[152] Tattha katamaṁ domanassaṁ yaṁ cetasikaṁ asātaṁ cetasikaṁ
dukkhaṁ cetosamphassajaṁ asātaṁ dukkhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā asātā
dukkhā vedanā idaṁ vuccati domanassaṁ.

[153] Tattha katamo upāyāso ñātibyasanena vā phuṭṭhassa
bhogabyasanena vā phuṭṭhassa rogabyasanena vā phuṭṭhassa sīlabyasanena
vā phuṭṭhassa diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa aññataraññatarena byasanena
samannāgatassa aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa āyāso
upāyāso āyāsitattaṁ upāyāsitattaṁ ayaṁ vuccati upāyāso.

[154] Tattha katamo appiyehi sampayogo dukkho idha yassa
te honti aniṭṭhā akantā amanāpā rūpā saddā gandhā rasā
phoṭṭhabbā ye vā panassa te honti anatthakāmā ahitakāmā
aphāsukāmā ayogakkhemakāmā yā tehi saṅgati samāgamo samodhānaṁ
missībhāvo ayaṁ vuccati appiyehi sampayogo dukkho.

[155] Tattha katamo piyehi vippayogo dukkho idha yassa
te honti iṭṭhā kantā manāpā rūpā saddā gandhā rasā
phoṭṭhabbā ye vā panassa te honti atthakāmā hitakāmā
phāsukāmā yogakkhemakāmā mātā vā pitā vā bhātā vā bhaginī
vā mittā vā amaccā vā ñātisālohitā vā yā tehi
asaṅgati asamāgamo asamodhānaṁ amissībhāvo ayaṁ vuccati piyehi
vippayogo dukkho.

[156] Tattha katamaṁ yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ jātidhammānaṁ
sattānaṁ evaṁ icchā uppajjati aho vata mayaṁ na jātidhammā
assāma na ca vata no jāti āgaccheyyāti na kho panetaṁ icchāya
pattabbaṁ idampi yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ jarādhammānaṁ
sattānaṁ .pe. Byādhidhammānaṁ sattānaṁ .pe. Maraṇadhammānaṁ sattānaṁ
.pe. Sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammānaṁ sattānaṁ evaṁ icchā
uppajjati aho vata mayaṁ na sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā
assāma na ca vata no sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā
āgaccheyyunti na kho panetaṁ icchāya pattabbaṁ idampi yampicchaṁ
na labhati tampi dukkhaṁ.

[157] Tattha katame saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā
seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho vedanūpādānakkhandho saññūpādānakkhandho
saṅkhārūpādānakkhandho viññāṇūpādānakkhandho ime vuccanti
Saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā.
Idaṁ vuccati dukkhaṁ ariyasaccaṁ.

[158] Tattha katamaṁ dukkhasamudayo ariyasaccaṁ yāyaṁ taṇhā
ponobbhavikā nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī seyyathīdaṁ kāmataṇhā
bhavataṇhā vibhavataṇhā.

[159] Sā kho panesā taṇhā kattha uppajjamānā uppajjati
kattha nivisamānā nivisati. Yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā
taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati.
Kiñca loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ. Cakkhuṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ
etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā
nivisati sotaṁ .pe. Ghānaṁ jivhā kāyo mano loke piyarūpaṁ
sātarūpaṁ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha
nivisamānā nivisati. Rūpā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā
taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati saddā
.pe. Gandhā rasā phoṭṭhabbā dhammā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ
etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā
nivisati. Cakkhuviññāṇaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā
uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati sotaviññāṇaṁ
.pe. Ghānaviññāṇaṁ jivhāviññāṇaṁ kāyaviññāṇaṁ manoviññāṇaṁ
loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati
Ettha nivisamānā nivisati. Cakkhusamphasso loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ
etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati
sotasamphasso .pe. Ghānasamphasso jivhāsamphasso kāyasamphasso
manosamphasso loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā uppajjamānā
uppajjati ettha nivisamānā nivisati. Cakkhusamphassajā vedanā
loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati
ettha nivisamānā nivisati sotasamphassajā vedanā .pe. Ghānasamphassajā
vedanā jivhāsamphassajā vedanā kāyasamphassajā vedanā
manosamphassajā vedanā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā
uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati. Rūpasaññā
loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati
ettha nivisamānā nivisati saddasaññā .pe. Gandhasaññā rasasaññā
phoṭṭhabbasaññā dhammasaññā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā
taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati.
Rūpasañcetanā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā uppajjamānā
uppajjati ettha nivisamānā nivisati saddasañcetanā .pe.
Gandhasañcetanā rasasañcetanā phoṭṭhabbasañcetanā dhammasañcetanā
loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati
ettha nivisamānā nivisati. Rūpataṇhā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ
etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā
Nivisati saddataṇhā .pe. Gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā
dhammataṇhā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā uppajjamānā
uppajjati ettha nivisamānā nivisati. Rūpavitakko loke piyarūpaṁ
sātarūpaṁ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha
nivisamānā nivisati saddavitakko .pe. Gandhavitakko rasavitakko
phoṭṭhabbavitakko dhammavitakko loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā
taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati.
Rūpavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā uppajjamānā
uppajjati ettha nivisamānā nivisati saddavicāro .pe. Gandhavicāro
rasavicāro phoṭṭhabbavicāro dhammavicāro loke piyarūpaṁ
sātarūpaṁ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha
nivisamānā nivisati.
Idaṁ vuccati dukkhasamudayo ariyasaccaṁ.

[160] Tattha katamaṁ dukkhanirodho ariyasaccaṁ yo tassāyeva
taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo.

[161] Sā kho panesā taṇhā kattha pahīyamānā pahīyati
kattha nirujjhamānā nirujjhati. Yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā
taṇhā pahīyamānā pahīyati ettha nirujjhamānā nirujjhati. Kiñca
loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ. Cakkhuṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā
taṇhā pahīyamānā pahīyati ettha nirujjhamānā nirujjhati sotaṁ
.pe. Ghānaṁ jivhā kāyo mano loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā
taṇhā pahīyamānā pahīyati ettha nirujjhamānā nirujjhati. Rūpā
loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati ettha
nirujjhamānā nirujjhati saddā .pe. Gandhā rasā phoṭṭhabbā
dhammā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā pahīyamānā
pahīyati ettha nirujjhamānā nirujjhati. Cakkhuviññāṇaṁ loke
piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati ettha
nirujjhamānā nirujjhati sotaviññāṇaṁ .pe. Ghānaviññāṇaṁ jivhāviññāṇaṁ
kāyaviññāṇaṁ manoviññāṇaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ
etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati ettha nirujjhamānā nirujjhati.
Cakkhusamphasso loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā pahīyamānā
pahīyati ettha nirujjhamānā nirujjhati sotasamphasso .pe.
Ghānasamphasso jivhāsamphasso kāyasamphasso manosamphasso loke
piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati ettha
nirujjhamānā nirujjhati. Cakkhusamphassajā vedanā loke piyarūpaṁ
sātarūpaṁ etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati ettha nirujjhamānā
nirujjhati sotasamphassajā vedanā .pe. Ghānasamphassajā vedanā
jivhāsamphassajā vedanā kāyasamphassajā vedanā manosamphassajā
vedanā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā pahīyamānā
pahīyati ettha nirujjhamānā nirujjhati. Rūpasaññā loke piyarūpaṁ
Sātarūpaṁ etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati ettha nirujjhamānā
nirujjhati saddasaññā .pe. Gandhasaññā rasasaññā phoṭṭhabbasaññā
dhammasaññā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā
pahīyamānā pahīyati ettha nirujjhamānā nirujjhati. Rūpasañcetanā
loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati
ettha nirujjhamānā nirujjhati saddasañcetanā .pe. Gandhasañcetanā
rasasañcetanā phoṭṭhabbasañcetanā dhammasañcetanā loke
piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati ettha
nirujjhamānā nirujjhati. Rūpataṇhā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā
taṇhā pahīyamānā pahīyati ettha nirujjhamānā nirujjhati saddataṇhā
.pe. Gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā
loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati
ettha nirujjhamānā nirujjhati. Rūpavitakko loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ
etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati ettha nirujjhamānā nirujjhati
saddavitakko .pe. Gandhavitakko rasavitakko phoṭṭhabbavitakko
dhammavitakko loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā pahīyamānā
pahīyati ettha nirujjhamānā nirujjhati. Rūpavicāro loke piyarūpaṁ
sātarūpaṁ etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati ettha nirujjhamānā
nirujjhati saddavicāro .pe. Gandhavicāro rasavicāro phoṭṭhabbavicāro
dhammavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ etthesā taṇhā
Pahīyamānā pahīyati ettha nirujjhamānā nirujjhati.
Idaṁ vuccati dukkhanirodho ariyasaccaṁ.