[605] Tena kho pana samayena aññatarā bhikkhunī gilānā
hoti. Tassā vinā pallaṅkā 4 na phāsu hoti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave bhikkhuniyā aḍḍhapallaṅkanti.

[606] Tena kho pana samayena bhikkhuniyo vaccakuṭiyā vaccaṁ
1 Ma. sakāvāsā. 2 Ma. Yu. sāditunti. 3 Ma. sādiyantī. Yu. sādiyantā.
4 Ma. Yu. pallaṅkena.
Karonti. Chabbaggiyā bhikkhuniyo tattheva gabbhaṁ pātenti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave bhikkhuniyā vaccakuṭiyā vacco
kātabbo yā kareyya āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi bhikkhave
heṭṭhāvivaṭe uparipaṭicchanne vaccaṁ kātunti.

[607] Tena kho pana samayena bhikkhuniyo cuṇṇena nahāyanti.
Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti .pe. Seyyathāpi gihikāma-
bhoginiyoti 1 . Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave bhikkhuniyā
cuṇṇena nahāyitabbaṁ yā nahāyeyya āpatti dukkaṭassa
anujānāmi bhikkhave kukkusaṁ mattikanti.

[608] Tena kho pana samayena bhikkhuniyo vāsitakāya 2 mattikāya
mahāyanti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti .pe.
Seyyathāpi gihikāmabhoginiyoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Na bhikkhave bhikkhuniyā vāsitakāya mattikāya nahāyitabbaṁ yā
nahāyeyya āpatti dukkaṭassa anujānāmi bhikkhave pakatimattikanti.

[609] Tena kho pana samayena bhikkhuniyo jantāghare nahāyantiyo
kolāhalaṁ akaṁsu. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave bhikkhuniyā
jantāghare nahāyitabbaṁ yā nahāyeyya āpatti dukkaṭassāti.

[610] Tena kho pana samayena bhikkhuniyo paṭisote nahāyanti
dhārāsamphassaṁ sādiyanti 3 . Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Na
1 Ma. gihinī kāmabhoginiyoti. 2 Ma. Yu. vāsitikāya. 3 Ma. sādiyantī.
Yu. sādiyantā.
Bhikkhave bhikkhuniyā paṭisote nahāyitabbaṁ yā nahāyeyya āpatti
dukkaṭassāti.

[611] Tena kho pana samayena bhikkhuniyo atitthe nahāyanti.
Dhuttā dūsenti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave
bhikkhuniyā atitthe nahāyitabbaṁ yā nahāyeyya āpatti
dukkaṭassāti.

[612] Tena kho pana samayena bhikkhuniyo purisatitthe nahāyanti.
Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti .pe. Seyyathāpi gihikāmabhoginiyoti
.pe. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ .pe. Na bhikkhave
bhikkhuniyā purisatitthe nahāyitabbaṁ yā nahāyeyya āpatti dukkaṭassa
anujānāmi bhikkhave mahiḷātitthe nahāyitunti.
Tatiyabhāṇavāraṁ.
Bhikkhunīkhandhakaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ 1 .
Imamhi khandhake vatthu ekasataṁ cha 2 .
----------
Tassuddānaṁ

[613] Pabbajjaṁ gotamī yāci nānuññāsi tathāgato
kapilavatthu vesāliṁ agamāsi vināyako.
Rajokiṇṇā 3 koṭṭhakesu 4 ānandassa pavedayi.
1 Ma. bhikkhunikhandhako dasamo. 2 Ma. imasmiṁ khandhake vatthū ekasataṁ.
3 Yu. rajokiṇṇe. 4 Ma. rajokiṇṇena koṭṭhake.
Bhabboti nayato yāci mātāti posikāti ca.
Vassasataṁ tadahu ca abhikkhu paccāsiṁsanā 1
pavāraṇā garudhammā dve vassā anakkosanā
ovaṭo ca aṭṭha dhammā 2 yāvajīvānuvattanā.
Garudhammapaṭiggaho sā vassā upasampadā.
Vassasahassaṁ pañceva kumbhathenaka 3 setaṭṭhi
mañjeṭṭhikā upamāhi 4 evaṁ saddhammahiṁsanā
pāḷiṁ bandheyyupamāhi 5 puna saddhammasaṇṭhiti
upasampādetuṁ ayyā yathāvuḍḍhābhivādanā
na karissanti kimeva sādhāraṇāsādhāraṇaṁ
ovādaṁ pātimokkhañca kena nu kho upassayaṁ
na jānanti ca ācikkhi na karonti ca bhikkhūhi 6
paṭiggahetuṁ bhikkhūhi bhikkhunīhi paṭiggaho
ācikkhi kammaṁ bhikkhūhi ujjhāyanti bhikkhūhi 7 vā
ācikkhituṁ bhaṇḍanañca ropetvā uppalāya ca
sāvatthiyā kaddamodake 8 avandi kāya ūru ca
aṅgajātaṁ ca obhāsaṁ sampayojenti vaggikā
avandiyo daṇḍakammaṁ bhikkhuniyo tathā puna
1 Ma. paccāsīsanā. 2 Yu. ovādenaṭṭha te dhammā. 3 Yu. kumbhathenakā.
4 Ma. mañjiṭṭhitaupamāhi. Yu. mañcaṭṭhika upamāhi. 5 Ma. āḷiṁ bandheyya pāve.
Yu. āḷiṁ bandheyya pā eva. 6 Ma. Yu. bhikkhuhi. 7 Ma. Yu. bhikkhunīhi vā.
8 Ma. Yu. kaddamoda.
Āvaraṇañca ovādaṁ nu kho kappati pakkami
bālāvatthuvinicchayā 1 ovādaṁ saṅgho pañcahi
duve tisso na gaṇhanti bālā gilānagāmikaṁ
araññaṁ nārocenti ca puna paccāgacchanti ca 2
dīghaṁ vilivacammañca dussā ca veṇi vaṭṭi ca
coḷaveṇi ca vaṭṭi ca suttaveṇi ca vaṭṭikā
aṭṭhillaṁ gohanukena hatthakocchaṁ padaṁ 3 tathā
ūru mukhaṁ dantamaṁsaṁ ālimpo madda cuṇṇanā
lañcenti aṅgarāgañca mukharāgaṁ tathā duve
avaṅgaṁ viseso loko 4 sālokena sanaccanaṁ 5
vesi 6 pānāgāraṁ sūnaṁ āpaṇaṁ vaḍḍhi vāṇijā
dāsaṁ dāsiṁ kammakaraṁ kammakāriṁ upaṭṭhayuṁ 7
tiracchāna haritaki 8 sandhārayanti namātakaṁ 9
nīlaṁ pītaṁ lohitakaṁ mañjeṭṭhakaṇhacīvarā 10
mahāraṅga mahānāmā 11 ca acchinnā dīghameva ca
puppha phala 12 kañcukañca tirīṭañceva dhārayuṁ.
Bhikkhunīsikkhamānāya sāmaṇerāya accaye 13
1 Yu. bālāvatthuvinicchayo. 2 Ma. Yu. āraññakā nārocenti na paccāgacchanti ca.
3 Yu. pari. 4 Yu. avaṅga viseso loke. 5 Ma. naccena ca. Yu. sanaccena ca.
6 Ma. Yu. vesī. 7 Yu. kammakariṁ upaṭṭhahaṁ. 8 Ma. Yu. harītaki.
9 Ma. Yu. namatakaṁ. 10 Ma. Yu. mañcaṭṭhakaṇhacīvaro. 11 Ma. Yu. mahānāma.
12 Yu. pala. 13 Yu. apiccaye.
Niyyādite parikkhāre bhikkhuniyo ca issarā
bhikkhussa sāmaṇerassa upāsakassupāsikā
aññesañca parikkhāre niyyāte bhikkhū 1 issarā.
Mallā 2 gabbhaṁ pattamūlaṁ byañjanaṁ āmisena ca
ussannañca bāḷhataraṁ sannidhikatāamisaṁ
bhikkhūnaṁ yādisaṁ heṭṭhaṁ bhikkhunīnaṁ tathā kare.
Senāsanaṁ utuniyo makkhiyati paṭāni ca
chijjati 3 sabbakālañca animittāpi 4 dissare
nimittā lohitā ceva tatheva dhuvalohitā
dhuvacoḷapaggharantī 5 sikhariṇitthipaṇḍakā
vepurisī ca sambhinnā ubhatobyañjanāpi 6 ca
animittādito katvā yāva ubhayabyañjanā
etaṁ peyyālato heṭṭhaṁ 7 kuṭṭhaṁ gaṇḍo kilāsi ca
sosāpamāro mānusī itthīsi bhujissāsi ca
anaṇā na rājabhaṭī anuññātā ca vīsati
paripuṇṇā ca kinnāmā kānāmā te pavattinī
catuvīsantarāyānaṁ pucchitvā upasampadā.
Vitthāyanti ananusiṭṭhā saṅghamajjhe tatheva ca
upajjhāgāha saṅghāṭi uttarantaravāsako
saṅkacchudakasāṭi ca 8 ācikkhitvāna pesaye
1 Ma. niyyāte bhikkhu. Yu. niyyante bhikkhu. 2 Ma. mallī. Yu. malle.
3 Ma. Yu. chijjanti. 4 Yu. animittādi. 5 Yu. dhuvacoḷaṁ paggharaṇi.
6 Yu. ubhatobyañjanā ca yā. 7 Ma. Yu. heṭṭhā. 8 Ma. saṅkaccudakasāṭi ca.
Yu. saṅkacchadakasāṭi ca.
Bālā asammate kato yāce pucchantarāyikā
ekatoupasampannā bhikkhusaṅghe tathā puna
chāyā utudivasā ca saṅgīti tayo nissaye
aṭṭha akaraṇīyāni kālaṁ sabbattha aṭṭhadhā 1
na pavārenti bhikkhunī bhikkhusaṅghaṁ tatheva ca
kolāhalaṁ purebhattaṁ vikāle ca kulāhalaṁ 2
uposathaṁ pavāraṇaṁ savacanaṁ anūvadaṁ 3
okāsaṁ code sārenti paṭikkhittaṁ mahesinā.
Tatheva bhikkhu bhikkhunī anuññātaṁ mahesinā.
Yānaṁ gilānaṁ yuttañca yānugghātaḍḍhakāsikā
bhikkhu sikkhā sāmaṇera sāmaṇerī ca bāliyā 4
araññe upāsakena uddosito upassayaṁ
na sammati navakammaṁ nisinnagabbhaekikā
sāgārañca garudhammaṁ appaccakkhā yā 5 ca saṅkami
abhivādana kesā ca nakhā ca vaṇakammanā 6
pallaṅkena gilānā ca vaccaṁ cuṇṇena vāsitaṁ
jantāghare paṭisote atitthe purisena ca
mahāgotamī āyāci ānando cāpi yoniso.
Parisā catasso honti pabbajjā 7 jinasāsane.
1 Ma. aṭṭheva. Yu. aṭṭha vā. 2 Ma. Yu. kolāhalaṁ. 3 Ma. savacanīyānuvādanaṁ.
Yu. savacani anuvādanaṁ. 4 Ma. Yu. bālāya. 5 Ma. Yu. paccakkhāya ca.
6 Yu. vakakammanā. 7 Yu. pabbajjaṁ.
Saṁvegajananatthāya saddhammassa ca vuḍḍhiyā 1
āturassā va bhesajjaṁ evaṁ buddhena desitaṁ.
Evaṁ vinītā 2 saddhamme mātugāmāpi ītarā
tā 3 yanti accutaṁ ṭhānaṁ yattha gantvā na socareti.
[4]-
-----------------
1 Yu. buddhiyā. 2 Yu. viditā. 3 Ma. yā. 4 Ma. bhikkhunīkhandhako niṭṭhito.
Pañcasatikakkhandhakaṁ

[614] Athakho āyasmā mahākassapo bhikkhū āmantesi ekamidāhaṁ
āvuso samayaṁ pāvāya kusināraṁ addhānamaggapaṭipanno mahatā
bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi athakhvāhaṁ āvuso
maggā okkamma aññatarasmiṁ rukkhamūle nisīdiṁ tena kho pana
samayena aññataro ājīvako kusinārāyaṁ mandāravapupphaṁ gahetvā
pāvaṁ addhānamaggapaṭipanno hoti addasaṁ kho ahaṁ āvuso taṁ
ājīvakaṁ dūrato va āgacchantaṁ disvāna taṁ ājīvakaṁ etadavocaṁ
apāvuso amhākaṁ satthāraṁ jānāsīti āmāvuso jānāmi
ajja sattāhaparinibbuto samaṇo gotamo tato me idaṁ
mandāravapupphaṁ gahitanti tatrāvuso ye te bhikkhū avītarāgā
appekacce bāhā paggayha kandanti chinnapādāva patanti 1
āvaṭṭanti vivaṭṭanti atikhippaṁ bhagavā parinibbuto atikhippaṁ
sugato parinibbuto atikhippaṁ cakkhuṁ loke antarahitanti ye
pana te bhikkhū vītarāgā te satā sampajānā adhivāsenti
aniccā saṅkhārā taṁ kutettha labbhāti athakhvāhaṁ āvuso
te bhikkhū etadavocaṁ alaṁ āvuso mā socittha mā paridevittha
nanvetaṁ āvuso bhagavatā paṭikacceva akkhātaṁ sabbeheva piyehi
1 Ma. chinnapātaṁ papatanti. Yu. chinnapapātaṁ papatanti.
Manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo taṁ kutettha
āvuso 1 labbhā yantaṁ jātaṁ bhūtaṁ saṅkhataṁ palokadhammaṁ taṁ vata
mā palujjīti netaṁ ṭhānaṁ vijjatīti tena kho panāvuso samayena
subhaddo nāma vuḍḍhapabbajito tassaṁ parisāyaṁ nisinno hoti
athakho āvuso subhaddo vuḍḍhapabbajito te bhikkhū etadavoca
alaṁ āvuso mā socittha mā paridevittha sumuttā mayaṁ tena
mahāsamaṇena upaddūtā ca mayaṁ homa idaṁ vo kappati idaṁ
vo na kappatīti idāni pana mayaṁ yaṁ icchissāma taṁ karissāma
yaṁ na icchissāma na taṁ karissāmāti handa mayaṁ āvuso
dhammañca vinayañca saṅgāyāma pure adhammo dippati dhammo
paṭibāhiyati avinayo dippati vinayo paṭibāhiyati pure
adhammavādino balavanto honti dhammavādino dubbalā honti
avinayavādino balavanto honti vinayavādino dubbalā hontīti.