahadhammikaṁ vuccamāno attānaṁ avacanīyaṁ karosīti.
Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā ananucchavikaṁ moghapurisa
.pe. Akaraṇīyaṁ kathaṁ hi nāma tvaṁ moghapurisa bhikkhūhi sahadhammikaṁ
vuccamāno attānaṁ avacanīyaṁ karissasi netaṁ moghapurisa appasannānaṁ
vā pasādāya .pe. Evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ
uddiseyyātha bhikkhu paneva dubbacajātiko hoti uddesapariyāpannesu
sikkhāpadesu bhikkhūhi sahadhammikaṁ vuccamāno attānaṁ avacanīyaṁ karoti
mā maṁ āyasmanto kiñci avacuttha kalyāṇaṁ vā pāpakaṁ vā
ahampāyasmante na kiñci vakkhāmi kalyāṇaṁ vā pāpakaṁ vā
viramathāyasmanto mama vacanāyāti. So bhikkhu bhikkhūhi evamassa
vacanīyo mā āyasmā attānaṁ avacanīyaṁ akāsi vacanīyameva āyasmā
attānaṁ karotu āyasmāpi bhikkhū vadetu sahadhammena bhikkhūpi
āyasmantaṁ vakkhanti sahadhammena evaṁ saṁvaḍḍhā hi tassa bhagavato
parisā yadidaṁ aññamaññavacanena aññamaññavuṭṭhāpanenāti.
Evañca so bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno tatheva paggaṇheyya so
bhikkhu bhikkhūhi yāvatatiyaṁ samanubhāsitabbo tassa paṭinissaggāya yāvatatiyañce
samanubhāsiyamāno taṁ paṭinissajjeyya iccetaṁ kusalaṁ no
ce paṭinissajjeyya saṅghādisesoti.

[608] Bhikkhu paneva dubbacajātiko hotīti dubbaco hoti
Dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato akkhamo appadakkhiṇaggāhī
anusāsaniṁ. Uddesapariyāpannesu sikkhāpadesūti pātimokkhapariyāpannesu
sikkhāpadesu. Bhikkhūhīti aññehi bhikkhūhi. Sahadhammikaṁ
nāma yaṁ bhagavatā paññattaṁ sikkhāpadaṁ etaṁ sahadhammikaṁ nāma.
Tena vuccamāno attānaṁ avacanīyaṁ karoti mā maṁ āyasmanto
kiñci avacuttha kalyāṇaṁ vā pāpakaṁ vā ahampāyasmante na
kiñci vakkhāmi kalyāṇaṁ vā pāpakaṁ vā viramathāyasmanto mama
vacanāyāti.

[609] So bhikkhūti yo so dubbacajātiko bhikkhu. Bhikkhūhīti
aññehi bhikkhūhi. Ye passanti ye suṇanti tehi vattabbo mā
āyasmā attānaṁ avacanīyaṁ akāsi vacanīyameva āyasmā attānaṁ
karotu āyasmāpi bhikkhū vadetu sahadhammena bhikkhūpi āyasmantaṁ
vakkhanti sahadhammena evaṁ saṁvaḍḍhā hi tassa bhagavato parisā yadidaṁ
aññamaññavacanena aññamaññavuṭṭhāpanenāti. Dutiyampi vattabbo
tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajjati iccetaṁ kusalaṁ no ce
paṭinissajjati āpatti dukkaṭassa. Sutvā na vadanti āpatti
dukkaṭassa. So bhikkhu saṅghamajjhaṁpi ākaḍḍhitvā vattabbo mā
āyasmā attānaṁ avacanīyaṁ akāsi vacanīyameva āyasmā attānaṁ
karotu āyasmāpi bhikkhū vadetu sahadhammena bhikkhūpi āyasmantaṁ
vakkhanti sahadhammena evaṁ saṁvaḍḍhā hi tassa bhagavato parisā yadidaṁ
Aññamaññavacanena aññamaññavuṭṭhāpanenāti. Dutiyampi vattabbo
tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajjati iccetaṁ kusalaṁ no ce
paṭinissajjati āpatti dukkaṭassa.