[232] Dve saccā sārammaṇā nirodhasaccaṁ anārammaṇaṁ
Dukkhasaccaṁ siyā sārammaṇaṁ siyā anārammaṇaṁ. Tīṇi saccā
no cittā dukkhasaccaṁ siyā cittaṁ siyā no cittaṁ. Dve
saccā cetasikā nirodhasaccaṁ acetasikaṁ dukkhasaccaṁ siyā cetasikaṁ
siyā acetasikaṁ. Dve saccā cittasampayuttā nirodhasaccaṁ cittavippayuttaṁ
dukkhasaccaṁ siyā cittasampayuttaṁ siyā cittavippayuttaṁ
siyā na vattabbaṁ cittena sampayuttantipi cittena vippayuttantipi.
Dve saccā cittasaṁsaṭṭhā nirodhasaccaṁ cittavisaṁsaṭṭhaṁ dukkhasaccaṁ siyā
cittasaṁsaṭṭhaṁ siyā cittavisaṁsaṭṭhaṁ siyā na vattabbaṁ cittena saṁsaṭṭhantipi
cittena visaṁsaṭṭhantipi. Dve saccā cittasamuṭṭhānā nirodhasaccaṁ
no cittasamuṭṭhānaṁ dukkhasaccaṁ siyā cittasamuṭṭhānaṁ siyā no
cittasamuṭṭhānaṁ. Dve saccā cittasahabhuno nirodhasaccaṁ no cittasahabhū
dukkhasaccaṁ siyā cittasahabhū siyā no cittasahabhū. Dve saccā
cittānuparivattino nirodhasaccaṁ no cittānuparivatti dukkhasaccaṁ
siyā cittānuparivatti siyā no cittānuparivatti. Dve saccā
cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā nirodhasaccaṁ no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ dukkhasaccaṁ
siyā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ siyā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ.
Dve saccā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno nirodhasaccaṁ no
cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhū dukkhasaccaṁ siyā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhū
siyā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhū. Dve saccā
cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino nirodhasaccaṁ no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivatti
Dukkhasaccaṁ siyā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivatti siyā no
cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivatti. Tīṇi saccā bāhirā dukkhasaccaṁ
siyā ajjhattikaṁ siyā bāhiraṁ. Tīṇi saccā nupādā dukkhasaccaṁ
siyā upādā siyā nupādā. Tīṇi saccā anupādinnā dukkhasaccaṁ
siyā upādinnaṁ siyā anupādinnaṁ.

[233] Samudayasaccaṁ upādānaṁ dve saccā nupādānā dukkhasaccaṁ
siyā upādānaṁ siyā nupādānaṁ. Dve saccā upādāniyā
dve saccā anupādāniyā. Dve saccā upādānavippayuttā
dve saccā siyā upādānasampayuttā siyā upādānavippayuttā.
Samudayasaccaṁ upādānañceva upādāniyañca dve saccā na vattabbā
upādānā ceva upādāniyā cātipi upādāniyā ceva no ca
upādānātipi dukkhasaccaṁ siyā upādānañceva upādāniyañca siyā
upādāniyañceva no ca upādānaṁ. Samudayasaccaṁ siyā upādānañceva
upādānasampayuttañca siyā na vattabbaṁ upādānañceva
upādānasampayuttañcātipi upādānasampayuttañceva no ca upādānantipi
dve saccā na vattabbā upādānā ceva upādānasampayuttā cātipi
upādānasampayuttā ceva no ca upādānātipi dukkhasaccaṁ siyā
upādānañceva upādānasampayuttañca siyā upādānasampayuttañceva
no ca upādānaṁ siyā na vattabbaṁ upādānañceva
upādānasampayuttañcātipi upādānasampayuttañceva no ca upādānantipi.
Dve saccā upādānavippayuttānupādāniyā dve saccā siyā
upādānavippayuttaupādāniyā siyā na vattabbā
upādānavippayuttaupādāniyātipi upādānavippayuttānupādāniyātipi.

[234] Samudayasaccaṁ kileso dve saccā no kilesā dukkhasaccaṁ
siyā kileso siyā no kileso. Dve saccā saṅkilesikā
dve saccā asaṅkilesikā. Samudayasaccaṁ saṅkiliṭṭhaṁ dve saccā
asaṅkiliṭṭhā dukkhasaccaṁ siyā saṅkiliṭṭhaṁ siyā asaṅkiliṭṭhaṁ.
Samudayasaccaṁ kilesasampayuttaṁ dve saccā kilesavippayuttā dukkhasaccaṁ
siyā kilesasampayuttaṁ siyā kilesavippayuttaṁ. Samudayasaccaṁ
kileso ceva saṅkilesikañca dve saccā na vattabbā kilesā ceva
saṅkilesikā cātipi saṅkilesikā ceva no ca kilesātipi dukkhasaccaṁ
siyā kileso ceva saṅkilesikañca siyā saṅkilesikañceva no ca
kileso. Samudayasaccaṁ kileso ceva saṅkiliṭṭhañca dve saccā
na vattabbā kilesā ceva saṅkiliṭṭhā cātipi saṅkiliṭṭhā ceva
no ca kilesātipi dukkhasaccaṁ siyā kileso ceva saṅkiliṭṭhañca
siyā saṅkiliṭṭhañceva no ca kileso siyā na vattabbaṁ kileso
ceva saṅkiliṭṭhañcātipi saṅkiliṭṭhañceva no ca kilesotipi.
Samudayasaccaṁ kileso ceva kilesasampayuttañca dve saccā na
vattabbā kilesā ceva kilesasampayuttā cātipi kilesasampayuttā
ceva no ca kilesātipi dukkhasaccaṁ siyā kileso ceva kilesasampayuttañca
Siyā kilesasampayuttañceva no ca kileso siyā na
vattabbaṁ kileso ceva kilesasampayuttañcātipi kilesasampayuttañceva
no ca kilesotipi. Dve saccā kilesavippayuttāsaṅkilesikā
samudayasaccaṁ na vattabbaṁ kilesavippayuttasaṅkilesikantipi
kilesavippayuttāsaṅkilesikantipi dukkhasaccaṁ siyā kilesavippayuttasaṅkilesikaṁ
siyā na vattabbaṁ kilesavippayuttasaṅkilesikantipi
kilesavippayuttāsaṅkilesikantipi.

[235] Dve saccā na dassanena pahātabbā dve saccā siyā
dassanena pahātabbā siyā na dassanena pahātabbā. Dve saccā
na bhāvanāya pahātabbā dve saccā siyā bhāvanāya pahātabbā
siyā na bhāvanāya pahātabbā. Dve saccā na dassanena pahātabbahetukā
dve saccā siyā dassanena pahātabbahetukā siyā na
dassanena pahātabbahetukā. Dve saccā na bhāvanāya pahātabbahetukā
dve saccā siyā bhāvanāya pahātabbahetukā siyā na
bhāvanāya pahātabbahetukā. Samudayasaccaṁ savitakkaṁ nirodhasaccaṁ
avitakkaṁ dve saccā siyā savitakkā siyā avitakkā. Samudayasaccaṁ
savicāraṁ nirodhasaccaṁ avicāraṁ dve saccā siyā savicārā
siyā avicārā. Nirodhasaccaṁ appītikaṁ tīṇi saccā siyā
sappītikā siyā appītikā. Nirodhasaccaṁ na pītisahagataṁ tīṇi saccā
siyā pītisahagatā siyā na pītisahagatā. Nirodhasaccaṁ na sukhasahagataṁ
Tīṇi saccā siyā sukhasahagatā siyā na sukhasahagatā. Nirodhasaccaṁ
na upekkhāsahagataṁ tīṇi saccā siyā upekkhāsahagatā siyā
na upekkhāsahagatā. Samudayasaccaṁ kāmāvacaraṁ dve saccā na
kāmāvacarā dukkhasaccaṁ siyā kāmāvacaraṁ siyā na kāmāvacaraṁ.
Tīṇi saccā na rūpāvacarā dukkhasaccaṁ siyā rūpāvacaraṁ siyā na
rūpāvacaraṁ. Tīṇi saccā na arūpāvacarā dukkhasaccaṁ siyā arūpāvacaraṁ
siyā na arūpāvacaraṁ. Dve saccā pariyāpannā dve saccā
apariyāpannā. Maggasaccaṁ niyyānikaṁ tīṇi saccā aniyyānikā.
Maggasaccaṁ niyataṁ nirodhasaccaṁ aniyataṁ dve saccā siyā niyatā
siyā aniyatā. Dve saccā sauttarā dve saccā anuttarā.
Samudayasaccaṁ saraṇaṁ dve saccā araṇā dukkhasaccaṁ siyā saraṇaṁ
siyā araṇanti.
Pañhāpucchakaṁ.
Saccavibhaṅgo samatto.
-------
Indriyavibhaṅgo

[236] Bāvīsatindriyāni cakkhundriyaṁ sotindriyaṁ ghānindriyaṁ
jivhindriyaṁ kāyindriyaṁ manindriyaṁ itthindriyaṁ purisindriyaṁ
jīvitindriyaṁ sukhindriyaṁ dukkhindriyaṁ somanassindriyaṁ domanassindriyaṁ
Upekkhindriyaṁ saddhindriyaṁ viriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ
paññindriyaṁ anaññataññassāmītindriyaṁ aññindriyaṁ aññātāvindriyaṁ.

[237] Tattha katamaṁ cakkhundriyaṁ yaṁ cakkhuṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ
upādāya pasādo .pe. Suñño gāmopeso idaṁ vuccati cakkhundriyaṁ.
Tattha katamaṁ sotindriyaṁ .pe. Ghānindriyaṁ .pe.
Jivhindriyaṁ .pe. Kāyindriyaṁ yo kāyo catunnaṁ mahābhūtānaṁ
upādāya pasādo .pe. Suñño gāmopeso idaṁ vuccati
kāyindriyaṁ. Tattha katamaṁ manindriyaṁ ekavidhena manindriyaṁ phassasampayuttaṁ
.pe. 1 Evaṁ bahuvidhena manindriyaṁ idaṁ vuccati
manindriyaṁ.

[238] Tattha katamaṁ itthindriyaṁ yaṁ itthiyā itthīliṅgaṁ itthīnimittaṁ
itthīkuttaṁ itthākappo itthittaṁ itthībhāvo idaṁ vuccati
itthindriyaṁ. Tattha katamaṁ purisindriyaṁ yaṁ purisassa purisaliṅgaṁ
purisanimittaṁ purisakuttaṁ purisākappo purisattaṁ purisabhāvo idaṁ vuccati
purisindriyaṁ. Tattha katamaṁ jīvitindriyaṁ duvidhena jīvitindriyaṁ atthi
rūpaṁ jīvitindriyaṁ atthi arūpaṁ jīvitindriyaṁ. Tattha katamaṁ rūpaṁ
jīvitindriyaṁ yo tesaṁ rūpinaṁ dhammānaṁ āyu ṭhiti yapanā yāpanā
iriyanā vattanā pālanā jīvitaṁ jīvitindriyaṁ idaṁ vaccati rūpaṁ
jīvitindriyaṁ. Tattha katamaṁ arūpaṁ jīvitindriyaṁ yo tesaṁ arūpīnaṁ
1 [74] khandhavibhaṅge oloketabbaṁ.
Dhammānaṁ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā
jīvitaṁ jīvitindriyaṁ idaṁ vuccati arūpaṁ jīvitindriyaṁ.

[239] Tattha katamaṁ sukhindriyaṁ yaṁ kāyikaṁ sātaṁ kāyikaṁ sukhaṁ
kāyasamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ kāyasamphassajā sātā sukhā
vedanā idaṁ vuccati sukhindriyaṁ. Tattha katamaṁ dukkhindriyaṁ yaṁ
kāyikaṁ asātaṁ kāyikaṁ dukkhaṁ kāyasamphassajaṁ asātaṁ dukkhaṁ vedayitaṁ
kāyasamphassajā asātā dukkhā vedanā idaṁ vuccati dukkhindriyaṁ.
Tattha katamaṁ somanassindriyaṁ yaṁ cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ
sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā
idaṁ vuccati somanassindriyaṁ. Tattha katamaṁ domanassindriyaṁ yaṁ
cetasikaṁ asātaṁ cetasikaṁ dukkhaṁ cetosamphassajaṁ asātaṁ dukkhaṁ vedayitaṁ
cetosamphassajā asātā dukkhā vedanā idaṁ vuccati
domanassindriyaṁ. Tattha katamaṁ upekkhindriyaṁ yaṁ cetasikaṁ neva sātaṁ
nāsātaṁ cetosamphassajaṁ adukkhamasukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā
adukkhamasukhā vedanā idaṁ vuccati upekkhindriyaṁ.

[240] Tattha katamaṁ saddhindriyaṁ yā saddhā saddahanā okappanā
abhippasādo saddhā saddhindriyaṁ saddhābalaṁ idaṁ vuccati
saddhindriyaṁ. Tattha katamaṁ viriyindriyaṁ yo cetasiko viriyārambho
nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo
dhiti asithilaparakkamatā anikkhittacchandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho
Viriyaṁ viriyindriyaṁ viriyabalaṁ sammāvāyāmo idaṁ vuccati
viriyindriyaṁ. Tattha katamaṁ satindriyaṁ yā sati anussati paṭissati
sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammusanatā sati satindriyaṁ
satibalaṁ sammāsati idaṁ vuccati satindriyaṁ. Tattha katamaṁ samādhindriyaṁ
yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo
avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi idaṁ
vuccati samādhindriyaṁ. Tattha katamaṁ paññindriyaṁ yā paññā
pajānanā vicayo pavicayo .pe. Amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi
idaṁ vuccati paññindriyaṁ.

[241] Tattha katamaṁ anaññataññassāmītindriyaṁ yā tesaṁ
dhammānaṁ aññātānaṁ adiṭṭhānaṁ appattānaṁ aviditānaṁ asacchikatānaṁ
sacchikiriyāya paññā pajānanā .pe. Amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi
dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ idaṁ vuccati
anaññataññassāmītindriyaṁ. Tattha katamaṁ aññindriyaṁ yā tesaṁ
dhammānaṁ ñātānaṁ diṭṭhānaṁ pattānaṁ viditānaṁ sacchikatānaṁ sacchikiriyāya
paññā pajānanā .pe. Amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi
dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ idaṁ vuccati
aññindriyaṁ. Tattha katamaṁ aññātāvindriyaṁ yā tesaṁ aññātāvīnaṁ
dhammānaṁ aññā paññā pajānanā .pe. Amoho dhammavicayo
sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ
Idaṁ vuccati aññātāvindriyaṁ.
Abhidhammabhājanīyaṁ.