พุทธธรรมสงฆ์


Vinayapiṭake mahāvibhaṅgassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 1)

[300] Uddiṭṭhā kho āyasmanto cattāro pārājikā dhammā
yesaṁ bhikkhu aññataraṁ vā aññataraṁ vā āpajjitvā na labhati bhikkhūhi
saddhiṁ saṁvāsaṁ yathā pure tathā pacchā pārājiko hoti asaṁvāso.
Tatthāyasmante pucchāmi kaccittha parisuddhā dutiyampi pucchāmi
kaccittha parisuddhā tatiyampi pucchāmi kaccittha parisuddhā parisuddhetthāyasmanto
tasmā tuṇhī. Evametaṁ dhārayāmīti.
Pārājikakaṇḍaṁ niṭṭhitaṁ.
----------------
Tassuddānaṁ.
Methunādinnadānañca manussaviggahuttari
pārājikāni cattāri chejjavatthū asaṁsayāti.
--------------
Ime kho panāyasmanto terasa saṅghādisesā dhammā uddesaṁ āgacchanti.
Paṭhamasaṅghādisesaṁ

Vinayapiṭake mahāvibhaṅgassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 1)

[301] Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā
seyyasako anabhirato brahmacariyaṁ carati. So tena kiso hoti lūkho
dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto. Addasā
kho āyasmā udāyi āyasmantaṁ seyyasakaṁ kisaṁ lūkhaṁ dubbaṇṇaṁ
uppaṇḍuppaṇḍukajātaṁ dhamanisanthatagattaṁ disvāna āyasmantaṁ seyyasakaṁ
etadavoca kissa tvaṁ āvuso seyyasaka kiso lūkho dubbaṇṇo
uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto kacci no tvaṁ āvuso
seyyasaka anabhirato brahmacariyaṁ carasīti. Evamāvusoti. Tenahi
tvaṁ āvuso seyyasaka yāvadatthaṁ bhuñja yāvadatthaṁ supa yāvadatthaṁ
nahāya yāvadatthaṁ bhuñjitvā yāvadatthaṁ supitvā yāvadatthaṁ nahāyitvā
yadā te anabhirati uppajjati rāgo cittaṁ anuddhaṁseti tadā
hatthena upakkamitvā asuciṁ mocehīti. Kinnu kho āvuso kappati evarūpaṁ
kātunti. Āmāvuso ahaṁpi evarūpaṁ 1 karomīti. Athakho āyasmā
seyyasako yāvadatthaṁ bhuñji yāvadatthaṁ supi yāvadatthaṁ nahāyi yāvadatthaṁ
bhuñjitvā yāvadatthaṁ supitvā yāvadatthaṁ nahāyitvā yadā anabhirati
uppajjati rāgo cittaṁ anuddhaṁseti tadā hatthena upakkamitvā asuciṁ
1 Yu. Ma. evaṁ.
Moceti 1 . Athakho āyasmā seyyasako aparena samayena vaṇṇavā
ahosi pīnindriyo pasannamukhavaṇṇo vippasannacchavivaṇṇo. Athakho
āyasmato seyyasakassa sahāyakā bhikkhū āyasmantaṁ seyyasakaṁ
etadavocuṁ pubbe kho tvaṁ āvuso seyyasaka kiso ahosi lūkho
dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto sodāni tvaṁ
etarahi vaṇṇavā pīnindriyo pasannamukhavaṇṇo vippasannacchavivaṇṇo
kinnu kho tvaṁ āvuso seyyasaka bhesajjaṁ karosīti. Na kho ahaṁ
āvuso bhesajjaṁ karomi apicāhaṁ yāvadatthaṁ bhuñjāmi yāvadatthaṁ
supāmi yāvadatthaṁ nahāyāmi yāvadatthaṁ bhuñjitvā yāvadatthaṁ supitvā
yāvadatthaṁ nahāyitvā yadā me anabhirati uppajjati rāgo cittaṁ
anuddhaṁseti tadā hatthena upakkamitvā asuciṁ mocemīti. Kiṁ pana
tvaṁ āvuso seyyasaka yeneva hatthena saddhādeyyaṁ bhuñjasi teneva
hatthena upakkamitvā asuciṁ mocesīti. Evamāvusoti. Ye te
bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi
nāma āyasmā seyyasako hatthena upakkamitvā asuciṁ mocessatīti.
Athakho te bhikkhū āyasmantaṁ seyyasakaṁ anekapariyāyena vigarahitvā
bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ
pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā āyasmantaṁ seyyasakaṁ paṭipucchi
saccaṁ kira tvaṁ seyyasaka hatthena upakkamitvā asuciṁ mocesīti. Saccaṁ
1 Yu. Ma. mocesi.
Bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā ananucchavikaṁ moghapurisa ananulomikaṁ
appaṭirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ kathaṁ hi nāma tvaṁ moghapurisa
hatthena upakkamitvā asuciṁ mocessasi nanu mayā moghapurisa anekapariyāyena
virāgāya dhammo desito no sarāgāya visaṁyogāya dhammo
desito no saṁyogāya anupādānāya dhammo desito no saupādānāya
tattha nāma tvaṁ moghapurisa mayā virāgāya dhamme desite sarāgāya
cetessasi visaṁyogāya dhamme desite saṁyogāya cetessasi anupādānāya
dhamme desite saupādānāya cetessasi nanu mayā moghapurisa
anekapariyāyena rāgavirāgāya dhammo desito madanimmadanāya pipāsavinayāya
ālayasamugghātāya vaṭṭūpacchedāya taṇhakkhayāya virāgāya
nirodhāya nibbānāya dhammo desito nanu mayā moghapurisa anekapariyāyena
kāmānaṁ pahānaṁ akkhātaṁ kāmasaññānaṁ pariññā akkhātā
kāmapipāsānaṁ paṭivinayo akkhāto kāmavitakkānaṁ samugghāto akkhāto
kāmapariḷāhānaṁ vūpasamo akkhāto netaṁ moghapurisa appasannānaṁ
vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya athakhvetaṁ moghapurisa
appasannānañceva appasādāya pasannānañca ekaccānaṁ aññathattāyāti.
Athakho bhagavā āyasmantaṁ seyyasakaṁ anekapariyāyena
vigarahitvā dubbharatāya dupposatāya .pe. Evañca pana bhikkhave imaṁ
sikkhāpadaṁ uddiseyyātha sañcetanikā sukkavisaṭṭhi saṅghādisesoti.
Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

Vinayapiṭake mahāvibhaṅgassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 1)

[302] Tena kho pana samayena bhikkhū paṇītāni bhojanāni bhiñjitvā
muṭṭhassatī asampajānā niddaṁ okkamanti. Tesaṁ muṭṭhassatīnaṁ
asampajānānaṁ niddaṁ okkamantānaṁ supinantena asuci muccati.
Tesaṁ kukkuccaṁ ahosi bhagavatā sikkhāpadaṁ paññattaṁ sañcetanikā
sukkavisaṭṭhi saṅghādisesoti amhākañca supinantena asuci muccati 1
atthi cettha cetanā upalabbhati 2 kacci nu kho mayaṁ saṅghādisesaṁ
āpattiṁ āpannāti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Atthesā
bhikkhave cetanā sā ca kho abbohārikāti. Athakho bhagavā etasmiṁ
nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi .pe.
Evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha sañcetanikā
sukkavisaṭṭhi aññatra supinantā saṅghādisesoti.

Vinayapiṭake mahāvibhaṅgassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 1)

[303] Sañcetanikāti jānanto sañjānanto cecca abhivitaritvā
vītikkamo. Sukkanti dasa sukkāni nīlaṁ pītakaṁ lohitakaṁ odātaṁ
takkavaṇṇaṁ dakavaṇṇaṁ telavaṇṇaṁ khīravaṇṇaṁ dadhivaṇṇaṁ sappivaṇṇaṁ.
Visaṭṭhīti ṭhānā 3 cāvanā vuccati visaṭṭhīti. Aññatra supinantāti
ṭhapetvā supinantaṁ. Saṅghādisesoti saṅgho va tassā āpattiyā
parivāsaṁ deti mūlāya paṭikassati mānattaṁ deti abbheti na sambahulā
na ekapuggalo tena vuccati saṅghādisesoti. Tasseva āpattinikāyassa
nāmakammaṁ adhivacanaṁ tenapi vuccati saṅghādisesoti.
1 Yu. mucci. 2 Yu. Ma. labbhati. 3 Yu. Ma. ṭhānato.

Vinayapiṭake mahāvibhaṅgassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 1)

[304] Ajjhattarūpe moceti bahiddhārūpe moceti ajjhattabahiddhārūpe
moceti ākāse kaṭiṁ kampento moceti rāgūpatthambhe
moceti vaccūpatthambhe moceti passāvūpatthambhe moceti vātūpatthambhe
moceti uccāliṅgapāṇakadaṭṭhūpatthambhe moceti ārogyatthāya
moceti sukhatthāya moceti bhesajjatthāya moceti dānatthāya moceti
puññatthāya moceti yaññatthāya moceti saggatthāya moceti
vījatthāya moceti vīmaṁsatthāya moceti davatthāya moceti nīlaṁ
moceti pītakaṁ moceti lohitakaṁ moceti odātaṁ moceti takkavaṇṇaṁ
moceti dakavaṇṇaṁ moceti telavaṇṇaṁ moceti khīravaṇṇaṁ moceti
dadhivaṇṇaṁ moceti sappivaṇṇaṁ moceti.

Vinayapiṭake mahāvibhaṅgassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 1)

[305] Ajjhattarūpeti ajjhattaṁ upādinnarūpe. Bahiddhārūpeti
bahiddhā upādinne vā anupādinne vā. Ajjhattabahiddhārūpeti
tadubhaye. Ākāse kaṭiṁ kampentoti ākāse vāyamantassa aṅgajātaṁ
kammaniyaṁ hoti. Rāgūpatthambheti rāgena pīḷitassa aṅgajātaṁ kammaniyaṁ
hoti. Vaccūpatthambheti vaccena pīḷitassa aṅgajātaṁ kammaniyaṁ hoti.
Passāvūpatthambheti passāvena pīḷitassa aṅgajātaṁ kammaniyaṁ hoti.
Vātūpatthambheti vātena pīḷitassa aṅgajātaṁ kammaniyaṁ hoti.
Uccāliṅgapāṇakadaṭṭhūpatthambheti uccāliṅgapāṇakadaṭṭhena pīḷitassa aṅgajātaṁ
kammaniyaṁ hoti. Ārogyatthāyāti arogo bhavissāmīti. Sukhatthāyāti
sukhaṁ vedanaṁ uppādessāmīti. Bhesajjatthāyāti bhesajjaṁ bhavissatīti.
Dānatthāyāti dānaṁ dassāmīti. Puññatthāyāti puññaṁ bhavissatīti.
Yaññatthāyāti yaññaṁ yajissāmīti. Saggatthāyāti saggaṁ gamissāmīti.
Vījatthāyāti vījaṁ bhavissatīti. Vīmaṁsatthāyāti vīmaṁsissāmi 1 nīlaṁ
bhavissati pītakaṁ bhavissati lohitakaṁ bhavissati odātaṁ bhavissati .pe.
Sappivaṇṇaṁ bhavissatīti. Davatthāyāti khiḍḍādhippāyo.

Vinayapiṭake mahāvibhaṅgassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 1)

[306] Ajjhattarūpe ceteti upakkamati muccati āpatti
saṅghādisesassa. Bahiddhārūpe ceteti upakkamati muccati āpatti
saṅghādisesassa. Ajjhattabahiddhārūpe ceteti upakkamati muccati
āpatti saṅghādisesassa. Ākāse kaṭiṁ kampento ceteti upakkamati
muccati āpatti saṅghādisesassa. Rāgūpatthambhe ceteti upakkamati
muccati āpatti saṅghādisesassa. Vaccūpatthambhe ceteti upakkamati
muccati āpatti saṅghādisesassa. Passāvūpatthambhe ceteti upakkamati
muccati āpatti saṅghādisesassa. Vātūpatthambhe ceteti upakkamati
muccati āpatti saṅghādisesassa. Uccāliṅgapāṇakadaṭṭhūpatthambhe
ceteti upakkamati muccati āpatti saṅghādisesassa. Ārogyatthāya
ceteti upakkamati muccati āpatti saṅghādisesassa. Sukhatthāya
.pe. Bhesajjatthāya dānatthāya puññatthāya yaññatthāya saggatthāya
vījatthāya vīmaṁsatthāya davatthāya ceteti upakkamati muccati āpatti
saṅghādisesassa. Nīlaṁ ceteti upakkamati muccati āpatti saṅghādisesassa.
1 Yu. Ma. potthakesu ayaṁ pāṭho na paññāyati.
Pītakaṁ lohitakaṁ odātaṁ takkavaṇṇaṁ dakavaṇṇaṁ
telavaṇṇaṁ khīravaṇṇaṁ dadhivaṇṇaṁ sappivaṇṇaṁ ceteti upakkamati
muccati āpatti saṅghādisesassa.
Suddhikaṁ niṭṭhitaṁ.

Vinayapiṭake mahāvibhaṅgassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 1)

[307] Ārogyatthañca sukhatthañca ceteti upakkamati muccati
āpatti saṅghādisesassa. Ārogyatthañca bhesajjatthañca.
Ārogyatthañca dānatthañca. Ārogyatthañca puññatthañca.
Ārogyatthañca yaññatthañca. Ārogyatthañca saggatthañca.
Ārogyatthañca vījatthañca. Ārogyatthañca vīmaṁsatthañca.
Ārogyatthañca davatthañca ceteti upakkamati muccati āpatti
saṅghādisesassa.
Ekamūlaṁ 1 khaṇḍacakkaṁ niṭṭhitaṁ.

Vinayapiṭake mahāvibhaṅgassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 1)

[308] Sukhatthañca bhesajjatthañca ceteti upakkamati muccati
āpatti saṅghādisesassa. Sukhatthañca dānatthañca. Sukhatthañca
puññatthañca. Sukhatthañca yaññatthañca. Sukhatthañca saggatthañca.
Sukhatthañca vījatthañca. Sukhatthañca vīmaṁsatthañca. Sukhatthañca
davatthañca ceteti upakkamati muccati āpatti saṅghādisesassa.
Sukhatthañca ārogyatthañca ceteti upakkamati muccati āpatti
saṅghādisesassa.
1 Yu. Ma. ekamūlakassa.

Vinayapiṭake mahāvibhaṅgassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 1)

[309] Bhesajjatthañca dānatthañca ceteti upakkamati muccati
āpatti saṅghādisesassa. Bhesajjatthañca puññatthañca. Bhesajjatthañca
yaññatthañca. Bhesajjatthañca saggatthañca. Bhesajjatthañca
vījatthañca. Bhesajjatthañca vīmaṁsatthañca. Bhesajjatthañca davatthañca.
Bhesajjatthañca ārogyatthañca. Bhesajjatthañca sukhatthañca ceteti
upakkamati muccati āpatti saṅghādisesassa.