[377] Atīto rājā cakkavatti atthi anāgato rājā cakkavatti
atthi paccuppanno rājā cakkavatti atthīti. Āmantā. Tiṇṇaṁ
rājūnaṁ cakkavattīnaṁ sammukhībhāvo hotīti. Na hevaṁ vattabbe .pe.

[378] Atīto sammāsambuddho atthi anāgato sammāsambuddho
atthi paccuppanno sammāsambuddho atthīti. Āmantā. Tiṇṇaṁ
sammāsambuddhānaṁ sammukhībhāvo hotīti. Na hevaṁ vattabbe .pe.

[379] Atītaṁ atthīti. Āmantā. Atthi atītanti. Atthi
siyā atītaṁ siyā nvātītanti. Ājānāhi niggahaṁ hañci atītaṁ
atthi atthi siyā atītaṁ siyā nvātītaṁ tenātītaṁ nvātītaṁ nvātītaṁ
atītanti yaṁ tattha vadesi vattabbe kho atītaṁ atthi atthi siyā
atītaṁ siyā nvātītaṁ tenātītaṁ nvātītaṁ nvātītaṁ atītanti micchā
no ce pana atītaṁ nvātītaṁ nvātītaṁ atītanti no vata re vattabbe
atītaṁ atthi atthi siyā atītaṁ siyā nvātītanti yaṁ tattha vadesi
vattabbe kho atītaṁ atthi atthi siyā atītaṁ siyā nvātītaṁ tenātītaṁ
nvātītaṁ navātītaṁ atītanti micchā.

[380] Anāgataṁ atthīti. Āmantā. Atthi anāgatanti.
Atthi siyā anāgataṁ siyā nvānāgatanti. Ājānāhi niggahaṁ
hañci anāgataṁ atthi atthi siyā anāgataṁ siyā nvānāgataṁ tena
Anāgataṁ nvānāgataṁ nvānāgataṁ anāgatanti yaṁ tattha vadesi vattabbe
kho anāgataṁ atthi atthi siyā anāgataṁ siyā nvānāgataṁ tena
anāgataṁ nvānāgataṁ nvānāgataṁ anāgatanti micchā no ce pana
anāgataṁ nvānāgataṁ nvānāgataṁ anāgatanti no vata re vattabbe
anāgataṁ atthi atthi siyā anāgataṁ siyā nvānāgatanti yaṁ tattha
vadesi vattabbe kho anāgataṁ atthi atthi siyā anāgataṁ siyā
nvānāgataṁ tena anāgataṁ nvānāgataṁ nvānāgataṁ anāgatanti micchā.

[381] Paccuppannaṁ atthīti. Āmantā. Atthi paccuppannanti.
Atthi siyā paccuppannaṁ siyā nopaccuppannanti. Ājānāhi
niggahaṁ hañci paccuppannaṁ atthi atthi siyā paccuppannaṁ siyā
nopaccuppannaṁ tena paccuppannaṁ nopaccuppannaṁ nopaccuppannaṁ
paccuppannanti yaṁ tattha vadesi vattabbe kho paccuppannaṁ atthi
atthi siyā paccuppannaṁ siyā nopaccuppannaṁ tena paccuppannaṁ nopaccuppannaṁ
nopaccuppannaṁ paccuppannanti micchā no ce pana
paccuppannaṁ nopaccuppannaṁ nopaccuppannaṁ paccuppannanti no vata
re vattabbe paccuppannaṁ atthi atthi siyā paccuppannaṁ siyā
nopaccuppannanti yaṁ tattha vadesi vattabbe kho paccuppannaṁ
atthi atthi siyā paccuppannaṁ siyā nopaccuppannaṁ tena paccuppannaṁ
nopaccuppannaṁ nopaccuppannaṁ paccuppannanti micchā.

[382] Nibbānaṁ atthīti. Āmantā. Atthi nibbānanti.
Atthi siyā nibbānaṁ siyā nonibbānanti. Ājānāhi niggahaṁ
hañci nibbānaṁ atthi atthi siyā nibbānaṁ siyā nonibbānaṁ tena
nibbānaṁ nonibbānaṁ nonibbānaṁ nibbānanti yaṁ tattha vadesi
vattabbe kho nibbānaṁ atthi atthi siyā nibbānaṁ siyā nonibbānaṁ
tena nibbānaṁ nonibbānaṁ nonibbānaṁ nibbānanti micchā no
ce pana nibbānaṁ nonibbānaṁ nonibbānaṁ nibbānanti no vata
re vattabbe nibbānaṁ atthi atthi siyā nibbānaṁ siyā nonibbānanti
yaṁ tattha vadesi vattabbe kho nibbānaṁ atthi atthi siyā
nibbānaṁ siyā nonibbānaṁ tena nibbānaṁ nonibbānaṁ nonibbānaṁ
nibbānanti micchā.

[383] Na vattabbaṁ atītaṁ atthi anāgataṁ atthīti. Āmantā.
Nanu vuttaṁ bhagavatā yaṁ kiñci bhikkhave rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ
ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ
vā yaṁ dūre santike vā ayaṁ vuccati rūpakkhandho yā kāci
vedanā .pe. Yā kāci saññā .pe. Ye keci saṅkhārā .pe.
Yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā
vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā
ayaṁ vuccati viññāṇakkhandhoti attheva suttantoti. Āmantā.
Tena hi atītaṁ atthi anāgataṁ atthīti.

[384] Atītaṁ atthi anāgataṁ atthīti. Āmantā. Nanu vuttaṁ
Bhagavatā tayome bhikkhave niruttipathā adhivacanapathā paññattipathā
asaṅkiṇṇā asaṅkiṇṇapubbā na saṅkiyanti na saṅkiyissanti appaṭikkuṭṭhā
samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Katame tayo. Yaṁ bhikkhave
rūpaṁ atītaṁ niruddhaṁ vigataṁ vipariṇataṁ ahosīti tassa saṅkhā ahosīti
tassa samaññā ahosīti tassa paññatti na tassa saṅkhā atthīti
na tassa saṅkhā bhavissatīti yā vedanā .pe. Yā saññā .pe.
Ye saṅkhārā .pe. Yaṁ viññāṇaṁ atītaṁ niruddhaṁ vigataṁ vipariṇataṁ
ahosīti tassa saṅkhā ahosīti tassa samaññā ahosīti tassa
paññatti na tassa saṅkhā atthīti na tassa saṅkhā bhavissatīti
yaṁ bhikkhave rūpaṁ ajātaṁ apātubhūtaṁ bhavissatīti tassa saṅkhā bhavissatīti
tassa samaññā bhavissatīti tassa paññatti na tassa saṅkhā
atthīti na tassa saṅkhā ahosīti yā vedanā .pe. Yā saññā
.pe. Ye saṅkhārā .pe. Yaṁ viññāṇaṁ ajātaṁ apātubhūtaṁ bhavissatīti
tassa saṅkhā bhavissatīti tassa samaññā bhavissatīti tassa paññatti
na tassa saṅkhā atthīti na tassa saṅkhā ahosīti yaṁ bhikkhave
rūpaṁ jātaṁ pātubhūtaṁ atthīti tassa saṅkhā atthīti tassa samaññā
atthīti tassa paññatti na tassa saṅkhā ahosīti na tassa saṅkhā
bhavissatīti yā vedanā .pe. Yā saññā .pe. Ye saṅkhārā
.pe. Yaṁ viññāṇaṁ jātaṁ pātubhūtaṁ atthīti tassa saṅkhā atthīti
tassa samaññā atthīti tassa paññatti na tassa saṅkhā ahosīti
Na tassa saṅkhā bhavissatīti ime kho bhikkhave tayo niruttipathā
adhivacanapathā paññattipathā asaṅkiṇṇā asaṅkiṇṇapubbā na saṅkiyanti
na saṅkiyissanti appaṭikkuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi yepi
te bhikkhave ahesuṁ ukkalā vassabhaññā ahetukavādā akiriyavādā
natthikavādā tepime tayo niruttipathe adhivacanapathe paññattipathe
na garahitabbaṁ na paṭikkositabbaṁ amaññiṁsu. Taṁ kissa hetu.
Nindābyārosanāupārambhabhayāti 1 attheva suttantoti. Āmantā.
Tena hi na vattabbaṁ atītaṁ atthi anāgataṁ atthīti.

[385] Atītaṁ atthīti. Āmantā. Nanu āyasmā phagguṇo
bhagavantaṁ etadavoca atthi nu kho taṁ bhante cakkhuṁ yena cakkhunā
atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe
sabbadukkhavītivatte paññāpayamāno paññāpeyya .pe. Atthi nu
kho sā bhante jivhā .pe. Atthi nu kho so bhante mano yena manena
atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe
sabbadukkhavītivatte paññāpayamāno paññāpeyyāti. Natthi kho taṁ
phagguṇa cakkhuṁ yena cakkhunā atīte buddhe parinibbute chinnapapañce
chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivatte paññāpayamāno
paññāpeyya .pe. Natthi kho sā phagguṇa jivhā .pe. Natthi kho
so phagguṇa mano yena manena atīte buddhe parinibbute chinnapapañce
1 saṁ. khu. 64.
Chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivatte paññāpayamāno
paññāpeyyāti 1 attheva suttantoti. Āmantā. Tena hi na
vattabbaṁ atītaṁ atthīti.

[386] Atītaṁ atthīti. Āmantā. Nanu āyasmā nandako
etadavoca ahu pubbe lobho tadahu akusalaṁ so etarahi natthi
iccetaṁ kusalaṁ ahu pubbe doso .pe. Ahu pubbe moho tadahu
akusalaṁ so etarahi natthi iccetaṁ kusalanti 2 attheva suttantoti.
Āmantā. Tena hi na vattabbaṁ atītaṁ atthīti.