[222] Tattha katamā dukkhanirodhagāminī paṭipadā idha bhikkhu
yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ
pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi .pe.
Paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhāpaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ tasmiṁ
samaye phasso hoti .pe. Avikkhepo hoti ayaṁ vuccati dukkhanirodhagāminī
Paṭipadā.
Abhidhammabhājanīyaṁ.

[223] Cattāri ariyasaccāni dukkhaṁ ariyasaccaṁ dukkhasamudayo
ariyasaccaṁ dukkhanirodho ariyasaccaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ.
Catunnaṁ ariyasaccānaṁ kati kusalā kati akusalā kati abyākatā
.pe. Kati saraṇā kati araṇā.

[224] Samudayasaccaṁ akusalaṁ maggasaccaṁ kusalaṁ nirodhasaccaṁ abyākataṁ
dukkhasaccaṁ siyā kusalaṁ siyā akusalaṁ siyā abyākataṁ. Dve
saccā siyā sukhāya vedanāya sampayuttā siyā adukkhamasukhāya vedanāya
sampayuttā nirodhasaccaṁ na vattabbaṁ sukhāya vedanāya sampayuttantipi
dukkhāya vedanāya sampayuttantipi adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttantipi
dukkhasaccaṁ siyā sukhāya vedanāya sampayuttaṁ siyā dukkhāya
vedanāya sampayuttaṁ siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṁ siyā
na vattabbaṁ sukhāya vedanāya sampayuttantipi dukkhāya vedanāya
sampayuttantipi adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttantipi. Dve saccā
vipākadhammadhammā nirodhasaccaṁ nevavipākanavipākadhammadhammaṁ dukkhasaccaṁ
siyā vipākaṁ siyā vipākadhammadhammaṁ siyā nevavipākanavipākadhammadhammaṁ.
Samudayasaccaṁ anupādinnupādāniyaṁ dve saccā anupādinnānupādāniyā
dukkhasaccaṁ siyā upādinnupādāniyaṁ siyā anupādinnupādāniyaṁ.
Samudayasaccaṁ saṅkiliṭṭhasaṅkilesikaṁ dve saccā asaṅkiliṭṭhāsaṅkilesikā
Dukkhasaccaṁ siyā saṅkiliṭṭhasaṅkilesikaṁ siyā asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikaṁ.
Samudayasaccaṁ savitakkasavicāraṁ nirodhasaccaṁ avitakkāvicāraṁ maggasaccaṁ
siyā savitakkasavicāraṁ siyā avitakkavicāramattaṁ siyā avitakkāvicāraṁ
dukkhasaccaṁ siyā savitakkasavicāraṁ siyā avitakkavicāramattaṁ siyā
avitakkāvicāraṁ siyā na vattabbaṁ savitakkasavicārantipi avitakkavicāramattantipi
avitakkāvicārantipi. Dve saccā siyā pītisahagatā
siyā sukhasahagatā siyā upekkhāsahagatā nirodhasaccaṁ na vattabbaṁ
pītisahagatantipi sukhasahagatantipi upekkhāsahagatantipi dukkhasaccaṁ siyā
pītisahagataṁ siyā sukhasahagataṁ siyā upekkhāsahagataṁ siyā na vattabbaṁ
pītisahagatantipi sukhasahagatantipi upekkhāsahagatantipi. Dve saccā
nevadassanenanabhāvanāyapahātabbā samudayasaccaṁ siyā dassanena pahātabbaṁ
siyā bhāvanāya pahātabbaṁ dukkhasaccaṁ siyā dassanena pahātabbaṁ siyā
bhāvanāya pahātabbaṁ siyā nevadassanenanabhāvanāyapahātabbaṁ.
Dve saccā nevadassanenanabhāvanāyapahātabbahetukā samudayasaccaṁ
siyā dassanena pahātabbahetukaṁ siyā bhāvanāya pahātabbahetukaṁ
dukkhasaccaṁ siyā dassanena pahātabbahetukaṁ siyā bhāvanāya pahātabbahetukaṁ
siyā nevadassanenanabhāvanāyapahātabbahetukaṁ. Samudayasaccaṁ ācayagāmi
maggasaccaṁ apacayagāmi nirodhasaccaṁ nevāacayagāmināpacayagāmi
dukkhasaccaṁ siyā ācayagāmi siyā nevāacayagāmi nāpacayagāmi.
Maggasaccaṁ sekkhaṁ tīṇi saccā nevasekkhānāsekkhā. Samudayasaccaṁ
Parittaṁ dve saccā appamāṇā dukkhasaccaṁ siyā parittaṁ siyā
mahaggataṁ. Nirodhasaccaṁ anārammaṇaṁ maggasaccaṁ appamāṇārammaṇaṁ
samudayasaccaṁ siyā parittārammaṇaṁ siyā mahaggatārammaṇaṁ na appamāṇārammaṇaṁ
siyā na vattabbaṁ parittārammaṇantipi mahaggatārammaṇantipi
dukkhasaccaṁ siyā parittārammaṇaṁ siyā mahaggatārammaṇaṁ
siyā appamāṇārammaṇaṁ siyā na vattabbaṁ parittārammaṇantipi
mahaggatārammaṇantipi appamāṇārammaṇantipi. Samudayasaccaṁ hīnaṁ
dve saccā paṇītā dukkhasaccaṁ siyā hīnaṁ siyā majjhimaṁ.
Nirodhasaccaṁ aniyataṁ maggasaccaṁ sammattaniyataṁ dve saccā siyā
micchattaniyatā siyā aniyatā. Nirodhasaccaṁ anārammaṇaṁ samudayasaccaṁ
na vattabbaṁ maggārammaṇantipi maggahetukantipi maggādhipatītipi maggasaccaṁ
na maggārammaṇaṁ siyā maggahetukaṁ siyā maggādhipati siyā
na vattabbaṁ maggahetukantipi maggādhipatītipi dukkhasaccaṁ siyā maggārammaṇaṁ
na maggahetukaṁ siyā maggādhipati siyā na vattabbaṁ maggārammaṇantipi
maggādhipatītipi. Dve saccā siyā uppannā siyā anuppannā
na vattabbā uppādinoti nirodhasaccaṁ na vattabbaṁ uppannantipi
anuppannantipi uppādītipi dukkhasaccaṁ siyā uppannaṁ siyā anuppannaṁ
siyā uppādi. Tīṇi saccā siyā atītā siyā anāgatā siyā paccuppannā
nirodhasaccaṁ na vattabbaṁ atītantipi anāgatantipi paccuppannantipi.
Nirodhasaccaṁ anārammaṇaṁ maggasaccaṁ na vattabbaṁ atītārammaṇantipi
Anāgatārammaṇantipi paccuppannārammaṇantipi dve
saccā siyā atītārammaṇā siyā anāgatārammaṇā siyā paccuppannārammaṇā
siyā na vattabbā atītārammaṇātipi anāgatārammaṇātipi
paccuppannārammaṇātipi. Nirodhasaccaṁ bahiddhā tīṇi saccā
siyā ajjhattā siyā bahiddhā siyā ajjhattabahiddhā. Nirodhasaccaṁ
anārammaṇaṁ maggasaccaṁ bahiddhārammaṇaṁ samudayasaccaṁ siyā ajjhattārammaṇaṁ
siyā bahiddhārammaṇaṁ siyā ajjhattabahiddhārammaṇaṁ dukkhasaccaṁ
siyā ajjhattārammaṇaṁ siyā bahiddhārammaṇaṁ siyā ajjhattabahiddhārammaṇaṁ
siyā na vattabbaṁ ajjhattārammaṇantipi bahiddhārammaṇantipi
ajjhattabahiddhārammaṇantipi. Tīṇi saccā anidassanāppaṭighā
dukkhasaccaṁ siyā sanidassanasappaṭighaṁ siyā anidassanasappaṭighaṁ siyā
anidassanāppaṭighaṁ.

[225] Samudayasaccaṁ hetu nirodhasaccaṁ na hetu dve saccā siyā
hetū siyā na hetū. Dve saccā sahetukā nirodhasaccaṁ ahetukaṁ
dukkhasaccaṁ siyā sahetukaṁ siyā ahetukaṁ. Dve saccā hetusampayuttā
nirodhasaccaṁ hetuvippayuttaṁ dukkhasaccaṁ siyā hetusampayuttaṁ siyā
hetuvippayuttaṁ. Samudayasaccaṁ hetu ceva sahetukañca nirodhasaccaṁ
na vattabbaṁ hetu ceva sahetukañcātipi sahetukañceva na ca hetūtipi
maggasaccaṁ siyā hetu ceva sahetukañca siyā sahetukañceva na ca hetu
dukkhasaccaṁ siyā hetu ceva sahetukañca siyā sahetukañceva na ca hetu
Siyā na vattabbaṁ hetu ceva sahetukañcātipi sahetukañceva na ca
hetūtipi. Samudayasaccaṁ hetu ceva hetusampayuttañca nirodhasaccaṁ
na vattabbaṁ hetu ceva hetusampayuttañcātipi hetusampayuttañceva
na ca hetūtipi maggasaccaṁ siyā hetu ceva hetusampayuttañca siyā
hetusampayuttañceva na ca hetu dukkhasaccaṁ siyā hetu ceva hetusampayuttañca
siyā hetusampayuttañceva na ca hetu siyā na vattabbaṁ
hetu ceva hetusampayuttañcātipi hetusampayuttañceva na ca hetūtipi.
Nirodhasaccaṁ na hetu ahetukaṁ samudayasaccaṁ na vattabbaṁ na hetu sahetukantipi
na hetu ahetukantipi maggasaccaṁ siyā na hetu sahetukaṁ siyā
na vattabbaṁ na hetu sahetukantipi na hetu ahetukantipi dukkhasaccaṁ siyā
na hetu sahetukaṁ siyā na hetu ahetukaṁ siyā na vattabbaṁ na hetu sahetukantipi
na hetu ahetukantipi.

[226] Tīṇi saccā sappaccayā nirodhasaccaṁ appaccayaṁ. Tīṇi
saccā saṅkhatā nirodhasaccaṁ asaṅkhataṁ. Tīṇi saccā anidassanā
dukkhasaccaṁ siyā sanidassanaṁ siyā anidassanaṁ. Tīṇi saccā appaṭighā
dukkhasaccaṁ siyā sappaṭighaṁ siyā appaṭighaṁ. Tīṇi saccā rūpā dukkhasaccaṁ
siyā rūpaṁ siyā arūpaṁ. Dve saccā lokiyā dve saccā
lokuttarā. Kenaci viññeyyā kenaci na viññeyyā.

[227] Samudayasaccaṁ āsavo dve saccā no āsavā dukkhasaccaṁ
siyā āsavo siyā no āsavo. Dve saccā sāsavā dve saccā
Anāsavā. Samudayasaccaṁ āsavasampayuttaṁ dve saccā āsavavippayuttā
dukkhasaccaṁ siyā āsavasampayuttaṁ siyā āsavavippayuttaṁ.
Samudayasaccaṁ āsavo ceva sāsavañca dve saccā na vattabbā āsavā
ceva sāsavā cātipi sāsavā ceva no ca āsavātipi dukkhasaccaṁ siyā
āsavo ceva sāsavañca siyā sāsavañceva no ca āsavo. Samudayasaccaṁ
āsavo ceva āsavasampayuttañca dve saccā na vattabbā āsavā ceva
āsavasampayuttā cātipi āsavasampayuttā ceva no ca āsavātipi
dukkhasaccaṁ siyā āsavo ceva āsavasampayuttañca siyā āsavasampayuttañceva
no ca āsavo siyā na vattabbaṁ āsavo ceva āsavasampayuttañcātipi
āsavasampayuttañceva no ca āsavotipi. Dve saccā
āsavavippayuttānāsavā samudayasaccaṁ na vattabbaṁ āsavavippayuttasāsavantipi
āsavavippayuttānāsavantipi dukkhasaccaṁ siyā āsavavippayuttasāsavaṁ
siyā na vattabbaṁ āsavavippayuttasāsavantipi āsavavippayuttānāsavantipi.

[228] Samudayasaccaṁ saññojanaṁ dve saccā no saññojanā
dukkhasaccaṁ siyā saññojanaṁ siyā no saññojanaṁ. Dve saccā
saññojaniyā dve saccā asaññojaniyā. Samudayasaccaṁ
saññojanasampayuttaṁ dve saccā saññojanavippayuttā dukkhasaccaṁ siyā
saññojanasampayuttaṁ siyā saññojanavippayuttaṁ. Samudayasaccaṁ
saññojanañceva saññojaniyañca dve saccā na vattabbā saññojanā
Ceva saññojaniyā cātipi saññojaniyā ceva no ca saññojanātipi
dukkhasaccaṁ siyā saññojanañceva saññojaniyañca siyā saññojaniyañceva
no ca saññojanaṁ. Samudayasaccaṁ saññojanañceva saññojanasampayuttañca
dve saccā na vattabbā saññojanā ceva saññojanasampayuttā
cātipi saññojanasampayuttā ceva no ca saññojanātipi
dukkhasaccaṁ siyā saññojanañceva saññojanasampayuttañca siyā
saññojanasampayuttañceva no ca saññojanaṁ siyā na vattabbaṁ saññojanañceva
saññojanasampayuttañcātipi saññojanasampayuttañceva no
ca saññojanantipi. Dve saccā saññojanavippayuttāsaññojaniyā
samudayasaccaṁ na vattabbaṁ saññojanavippayuttasaññojaniyantipi
saññojanavippayuttāsaññojaniyantipi dukkhasaccaṁ siyā saññojanavippayuttasaññojaniyaṁ
siyā na vattabbaṁ saññojanavippayuttasaññojaniyantipi
saññojanavippayuttāsaññojaniyantipi.

[229] Samudayasaccaṁ gantho dve saccā no ganthā dukkhasaccaṁ
siyā gantho siyā no gantho. Dve saccā ganthaniyā dve saccā
aganthaniyā. Dve saccā ganthavippayuttā dve saccā siyā ganthasampayuttā
siyā ganthavippayuttā. Samudayasaccaṁ gantho ceva ganthaniyañca
dve saccā na vattabbā ganthā ceva ganthaniyā cātipi ganthaniyā
ceva no ca ganthātipi dukkhasaccaṁ siyā gantho ceva ganthaniyañca
siyā ganthaniyañceva no ca gantho. Samudayasaccaṁ gantho ceva ganthasampayuttañca
Siyā na vattabbaṁ gantho ceva ganthasampayuttañcātipi
ganthasampayuttañceva no ca ganthotipi dve saccā na vattabbā
ganthā ceva ganthasampayuttā cātipi ganthasampayuttā ceva no ca
ganthātipi dukkhasaccaṁ siyā gantho ceva ganthasampayuttañca siyā
ganthasampayuttañceva no ca gantho siyā na vattabbaṁ gantho ceva
ganthasampayuttañcātipi ganthasampayuttañceva no ca ganthotipi. Dve
saccā ganthavippayuttāganthaniyā dve saccā siyā ganthavippayuttaganthaniyā
siyā na vattabbā ganthavippayuttaganthaniyātipi ganthavippayuttāganthaniyātipi.

[230] Samudayasaccaṁ ogho .pe. Yogo .pe. Nīvaraṇaṁ dve
saccā no nīvaraṇā dukkhasaccaṁ siyā nīvaraṇaṁ siyā no nīvaraṇaṁ. Dve
saccā nīvaraṇiyā dve saccā anīvaraṇiyā. Samudayasaccaṁ nīvaraṇasampayuttaṁ
dve saccā nīvaraṇavippayuttā dukkhasaccaṁ siyā nīvaraṇasampayuttaṁ
siyā nīvaraṇavippayuttaṁ. Samudayasaccaṁ nīvaraṇañceva nīvaraṇiyañca
dve saccā na vattabbā nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā cātipi nīvaraṇiyā
ceva no ca nīvaraṇātipi dukkhasaccaṁ siyā nīvaraṇañceva nīvaraṇiyañca
siyā nīvaraṇiyañceva no ca nīvaraṇaṁ. Samudayasaccaṁ nīvaraṇañceva
nīvaraṇasampayuttañca dve saccā na vattabbā nīvaraṇā ceva
nīvaraṇasampayuttā cātipi nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇātipi
dukkhasaccaṁ siyā nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca siyā nīvaraṇasampayuttañceva
No ca nīvaraṇaṁ siyā na vattabbaṁ nīvaraṇañceva
nīvaraṇasampayuttañcātipi nīvaraṇasampayuttañceva no ca nīvaraṇantipi.
Dve saccā nīvaraṇavippayuttānīvaraṇiyā samudayasaccaṁ na vattabbaṁ
nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyantipi nīvaraṇavippayuttānīvaraṇiyantipi dukkhasaccaṁ
siyā nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyaṁ siyā na vattabbaṁ nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyantipi
nīvaraṇavippayuttānīvaraṇiyantipi.

[231] Tīṇi saccā no parāmāsā dukkhasaccaṁ siyā parāmāso
siyā no parāmāso. Dve saccā parāmaṭṭhā dve saccā
aparāmaṭṭhā. Dve saccā parāmāsavippayuttā samudayasaccaṁ
siyā parāmāsasampayuttaṁ siyā parāmāsavippayuttaṁ dukkhasaccaṁ siyā
parāmāsasampayuttaṁ siyā parāmāsavippayuttaṁ siyā na vattabbaṁ
parāmāsasampayuttantipi parāmāsavippayuttantipi. Samudayasaccaṁ na
vattabbaṁ parāmāso ceva parāmaṭṭhañcāti parāmaṭṭhañceva no ca
parāmāso dve saccā na vattabbā parāmāsā ceva parāmaṭṭhā
cātipi parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsātipi dukkhasaccaṁ siyā
parāmāso ceva parāmaṭṭhañca siyā parāmaṭṭhañceva no ca parāmāso.
Dve saccā parāmāsavippayuttāparāmaṭṭhā dve saccā siyā
parāmāsavippayuttaparāmaṭṭhā siyā na vattabbā parāmāsavippayuttaparāmaṭṭhātipi
parāmāsavippayuttāparāmaṭṭhātipi.