[216] Santo ca vihārādhigamoti suññato vihāro santo
vihārādhigamo animitto vihāro santo vihārādhigamo appaṇihito
vihāro santo vihārādhigamo.
Paṇītādhimuttatāti suññate adhimuttatā paṇītādhimuttatā
animitte adhimuttatā paṇītādhimuttatā appaṇihite adhimuttatā
paṇītādhimuttatā.
Araṇavihāroti paṭhamajjhānaṁ araṇavihāro dutiyajjhānaṁ araṇavihāro
tatiyajjhānaṁ araṇavihāro catutthajjhānaṁ araṇavihāro
Ākāsānañcāyatanasamāpatti araṇavihāro .pe.
Nevasaññānāsaññāyatanasamāpatti araṇavihāro
araṇavihāroti kenatthena araṇavihāro. Paṭhamajjhānena
nīvaraṇe haratīti araṇavihāro dutiyajjhānena vitakkavicāre haratīti
araṇavihāro tatiyajjhānena pītiṁ haratīti araṇavihāro catutthajjhānena
sukhadukkhe haratīti araṇavihāro ākāsānañcāyatanasamāpattiyā
rūpasaññaṁ paṭighasaññaṁ nānattasaññaṁ haratīti araṇavihāro
viññāṇañcāyatanasamāpattiyā ākāsānañcāyatanasaññaṁ
haratīti araṇavihāro ākiñcaññāyatanasamāpattiyā viññāṇañcāyatanasaññaṁ
haratīti araṇavihāro nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā
ākiñcaññāyatanasaññaṁ haratīti araṇavihāro ayaṁ
araṇavihāro taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ pajānanaṭṭhena paññā tena
vuccati dassanādhipateyyaṁ santo ca vihārādhigamo paṇītādhimuttatā
paññā araṇavihāre ñāṇaṁ.
---------

[217] Kathaṁ dvīhi balehi samannāgatattā tayo ca saṅkhārānaṁ
paṭippassaddhiyā soḷasahi ñāṇacariyāhi navahi samādhicariyāhi
vasībhāvatāpaññā nirodhasamāpattiyā ñāṇaṁ.
Dvīhi balehīti dve balāni samathabalaṁ vipassanābalaṁ.

[218] Katamaṁ samathabalaṁ nekkhammavasena cittassekaggatā
Avikkhepo samathabalaṁ abyāpādavasena cittassekaggatā avikkhepo
samathabalaṁ ālokasaññāvasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṁ
avikkhepavasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṁ .pe.
Paṭinissaggānupassī assāsavasena cittassekaggatā avikkhepo
samathabalaṁ paṭinissaggānupassī passāsavasena cittassekaggatā
avikkhepo samathabalaṁ.

[219] Samathabalanti kenatthena samathabalaṁ. Paṭhamajjhānena
nīvaraṇe na kampatīti samathabalaṁ dutiyajjhānena vitakkavicāre na
kampatīti samathabalaṁ tatiyajjhānena pītiyā na kampatīti samathabalaṁ
catutthajjhānena sukhadukkhe na kampatīti samathabalaṁ ākāsānañcāyatanasamāpattiyā
rūpasaññāya paṭighasaññāya nānattasaññāya na
kampatīti samathabalaṁ viññāṇañcāyatanasamāpattiyā ākāsānañcāyatanasaññāya
na kampatīti samathabalaṁ ākiñcaññāyatanasamāpattiyā
viññāṇañcāyatanasaññāya na kampatīti samathabalaṁ
nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā ākiñcaññāyatanasaññāya na
kampatīti samathabalaṁ uddhacce ca uddhaccasahagatakilese ca khandhe ca
na kampati na calati na vedhatīti samathabalaṁ idaṁ samathabalaṁ.

[220] Katamaṁ vipassanābalaṁ aniccānupassanā vipassanābalaṁ
dukkhānupassanā vipassanābalaṁ anattānupassanā vipassanābalaṁ
nibbidānupassanā vipassanābalaṁ virāgānupassanā vipassanābalaṁ
Nirodhānupassanā vipassanābalaṁ paṭinissaggānupassanā vipassanābalaṁ
rūpe aniccānupassanā vipassanābalaṁ .pe. Rūpe paṭinissaggānupassanā
vipassanābalaṁ vedanāya .pe. Saññāya saṅkhāresu viññāṇe
cakkhusmiṁ .pe. Jarāmaraṇe aniccānupassanā vipassanābalaṁ .pe.
Jarāmaraṇe paṭinissaggānupassanā vipassanābalaṁ.

[221] Vipassanābalanti kenatthena vipassanābalaṁ. Aniccānupassanāya
niccasaññāya na kampatīti vipassanābalaṁ dukkhānupassanāya
sukhasaññāya na kampatīti vipassanābalaṁ anattānupassanāya
attasaññāya na kampatīti vipassanābalaṁ nibbidānupassanāya
nandiyā na kampatīti vipassanābalaṁ virāgānupassanāya rāge na
kampatīti vipassanābalaṁ nirodhānupassanāya samudaye na kampatīti
vipassanābalaṁ paṭinissaggānupassanāya ādāne na kampatīti
vipassanābalaṁ avijjāya ca avijjāsahagatakilese ca khandhe ca na
kampati na calati na vedhatīti vipassanābalaṁ idaṁ vipassanābalaṁ.

[222] Tayo ca saṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyāti katamesaṁ
tiṇṇannaṁ saṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā. Dutiyajjhānaṁ samāpannassa
vitakkavicārā vacīsaṅkhārā paṭippassaddhā honti catutthajjhānaṁ
samāpannassa assāsapassāsā kāyasaṅkhārā paṭippassaddhā honti
saññāvedayitanirodhaṁ samāpannassa saññā ca vedanā ca
cittasaṅkhārā paṭippassaddhā honti imesaṁ tiṇṇannaṁ saṅkhārānaṁ
Paṭippassaddhiyā.

[223] Soḷasahi ñāṇacariyāhīti katamāhi soḷasahi ñāṇacariyāhi.
Aniccānupassanā ñāṇacariyā dukkhānupassanā
ñāṇacariyā anattānupassanā ñāṇacariyā nibbidānupassanā
ñāṇacariyā virāgānupassanā ñāṇacariyā nirodhānupassanā
ñāṇacariyā paṭinissaggānupassanā ñāṇacariyā vivaṭṭanānupassanā
ñāṇacariyā sotāpattimaggo ñāṇacariyā sotāpattiphalasamāpatti
ñāṇacariyā sakadāgāmimaggo ñāṇacariyā sakadāgāmiphalasamāpatti
ñāṇacariyā anāgāmimaggo ñāṇacariyā anāgāmiphalasamāpatti
ñāṇacariyā arahattamaggo ñāṇacariyā arahattaphalasamāpatti
ñāṇacariyā imāhi soḷasahi ñāṇacariyāhi.

[224] Navahi samādhicariyāhīti katamāhi navahi samādhicariyāhi.
Paṭhamajjhānaṁ samādhicariyā dutiyajjhānaṁ samādhicariyā tatiyajjhānaṁ
samādhicariyā catutthajjhānaṁ samādhicariyā ākāsānañcāyatanasamāpatti
viññāṇañcāyatanasamāpatti ākiñcaññāyatanasamāpatti
nevasaññānāsaññāyatanasamāpatti samādhicariyā paṭhamajjhānaṁ
paṭilābhatthāya vitakko ca vicāro ca pīti ca sukhañca cittekaggatā
ca .pe. Nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṁ paṭilābhatthāya vitakko
ca vicāro ca pīti ca sukhañca cittekaggatā ca imāhi navahi
samādhicariyāhi.

[225] Vasīti pañca vasiyo āvajjanāvasī samāpajjanāvasī
adhiṭṭhānavasī vuṭṭhānavasī paccavekkhaṇāvasī. Paṭhamajjhānaṁ yatthicchakaṁ 1
yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ āvajjati āvajjanāya dandhāyitattaṁ natthīti
āvajjanāvasī paṭhamajjhānaṁ yatthicchakaṁ yadicchakaṁ 2 yāvaticchakaṁ
samāpajjati samāpajjanāya dandhāyitattaṁ natthīti samāpajjanāvasī
paṭhamajjhānaṁ yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ adhiṭṭhāti adhiṭṭhāne
dandhāyitattaṁ natthīti adhiṭṭhānavasī paṭhamajjhānaṁ yatthicchakaṁ yadicchakaṁ
yāvaticchakaṁ vuṭṭhāti vuṭṭhāne dandhāyitattaṁ natthīti vuṭṭhānavasī
paṭhamajjhānaṁ yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ paccavekkhati paccavekkhaṇāya
dandhāyitattaṁ natthīti paccavekkhaṇāvasī dutiyajjhānaṁ .pe.
Nevasaññānāsaññāyatanasamāpatti yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ
āvajjati āvajjanāya dandhāyitattaṁ natthīti āvajjanāvasī
nevasaññānāsaññāyatanasamāpatti yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ
samāpajjati .pe. Adhiṭṭhāti vuṭṭhāti paccavekkhati paccavekkhaṇāya
dandhāyitattaṁ natthīti paccavekkhaṇāvasī imā pañca vasiyo
taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ pajānanaṭṭhena paññā tena vuccati
dvīhi balehi samannāgatattā tayo ca saṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā
soḷasahi ñāṇacariyāhi navahi samādhicariyāhi vasībhāvatāpaññā
nirodhasamāpattiyā ñāṇaṁ.
1 Sī. Yu. yathicchakaṁ. 2 yadicchakanti vā yathicchakanti vā pāṭho.
--------