[20] Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ
sannipātāpetvā āyasmantaṁ sudinnaṁ paṭipucchi saccaṁ kira tvaṁ
sudinna purāṇadutiyikāya methunaṁ dhammaṁ paṭisevasīti 1 . Saccaṁ bhagavāti.
Vigarahi buddho bhagavā ananucchavikaṁ 2 moghapurisa ananulomikaṁ appaṭirūpaṁ
assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ kathaṁ hi nāma tvaṁ moghapurisa evaṁ
svākkhāte dhammavinaye pabbajitvā na sakkhissasi yāvajīvaṁ paripuṇṇaṁ
parisuddhaṁ brahmacariyaṁ carituṁ nanu mayā moghapurisa anekapariyāyena
virāgāya dhammo desito no sarāgāya visaṁyogāya dhammo desito
no saṁyogāya anupādānāya dhammo desito no saupādānāya
tattha nāma tvaṁ moghapurisa mayā virāgāya dhamme desite sarāgāya
1 Yu. paṭisevīti. 2 yebhuyyena ananucchaviyanti pāṭho dissati.
Cetessasi visaṁyogāya dhamme desite saṁyogāya cetessasi anupādānāya
dhamme desite saupādānāya cetessasi nanu mayā
moghapurisa anekapariyāyena rāgavirāgāya dhammo desito madanimmadanāya
pipāsavinayāya ālayasamugghātāya vaṭṭūpacchedāya taṇhakkhayāya
virāgāya nirodhāya nibbānāya dhammo desito nanu mayā moghapurisa
anekapariyāyena kāmānaṁ pahānaṁ akkhātaṁ kāmasaññānaṁ pariññā
akkhātā kāmapipāsānaṁ paṭivinayo akkhāto kāmavitakkānaṁ samugghāto
akkhāto kāmapariḷāhānaṁ vūpasamo akkhāto varante
moghapurisa āsīvisassa ghoravisassa mukhe aṅgajātaṁ pakkhittaṁ na
tveva mātugāmassa aṅgajāte aṅgajātaṁ pakkhittaṁ varante moghapurisa
kaṇhasappassa mukhe aṅgajātaṁ pakkhittaṁ na tveva mātugāmassa
aṅgajāte aṅgajātaṁ pakkhittaṁ varante moghapurisa aṅgārakāsuyā
ādittāya sampajjalitāya sañjotibhūtāya 1 aṅgajātaṁ pakkhittaṁ na
tveva mātugāmassa aṅgajāte aṅgajātaṁ pakkhittaṁ taṁ kissa
hetu tatonidānaṁ hi moghapurisa maraṇaṁ vā nigaccheyya maraṇamattaṁ
vā dukkhaṁ na tveva tappaccayā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā
apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjeyya itonidānañca kho
moghapurisa kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ
nirayaṁ upapajjeyya tattha nāma tvaṁ moghapurisa yaṁ tvaṁ asaddhammaṁ
1 yebhuyyena sajjotibhūtāyāti pāṭho dissati.
Gāmadhammaṁ vasaladhammaṁ duṭṭhullaṁ odakantikaṁ rahassaṁ dvayaṁ dvayasamāpattiṁ
samāpajjissasi bahunnaṁ kho tvaṁ moghapurisa akusalānaṁ dhammānaṁ
ādikattā pubbaṅgamo netaṁ moghapurisa appasannānaṁ vā pasādāya
pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya athakhvetaṁ moghapurisa appasannānañceva
appasādāya pasannānañca ekaccānaṁ aññathattāyāti. Athakho
bhagavā āyasmantaṁ sudinnaṁ anekapariyāyena vigarahitvā dubbharatāya
dupposatāya mahicchatāya asantuṭṭhatāya saṅgaṇikāya kosajjassa
avaṇṇaṁ bhāsitvā anekapariyāyena subharatāya suposatāya appicchassa
santuṭṭhassa sallekhassa dhūtassa pāsādikassa appaccayassa viriyārambhassa
vaṇṇaṁ bhāsitvā bhikkhūnaṁ tadanucchavikaṁ tadanulomikaṁ dhammiṁ
kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi tenahi bhikkhave bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ
paññāpessāmi dasa atthavase paṭicca saṅghasuṭṭhutāya saṅghaphāsutāya
dummaṅkūnaṁ puggalānaṁ niggahāya pesalānaṁ bhikkhūnaṁ phāsuvihārāya
diṭṭhadhammikānaṁ āsavānaṁ saṁvarāya samparāyikānaṁ āsavānaṁ paṭighātāya
appasannānaṁ pasādāya pasannānaṁ bhiyyobhāvāya saddhammaṭṭhitiyā
vinayānuggahāya evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha
yo pana bhikkhu methunaṁ dhammaṁ paṭiseveyya pārājiko hoti
asaṁvāsoti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
Sudinnabhāṇavāraṁ niṭṭhitaṁ.

[21] Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu vesāliyaṁ mahāvane
makkaṭiṁ āmisena upalāpetvā tassā methunaṁ dhammaṁ paṭisevati.
Athakho so bhikkhu pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya
vesāliṁ piṇḍāya pāvisi. Tena kho pana samayena sambahulā
bhikkhū senāsanacārikaṁ āhiṇḍantā yena tassa bhikkhuno vihāro
tenupasaṅkamiṁsu. Addasā kho sā makkaṭī te bhikkhū dūrato va
āgacchante disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
tesaṁ bhikkhūnaṁ purato kaṭiṁpi cālesi cheppaṁpi cālesi
kaṭiṁpi oḍḍi nimittaṁpi akāsi. Athakho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi
nissaṁsayaṁ kho so bhikkhu imissā makkaṭiyā methunaṁ dhammaṁ paṭisevatīti
ekamantaṁ nilīyiṁsu. Athakho so bhikkhu vesāliyaṁ piṇḍāya caritvā
piṇḍapātaṁ ādāya paṭikkami. Athakho sā makkaṭī yena so
bhikkhu tenupasaṅkami. Athakho so bhikkhu taṁ piṇḍapātaṁ ekadesaṁ
bhuñjitvā ekadesaṁ tassā makkaṭiyā adāsi. Athakho sā makkaṭī
taṁ piṇḍapātaṁ 1 bhuñjitvā tassa bhikkhuno kaṭiṁ oḍḍi. Athakho
so bhikkhu tassā makkaṭiyā methunaṁ dhammaṁ paṭisevati. Athakho te
bhikkhū taṁ bhikkhuṁ etadavocuṁ nanu āvuso bhagavatā sikkhāpadaṁ
paññattaṁ kissa tvaṁ āvuso imissā 2 makkaṭiyā methunaṁ dhammaṁ
paṭisevasīti. Saccaṁ āvuso bhagavatā sikkhāpadaṁ paññattaṁ tañca
1 Yu. taṁ piṇḍaṁ. 2 pāyatoyaṁ pāṭho natthi.
Kho manussitthiyā no tiracchānagatāyāti. Nanu āvuso tatheva taṁ
hoti ananucchavikaṁ āvuso ananulomikaṁ appaṭirūpaṁ assāmaṇakaṁ
akappiyaṁ akaraṇīyaṁ kathaṁ hi nāma tvaṁ āvuso evaṁ svākkhāte
dhammavinaye pabbajitvā na sakkhissasi yāvajīvaṁ paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ
brahmacariyaṁ carituṁ nanu āvuso bhagavatā anekapariyāyena virāgāya
dhammo desito no sarāgāya .pe. Kāmapariḷāhānaṁ vūpasamo
akkhāto netaṁ āvuso appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ vā
bhiyyobhāvāya athakhvetaṁ āvuso appasannānañceva appasādāya
pasannānañca ekaccānaṁ aññathattāyāti. Athakho te bhikkhū taṁ
bhikkhuṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

[22] Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ
sannipātāpetvā taṁ bhikkhuṁ paṭipucchi saccaṁ kira tvaṁ bhikkhu makkaṭiyā
methunaṁ dhammaṁ paṭisevasīti. Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho
bhagavā ananucchavikaṁ moghapurisa ananulomikaṁ appaṭirūpaṁ assāmaṇakaṁ
akappiyaṁ akaraṇīyaṁ kathaṁ hi nāma tvaṁ moghapurisa evaṁ svākkhāte
dhammavinaye pabbajitvā na sakkhissasi yāvajīvaṁ paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ
brahmacariyaṁ carituṁ nanu mayā moghapurisa anekapariyāyena virāgāya
dhammo desito no sarāgāya .pe. Kāmapariḷāhānaṁ vūpasamo
akkhāto varante moghapurisa āsīvisassa ghoravisassa mukhe aṅgajātaṁ
pakkhittaṁ na tveva makkaṭiyā aṅgajāte aṅgajātaṁ pakkhittaṁ
Varante moghapurisa kaṇhasappassa mukhe aṅgajātaṁ pakkhittaṁ na
tveva makkaṭiyā aṅgajāte aṅgajātaṁ pakkhittaṁ varante moghapurisa
aṅgārakāsuyā ādittāya sampajjalitāya sañjotibhūtāya aṅgajātaṁ
pakkhittaṁ na tveva makkaṭiyā aṅgajāte aṅgajātaṁ pakkhittaṁ taṁ
kissa hetu tatonidānaṁ hi moghapurisa maraṇaṁ vā nigaccheyya
maraṇamattaṁ vā dukkhaṁ na tveva tappaccayā kāyassa bhedā paraṁ
maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjeyya itonidānañca
kho moghapurisa kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ
nirayaṁ upapajjeyya tattha nāma tvaṁ moghapurisa yaṁ tvaṁ asaddhammaṁ
gāmadhammaṁ vasaladhammaṁ duṭṭhullaṁ odakantikaṁ rahassaṁ dvayaṁ dvayasamāpattiṁ
samāpajjissasi netaṁ moghapurisa appasannānaṁ vā pasādāya .pe.
Evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana bhikkhu
methunaṁ dhammaṁ paṭiseveyya antamaso tiracchānagatāyapi pārājiko hoti
asaṁvāsoti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
Makkaṭīvatthu 1 niṭṭhitaṁ.

[23] Tena kho pana samayena sambahulā vesālikā vajjīputtakā
bhikkhū yāvadatthaṁ bhuñjiṁsu yāvadatthaṁ supiṁsu yāvadatthaṁ nahāyiṁsu
yāvadatthaṁ bhuñjitvā yāvadatthaṁ supitvā yāvadatthaṁ nahāyitvā
ayoniso manasikaritvā sikkhaṁ appaccakkhāya dubbalyaṁ anāvikatvā
1 pāyato makkaṭīsikkhāpadanti dissati.
Methunaṁ dhammaṁ paṭiseviṁsu. Te aparena samayena ñātibyasanenapi
phuṭṭhā bhogabyasanenapi phuṭṭhā rogabyasanenapi phuṭṭhā āyasmantaṁ
ānandaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadenti na mayaṁ bhante ānanda
buddhagarahino na dhammagarahino na saṅghagarahino attagarahino mayaṁ
bhante ānanda anaññagarahino mayamevamhā alakkhikā mayaṁ
appapuññā ye mayaṁ evaṁ svākkhāte dhammavinaye pabbajitvā
nāsakkhimhā yāvajīvaṁ paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ carituṁ idānipi
ce 1 mayaṁ bhante ānanda labheyyāma bhagavato santike pabbajjaṁ
labheyyāma upasampadaṁ idānipi mayaṁ vipassakā kusalānaṁ dhammānaṁ
pubbarattāpararattaṁ bodhipakkhikānaṁ dhammānaṁ bhāvanānuyogamanuyuttā
vihareyyāma sādhu bhante ānanda bhagavato etamatthaṁ ārocehīti.
Evamāvusoti kho āyasmā ānando vesālikānaṁ vajjīputtakānaṁ
paṭissuṇitvā yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavato
etamatthaṁ ārocesi. Aṭṭhānametaṁ ānanda anavakāso yaṁ tathāgato
vajjīnaṁ vā vajjīputtakānaṁ vā kāraṇā sāvakānaṁ pārājikaṁ sikkhāpadaṁ
paññattaṁ samūhaneyyāti.

[24] Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ
katvā bhikkhū āmantesi yo kho 2 bhikkhave bhikkhu sikkhaṁ appaccakkhāya
dubbalyaṁ anāvikatvā methunaṁ dhammaṁ paṭisevati so āgato na
1 Yu. Ma. idāni cepi. 2 Yu. pana.
Upasampādetabbo yo ca kho bhikkhave bhikkhu 1 sikkhaṁ paccakkhāya
dubbalyaṁ āvikatvā methunaṁ dhammaṁ paṭisevati so āgato upasampādetabbo
evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha
yo pana bhikkhu bhikkhūnaṁ sikkhāsājīvasamāpanno sikkhaṁ appaccakkhāya
dubbalyaṁ anāvikatvā methunaṁ dhammaṁ paṭiseveyya antamaso tiracchānagatāyapi
pārājiko hoti asaṁvāsoti.

[25] Yo panāti yo yādiso yathāyutto yathājacco yathānāmo
yathāgotto yathāsīlo yathāvihārī yathāgocaro thero vā navo vā
majjhimo vā eso vuccati yo panāti.

[26] Bhikkhūti bhikkhakoti bhikkhu. Bhikkhācariyaṁ ajjhūpagatoti
bhikkhu. Bhinnapaṭadharoti bhikkhu. Sāmaññāya bhikkhu. Paṭiññāya
bhikkhu. Ehibhikkhūti bhikkhu. Tīhi saraṇagamanehi upasampannoti
bhikkhu. Bhadroti 2 bhikkhu. Sāroti bhikkhu. Sekhoti bhikkhu.
Asekhoti bhikkhu. Samaggena saṅghena ñatticatutthena kammena akuppena
ṭhānārahena upasampannoti bhikkhu. Tatra yvāyaṁ bhikkhu samaggena
saṅghena ñatticatutthena kammena akuppena ṭhānārahena upasampanno
ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.

[27] Sikkhāti tisso sikkhā adhisīlasikkhā adhicittasikkhā
1 sabbatthāyaṁ pāṭho natthi. 2 anupubbena bhadrotyādīsu catūsu
pāṭhesu itisaddā sabbattha na dissanti.
Adhipaññāsikkhā tatra yāyaṁ adhisīlasikkhā ayaṁ imasmiṁ atthe
adhippetā sikkhāti.

[28] Sājīvaṁ nāma yaṁ bhagavatā paññattaṁ sikkhāpadaṁ etaṁ
sājīvaṁ nāma tasmiṁ sikkhati tena vuccati sājīvasamāpannoti.

[29] Sikkhaṁ appaccakkhāya dubbalyaṁ anāvikatvāti atthi bhikkhave
dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca appaccakkhātā. Atthi
bhikkhave dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca paccakkhātā.