[19] Dasayime bhikkhave ariyavāsā ye ariyā āvasiṁsu vā
āvasanti vā āvasissanti vā katame dasa idha bhikkhave bhikkhu pañcaṅgavippahīno
hoti chaḷaṅgasamannāgato ekārakkho caturāpasseno
panuṇṇapaccekasacco samavayasaṭṭhesano anāvilasaṅkappo passaddhakāyasaṅkhāro
suvimuttacitto suvimuttapañño ime kho bhikkhave
dasa ariyavāsā ye ariyā āvasiṁsu vā āvasanti vā āvasissanti
vāti.
[20] Ekaṁ samayaṁ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṁ nāma
kurūnaṁ nigamo tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi .pe. Bhagavā
etadavoca dasayiṁme bhikkhave ariyavāsā ye ariyā āvasiṁsu vā
āvasanti vā āvasissanti vā katame dasa idha bhikkhave bhikkhu
pañcaṅgavippahīno hoti chaḷaṅgasamannāgato ekārakkho caturāpasseno
panuṇṇapaccekasacco samavayasaṭṭhesano anāvilasaṅkappo
passaddhakāyasaṅkhāro suvimuttacitto suvimuttapañño. Kathañca
bhikkhave bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti idha bhikkhave bhikkhuno kāmacchando
Pahīno hoti byāpādo pahīno hoti thīnamiddhaṁ pahīnaṁ
hoti uddhaccakukkuccaṁ pahīnaṁ hoti vicikicchā pahīnā hoti evaṁ
kho bhikkhave bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti. Kathañca bhikkhave bhikkhu
chaḷaṅgasamannāgato hoti idha bhikkhave bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā
neva sumano hoti na dummano upekkhako viharati sato sampajāno
sotena saddaṁ sutvā .pe. Ghānena gandhaṁ ghāyitvā jivhāya rasaṁ
sāyitvā kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā manasā dhammaṁ viññāya neva
sumano hoti na dummano upekkhako viharati sato sampajāno evaṁ
kho bhikkhave bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti. Kathañca bhikkhave bhikkhu
ekārakkho hoti idha bhikkhave bhikkhu satārakkhena cetasā samannāgato
hoti evaṁ kho bhikkhave bhikkhu ekārakkho hoti. Kathañca bhikkhave
bhikkhu caturāpasseno hoti idha bhikkhave bhikkhu saṅkhāyekaṁ paṭisevati
saṅkhāyekaṁ adhivāseti saṅkhāyekaṁ parivajjeti saṅkhāyekaṁ vinodeti
evaṁ kho bhikkhave bhikkhu caturāpasseno hoti. Kathañca bhikkhave bhikkhu
panuṇṇapaccekasacco hoti idha bhikkhave bhikkhuno yāni tāni
puthusamaṇabrāhmaṇānaṁ puthupaccekasaccāni seyyathīdaṁ sassato lokoti
vā asassato lokoti vā antavā lokoti vā anantavā
lokoti vā taṁ jīvaṁ taṁ sarīranti vā aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīranti
vā hoti tathāgato parammaraṇāti vā na hoti tathāgato parammaraṇāti
vā hoti ca na ca hoti tathāgato parammaraṇāti vā neva
Hoti na na hoti tathāgato parammaraṇāti vā sabbāni tāni
nuṇṇāni honti panuṇṇāni cattāni vantāni muttāni pahīnāni
paṭinissaṭṭhāni evaṁ kho bhikkhave bhikkhu panuṇṇapaccekasacco hoti.
Kathañca bhikkhave bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti idha bhikkhave bhikkhuno
kāmesanā pahīnā hoti bhavesanā pahīnā hoti brahmacariyesanā
paṭippassaddhā evaṁ kho bhikkhave bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti.
Kathañca bhikkhave bhikkhu anāvilasaṅkappo hoti idha bhikkhave bhikkhuno
kāmasaṅkappo pahīno hoti byāpādasaṅkappo pahīno hoti
vihiṁsāsaṅkappo pahīno hoti evaṁ kho bhikkhave bhikkhu anāvilasaṅkappo
hoti. Kathañca bhikkhave bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti idha bhikkhave
bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ
atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ
upasampajja viharati evaṁ kho bhikkhave bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti.
Kathañca bhikkhave bhikkhu suvimuttacitto hoti idha bhikkhave bhikkhuno
rāgā cittaṁ vimuttaṁ hoti dosā cittaṁ vimuttaṁ hoti mohā cittaṁ
vimuttaṁ hoti evaṁ kho bhikkhave bhikkhu suvimuttacitto hoti.
Kathañca bhikkhave bhikkhu suvimuttapañño hoti idha bhikkhave bhikkhu
rāgo me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṁ gato
āyatiṁanuppādadhammoti pajānāti doso me pahīno .pe. Moho me
Pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṁ gato āyatiṁanuppādadhammoti
pajānāti evaṁ kho bhikkhave bhikkhu suvimuttapañño hoti. Ye hi
keci bhikkhave atītamaddhānaṁ ariyā ariyavāse āvasiṁsu sabbe te
imeva dasa ariyavāse āvasiṁsu ye hi keci bhikkhave anāgatamaddhānaṁ
ariyā ariyavāse āvasissanti sabbe te imeva dasa ariyavāse
āvasissanti ye hi keci bhikkhave etarahi ariyā ariyavāse āvasanti
sabbe te imeva dasa ariyavāse āvasanti ime kho bhikkhave dasa
ariyavāsā ye ariyā āvasiṁsu vā āvasanti vā āvasissanti vāti.
Nāthakaraṇavaggo dutiyo.
Tassuddānaṁ
senāsanā ca aṅgā ca saṁyojanakhilena ca
appamādo āhuneyyo dve nāthā dvevasena cāti.
----------
Mahāvaggo tatiyo
[21] Sīho bhikkhave migarājā sāyaṇhasamayaṁ āsayā nikkhamati
āsayā nikkhamitvā vijambhati vijambhitvā samantā catuddisā
anuviloketi samantā catuddisā 1 anuviloketvā tikkhattuṁ sīhanādaṁ nadati
tikkhattuṁ sīhanādaṁ naditvā gocarāya pakkamati taṁ kissa hetu māhaṁ
khuddake pāṇe visamagate saṅghātaṁ āpādesinti sīhoti kho bhikkhave
tathāgatassetaṁ adhivacanaṁ arahato sammāsambuddhassa yaṁ kho bhikkhave
1 Ma. catuddisaṁ.
Tathāgato parisāya dhammaṁ deseti idamassa hoti sīhanādasmiṁ.
Dasayimāni bhikkhave tathāgatassa tathāgatabalāni yehi balehi samannāgato
tathāgato āsabhaṇṭhānaṁ paṭijānāti parisāsu sīhanādaṁ nadati brahmacakkaṁ
pavatteti katamāni dasa idha bhikkhave tathāgato ṭhānañca ṭhānato
aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṁ pajānāti yampi bhikkhave tathāgato
ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṁ pajānāti idampi
bhikkhave tathāgatassa tathāgatabalaṁ hoti yaṁ balaṁ āgamma tathāgato
āsabhaṇṭhānaṁ paṭijānāti parisāsu sīhanādaṁ nadati brahmacakkaṁ pavatteti.
Puna caparaṁ bhikkhave tathāgato atītānāgatapaccuppannānaṁ kammasamādānānaṁ
ṭhānaso hetuso vipākaṁ yathābhūtaṁ pajānāti yampi bhikkhave tathāgato
atītānāgatapaccuppannānaṁ kammasamādānānaṁ ṭhānaso hetuso vipākaṁ
yathābhūtaṁ pajānāti idampi bhikkhave tathāgatassa tathāgatabalaṁ hoti yaṁ balaṁ
āgamma tathāgato āsabhaṇṭhānaṁ paṭijānāti parisāsu sīhanādaṁ nadati
brahmacakkaṁ pavatteti. Puna caparaṁ bhikkhave tathāgato sabbatthagāminiṁ
paṭipadaṁ yathābhūtaṁ pajānāti yampi bhikkhave tathāgato sabbatthagāminiṁ
paṭipadaṁ yathābhūtaṁ pajānāti idampi bhikkhave tathāgatassa tathāgatabalaṁ
hoti yaṁ balaṁ āgamma tathāgato āsabhaṇṭhānaṁ paṭijānāti parisāsu
sīhanādaṁ nadati brahmacakkaṁ pavatteti. Puna caparaṁ bhikkhave tathāgato
anekadhātuṁ nānādhātuṁ lokaṁ yathābhūtaṁ pajānāti yampi bhikkhave tathāgato
anekadhātuṁ nānādhātuṁ lokaṁ yathābhūtaṁ pajānāti idampi bhikkhave tathāgatassa
Tathāgatabalaṁ hoti yaṁ balaṁ āgamma tathāgato āsabhaṇṭhānaṁ
paṭijānāti parisāsu sīhanādaṁ nadati brahmacakkaṁ pavatteti. Puna
caparaṁ bhikkhave tathāgato sattānaṁ nānādhimuttikataṁ yathābhūtaṁ pajānāti
yampi bhikkhave tathāgato sattānaṁ nānādhimuttikataṁ yathābhūtaṁ pajānāti
idampi bhikkhave tathāgatassa tathāgatabalaṁ hoti yaṁ balaṁ āgamma tathāgato
āsabhaṇṭhānaṁ paṭijānāti parisāsu sīhanādaṁ nadati brahmacakkaṁ pavatteti.
Puna caparaṁ bhikkhave tathāgato parasattānaṁ parapuggalānaṁ indriyaparopariyattaṁ
yathābhūtaṁ pajānāti yampi bhikkhave tathāgato parasattānaṁ parapuggalānaṁ
indriyaparopariyattaṁ yathābhūtaṁ pajānāti idampi bhikkhave tathāgatassa
tathāgatabalaṁ hoti yaṁ balaṁ āgamma tathāgato āsabhaṇṭhānaṁ paṭijānāti
parisāsu sīhanādaṁ nadati brahmacakkaṁ pavatteti. Puna caparaṁ bhikkhave
tathāgato jhānavimokkhasamādhisamāpattīnaṁ saṅkilesaṁ vodānaṁ vuṭṭhānaṁ yathābhūtaṁ
pajānāti yampi bhikkhave tathāgato jhānavimokkhasamādhisamāpattīnaṁ saṅkilesaṁ
vodānaṁ vuṭṭhānaṁ yathābhūtaṁ pajānāti idampi bhikkhave tathāgatassa
tathāgatabalaṁ hoti yaṁ balaṁ āgamma tathāgato āsabhaṇṭhānaṁ paṭijānāti
parisāsu sīhanādaṁ nadati brahmacakkaṁ pavatteti. Puna caparaṁ bhikkhave
tathāgato anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati seyyathīdaṁ ekampi
jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo
dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattāḷīsampi jātiyo
paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi
Anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe
amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṁgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkha-
paṭisaṁvedī evamāyupariyanto so tato cuto amutra udapādiṁ tatrāpāsiṁ
evaṁnāmo evaṁgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī
evamāyupariyanto so tato cuto idhupapannoti iti sākāraṁ sauddesaṁ
anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati yampi bhikkhave tathāgato anekavihitaṁ
pubbenivāsaṁ anussarati seyyathīdaṁ ekampi jātiṁ dvepi jātiyo .pe.
Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati
idampi bhikkhave tathāgatassa tathāgatabalaṁ hoti yaṁ balaṁ āgamma tathāgato
āsabhaṇṭhānaṁ paṭijānāti parisāsu sīhanādaṁ nadati brahmacakkaṁ pavatteti.
Puna caparaṁ bhikkhave tathāgato dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena
satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe
dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti ime vata
bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā
manoduccaritena samannāgatā ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā
micchādiṭṭhikammasamādānā te kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ
vinipātaṁ nirayaṁ upapannā ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena
samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṁ
anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā te kāyassa
bhedā parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannāti iti dibbena
Cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne
hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage
satte pajānāti yampi bhikkhave tathāgato dibbena cakkhunā visuddhena
atikkantamānusakena .pe. Yathākammūpage satte pajānāti idampi
bhikkhave tathāgatassa tathāgatabalaṁ hoti yaṁ balaṁ āgamma tathāgato
āsabhaṇṭhānaṁ paṭijānāti parisāsu sīhanādaṁ nadati brahmacakkaṁ pavatteti.
Puna caparaṁ bhikkhave tathāgato āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ
paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja
viharati yampi bhikkhave tathāgato āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ
paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja
viharati idampi bhikkhave tathāgatassa tathāgatabalaṁ hoti yaṁ balaṁ
āgamma tathāgato āsabhaṇṭhānaṁ paṭijānāti parisāsu sīhanādaṁ nadati
brahmacakkaṁ pavatteti. Imāni kho bhikkhave [1]- tathāgatassa tathāgatabalāni
yehi balehi samannāgato tathāgato āsabhaṇṭhānaṁ paṭijānāti parisāsu
sīhanādaṁ nadati brahmacakkaṁ pavattetīti.
[22] Athakho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ
nisinnaṁ kho āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca ye te ānanda
dhammā tesaṁ tesaṁ adhimuttipadānaṁ abhiññāsacchikiriyāya saṁvattanti
visārado ahaṁ ānanda tattha paṭijānāmi tesaṁ tesaṁ tathā tathā dhammaṁ
1 Ma. dasāti dissati.
Desetuṁ yathā yathā paṭipanno santaṁ vā atthīti ñassati 1 asantaṁ
vā natthīti ñassati hīnaṁ vā hīnanti ñassati paṇītaṁ vā
paṇītanti ñassati sauttaraṁ vā sauttaranti ñassati anuttaraṁ vā
anuttaranti ñassati yathā yathā vā pana taṁ ñātayyaṁ 2 vā daṭṭhayyaṁ
vā sacchikatayyaṁ vā tathā tathā ñassati vā dakkhati vā sacchi
vā karissatīti ṭhānametaṁ vijjati etadānuttariyaṁ ānanda ñāṇānaṁ
yadidaṁ tattha tattha yathābhūtañāṇaṁ etasmā cāhaṁ ānanda ñāṇā
aññaṁ ñāṇaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā natthīti vadāmi. Dasayimāni
ānanda tathāgatassa tathāgatabalāni yehi balehi samannāgato tathāgato
āsabhaṇṭhānaṁ paṭijānāti parisāsu sīhanādaṁ nadati brahmacakkaṁ
pavatteti katamāni dasa idhānanda tathāgato ṭhānañca ṭhānato
aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṁ pajānāti yampānanda tathāgato
ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṁ pajānāti idampānanda
tathāgatassa tathāgatabalaṁ hoti yaṁ balaṁ āgamma tathāgato
āsabhaṇṭhānaṁ paṭijānāti parisāsu sīhanādaṁ nadati brahmacakkaṁ pavatteti
puna caparaṁ ānanda tathāgato atītānāgatapaccuppannānaṁ kammasamādānānaṁ
ṭhānaso hetuso vipākaṁ yathābhūtaṁ pajānāti yampānanda .pe. Idampānanda
.pe. Puna caparaṁ ānanda tathāgato sabbatthagāminiṁ paṭipadaṁ
yathābhūtaṁ pajānāti yampānanda .pe. Idampānanda .pe. Puna
caparaṁ ānanda tathāgato anekadhātuṁ nānādhātuṁ lokaṁ yathābhūtaṁ pajānāti
1 Po. sabbattha ñāyatīti dissati. 2 Po. Ma. ñāteyyaṁ vā daṭṭheyyaṁ vā
sacchikareyyaṁ vā.
Yampānanda .pe. Idampānanda .pe. Puna caparaṁ ānanda tathāgato
sattānaṁ nānādhimuttikataṁ yathābhūtaṁ pajānāti yampānanda .pe.
Idampānanda .pe. Puna caparaṁ ānanda tathāgato parasattānaṁ parapuggalānaṁ
indriyaparopariyattaṁ yathābhūtaṁ pajānāti yampānanda .pe.
Idampānanda .pe. Puna caparaṁ ānanda tathāgato jhānavimokkhasamādhisamāpattīnaṁ
saṅkilesaṁ vodānaṁ vuṭṭhānaṁ yathābhūtaṁ pajānāti yampānanda
.pe. Idampānanda .pe. Puna caparaṁ ānanda tathāgato
anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati seyyathīdaṁ ekampi jātiṁ dvepi
jātiyo .pe. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ
anussarati yampānanda .pe. Idampānanda .pe. Puna caparaṁ
ānanda tathāgato dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena .pe.
Yathākammūpage satte pajānāti yampānanda .pe. Idampānanda .pe.
Puna caparaṁ ānanda tathāgato āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ
paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja
viharati yampānanda tathāgato āsavānaṁ khayā anāsavaṁ
cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā
upasampajja viharati idampānanda tathāgatassa tathāgatabalaṁ hoti yaṁ
balaṁ āgamma tathāgato āsabhaṇṭhānaṁ paṭijānāti parisāsu sīhanādaṁ
nadati brahmacakkaṁ pavatteti imāni kho ānanda dasa tathāgatassa
tathāgatabalāni yehi balehi samannāgato tathāgato āsabhaṇṭhānaṁ
Paṭijānāti parisāsu sīhanādaṁ nadati brahmacakkaṁ pavattetīti.
[23] Atthi bhikkhave dhammā kāyena pahātabbā no vācāya
atthi bhikkhave dhammā vācāya pahātabbā no kāyena atthi bhikkhave
dhammā neva kāyena pahātabbā no vācāya paññāya disvā disvā
pahātabbā katame ca bhikkhave dhammā kāyena pahātabbā no vācāya
idha bhikkhave bhikkhu akusalaṁ āpanno hoti kañcideva 1 desaṁ kāyena
tamenaṁ anuvicca viññū sabrahmacārī evamāhaṁsu āyasmā kho akusalaṁ
āpanno kañcideva desaṁ kāyena sādhu vatāyasmā kāyaduccaritaṁ
pahāya kāyasucaritaṁ bhāvetūti so anuvicca viññūhi sabrahmacārīhi
vuccamāno kāyaduccaritaṁ pahāya kāyasucaritaṁ bhāveti ime vuccanti
bhikkhave dhammā kāyena pahātabbā no vācāya. Katame ca bhikkhave
dhammā vācāya pahātabbā no kāyena idha bhikkhave bhikkhu akusalaṁ
āpanno hoti kañcideva desaṁ vācāya tamenaṁ anuvicca viññū
sabrahmacārī evamāhaṁsu āyasmā kho akusalaṁ āpanno kañcideva
desaṁ vācāya sādhu vatāyasmā vacīduccaritaṁ pahāya vacīsucaritaṁ bhāvetūti
so anuvicca viññūhi sabrahmacārīhi vuccamāno vacīduccaritaṁ pahāya
vacīsucaritaṁ bhāveti ime vuccanti bhikkhave dhammā vācāya pahātabbā
no kāyena. Katame ca bhikkhave dhammā neva kāyena pahātabbā no
vācāya paññāya disvā disvā pahātabbā lobho bhikkhave neva
kāyena pahātabbo no vācāya paññāya disvā disvā pahātabbo.
1 Po. Ma. kiñci.
Doso bhikkhave ... Moho bhikkhave ... Kodho bhikkhave ... Upanāho
bhikkhave ... Makkho bhikkhave ... Paḷāso bhikkhave ... Macchariyaṁ bhikkhave ...
Neva kāyena pahātabbaṁ no vācāya paññāya disvā disvā pahātabbaṁ.
Pāpikā bhikkhave issā neva kāyena pahātabbā no vācāya paññāya
disvā disvā pahātabbā katamā ca bhikkhave pāpikā issā idha
bhikkhave ijjhati gahapatissa vā gahapatiputtassa vā dhanena vā dhaññena
vā rajatena vā jātarūpena vā tatraññatarassa dāsassa vā upavāsassa
vā evaṁ hoti ahovatimassa gahapatissa vā gahapatiputtassa
vā na ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vāti
samaṇo vā pana brāhmaṇo vā lābhī hoti
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ tatraññatarassa samaṇassa vā
brāhmaṇassa vā evaṁ hoti aho vata ayamāyasmā na lābhī assa
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānanti ayaṁ vuccati
bhikkhave pāpikā issā pāpikā bhikkhave issā neva kāyena
pahātabbā no vācāya paññāya disvā disvā pahātabbā. Pāpikā
bhikkhave icchā neva kāyena pahātabbā no vācāya paññāya
disvā disvā pahātabbā katamā ca bhikkhave pāpikā icchā idha
bhikkhave ekacco assaddho samāno saddhoti maṁ jāneyyunti icchati
dussīlo samāno sīlavāti maṁ jāneyyunti icchati appassuto
samāno bahussutoti maṁ jāneyyunti icchati saṅgaṇikārāmo samāno
Pavivittoti maṁ jāneyyunti icchati kusīto samāno āraddhaviriyoti
maṁ jāneyyunti icchati muṭṭhassati samāno upaṭṭhitassatīti maṁ
jāneyyunti icchati asamāhito samāno samāhitoti maṁ jāneyyunti
icchati duppañño samāno paññavāti maṁ jāneyyunti icchati
akhīṇāsavo samāno khīṇāsavoti maṁ jāneyyunti icchati ayaṁ
vuccati bhikkhave pāpikā icchā pāpikā bhikkhave icchā neva kāyena
pahātabbā no vācāya paññāya disvā disvā pahātabbā.
Tañce bhikkhave bhikkhuṁ lobho abhibhuyya iriyati doso moho kodho
upanāho makkho paḷāso macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā icchā
abhibhuyya iriyati so evamassa veditabbo na ayamāyasmā tathā
pajānāti yathā pajānato lobho na hoti tathāhīmaṁ āyasmantaṁ
lobho abhibhuyya iriyati na ayamāyasmā tathā pajānāti yathā
pajānato doso na hoti moho kodho upanāho makkho paḷāso
macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā icchā na hoti tathāhīmaṁ āyasmantaṁ
pāpikā icchā abhibhuyya iriyati. Tañce bhikkhave bhikkhuṁ lobho
nābhibhuyya iriyati doso moho kodho upanāho makkho paḷāso
macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā icchā nābhibhuyya iriyati so
evamassa veditabbo tathā ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato
lobho na hoti tathāhīmaṁ āyasmantaṁ lobho nābhibhuyya iriyati
tathā ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato doso na hoti moho
Kodho upanāho makkho paḷāso macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā
icchā na hoti tathāhīmaṁ āyasmantaṁ pāpikā icchā nābhibhuyya
iriyatīti.
[24] Ekaṁ samayaṁ āyasmā mahācundo cetīsu viharati sahajātiyaṁ
tatra kho āyasmā mahācundo bhikkhū āmantesi āvuso
bhikkhavoti. Āvusoti kho bhikkhū āyasmato mahācundassa paccassosuṁ.
Āyasmā mahācundo etadavoca ñāṇavādaṁ āvuso bhikkhu vadamāno
jānāmīmaṁ dhammaṁ passāmīmaṁ dhammanti tañce āvuso bhikkhuṁ lobho
abhibhuyya tiṭṭhati doso moho kodho upanāho makkho paḷāso
macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā icchā abhibhuyya tiṭṭhati so
evamassa veditabbo na ayamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato
lobho na hoti tathāhīmaṁ āyasmantaṁ lobho abhibhuyya tiṭṭhati na
ayamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato doso na hoti moho
kodho upanāho makkho paḷāso macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā
icchā na hoti tathāhīmaṁ āyasmantaṁ pāpikā icchā abhibhuyya
tiṭṭhati. Bhāvanāvādaṁ āvuso bhikkhu vadamāno bhāvitakāyomhi bhāvitasīlo
bhāvitacitto bhāvitapaññoti tañce āvuso bhikkhuṁ lobho
abhibhuyya tiṭṭhati doso moho kodho upanāho makkho paḷāso
macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā icchā abhibhuyya tiṭṭhati so
evamassa veditabbo na ayamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato
Lobho na hoti tathāhīmaṁ āyasmantaṁ lobho abhibhuyya tiṭṭhati
na ayamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato doso na hoti
moho kodho upanāho makkho paḷāso macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā
icchā na hoti tathāhīmaṁ āyasmantaṁ pāpikā icchā abhibhuyya
tiṭṭhati. Ñāṇavādañca āvuso bhikkhu vadamāno bhāvanāvādañca
jānāmīmaṁ dhammaṁ passāmīmaṁ dhammaṁ bhāvitakāyomhi bhāvitasīlo
bhāvitacitto bhāvitapaññoti tañce āvuso bhikkhuṁ lobho abhibhuyya
tiṭṭhati doso moho kodho upanāho makkho paḷāso macchariyaṁ pāpikā
issā pāpikā icchā abhibhuyya tiṭṭhati so evamassa veditabbo
na ayamāyasmā tathā pajānāti tathā pajānato lobho na hoti
tathāhīmaṁ āyasmantaṁ lobho abhibhuyya tiṭṭhati na ayamāyasmā tathā
pajānāti yathā pajānato doso na hoti moho kodho upanāho
makkho paḷāso macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā icchā na hoti
tathāhīmaṁ āyasmantaṁ pāpikā icchā abhibhuyya tiṭṭhati seyyathāpi
āvuso puriso daḷiddova samāno aḍḍhavādaṁ vadeyya adhanova samāno
dhanavādaṁ vadeyya abhogavāva samāno bhogavādaṁ vadeyya so kismiñcideva
dhanakaraṇīye samuppanne na sakkuṇeyya upanīhātuṁ dhanaṁ vā
dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ vā tamenaṁ evaṁ jāneyyuṁ daḷiddova
ayamāyasmā samāno aḍḍhavādaṁ vadeti adhanova ayamāyasmā samāno
dhanavādaṁ 1 vadeti abhogavāva ayamāyasmā samāno bhogavādaṁ 2 vadeti
1 Ma. dhanavāvādaṁ. 2 Ma. bhogavāvādaṁ.
Taṁ kissa hetu tathā hi ayamāyasmā kismiñcideva dhanakaraṇīye
samuppanne na sakkoti upanīhātuṁ dhanaṁ vā dhaññaṁ vā rajataṁ vā
jātarūpaṁ vāti evameva kho āvuso ñāṇavādañca bhikkhu vadamāno
bhāvanāvādañca jānāmīmaṁ dhammaṁ passāmīmaṁ dhammaṁ bhāvitakāyomhi
bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapaññoti tañce āvuso bhikkhuṁ lobho
abhibhuyya tiṭṭhati doso moho kodho upanāho makkho paḷāso
macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā icchā abhibhuyya tiṭṭhati so evamassa
veditabbo na ayamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato
lobho na hoti tathāhīmaṁ āyasmantaṁ lobho abhibhuyya tiṭṭhati na
ayamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato doso na hoti moho
kodho upanāho makkho paḷāso macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā
icchā na hoti tathāhīmaṁ āyasmantaṁ pāpikā icchā abhibhuyya
tiṭṭhati. Ñāṇavādaṁ āvuso bhikkhu vadamāno jānāmīmaṁ dhammaṁ
passāmīmaṁ dhammanti tañce āvuso bhikkhuṁ lobho nābhibhuyya tiṭṭhati
doso moho kodho upanāho makkho paḷāso macchariyaṁ pāpikā issā
pāpikā icchā nābhibhuyya tiṭṭhati so evamassa veditabbo tathā
ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato lobho na hoti tathāhīmaṁ
āyasmantaṁ lobho nābhibhuyya tiṭṭhati tathā ayamāyasmā pajānāti
yathā pajānato doso na hoti moho kodho upanāho makkho
paḷāso macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā icchā na hoti tathāhīmaṁ
Āyasmantaṁ pāpikā icchā nābhibhuyya tiṭṭhati. Bhāvanāvādaṁ āvuso
bhikkhu vadamāno bhāvitakāyomhi bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapaññoti
tañce āvuso bhikkhuṁ lobho nābhibhuyya tiṭṭhati doso
moho kodho upanāho makkho paḷāso macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā
icchā nābhibhuyya tiṭṭhati so evamassa veditabbo tathā ayamāyasmā
pajānāti yathā pajānato lobho na hoti tathāhīmaṁ āyasmantaṁ
lobho nābhibhuyya tiṭṭhati tathā ayamāyasmā pajānāti yathā
pajānato doso na hoti moho kodho upanāho makkho paḷāso
macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā icchā na hoti tathāhīmaṁ āyasmantaṁ
pāpikā icchā nābhibhuyya tiṭṭhati. Ñāṇavādañca āvuso bhikkhu
vadamāno bhāvanāvādañca jānāmīmaṁ dhammaṁ passāmīmaṁ dhammaṁ bhāvitakāyomhi
bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapaññoti tañce āvuso
bhikkhuṁ lobho nābhibhuyya tiṭṭhati doso moho kodho upanāho
makkho paḷāso macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā icchā nābhibhuyya
tiṭṭhati so evamassa veditabbo tathā ayamāyasmā pajānāti
yathā pajānato lobho na hoti tathāhīmaṁ āyasmantaṁ lobho
nābhibhuyya tiṭṭhati tathā ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato doso
na hoti moho kodho upanāho makkho paḷāso macchariyaṁ pāpikā
issā pāpikā icchā na hoti tathāhīmaṁ āyasmantaṁ pāpikā icchā
nābhibhuyya tiṭṭhati seyyathāpi āvuso puriso aḍḍhova samāno
Aḍḍhavādaṁ vadeyya dhanavāva samāno dhanavādaṁ vadeyya bhogavāva samāno
bhogavādaṁ vadeyya so kismiñcideva dhanakaraṇīye samuppanne sakkuṇeyya
upanīhātuṁ dhanaṁ vā dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ vā tamenaṁ evaṁ
jāneyyuṁ aḍḍhova ayamāyasmā samāno aḍḍhavādaṁ vadeti dhanavāva
ayamāyasmā samāno dhanavādaṁ vadeti bhogavāva ayamāyasmā samāno
bhogavādaṁ vadeti taṁ kissa hetu tathā hi ayamāyasmā kismiñcideva
dhanakaraṇīye samuppanne sakkoti upanīhātuṁ dhanaṁ vā dhaññaṁ vā
rajataṁ vā jātarūpaṁ vāti evameva kho āvuso ñāṇavādañca bhikkhu
vadamāno bhāvanāvādañca jānāmīmaṁ dhammaṁ passāmīmaṁ dhammaṁ bhāvitakāyomhi
bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapaññoti tañce āvuso
bhikkhuṁ lobho nābhibhuyya tiṭṭhati doso moho kodho upanāho makkho
paḷāso macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā icchā nābhibhuyya tiṭṭhati
so evamassa veditabbo tathā ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato
lobho na hoti tathāhīmaṁ āyasmantaṁ lobho nābhibhuyya tiṭṭhati
tathā ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato doso na hoti moho
kodho upanāho makkho paḷāso macchariyaṁ pāpikā issā pāpikā icchā na
hoti tathāhīmaṁ āyasmantaṁ pāpikā icchā nābhibhuyya tiṭṭhatīti.
[25] Dasayimāni bhikkhave kasiṇāyatanāni katamāni dasa
paṭhavīkasiṇameko sañjānāti uddhaṁ adho tiriyaṁ advayaṁ appamāṇaṁ āpokasiṇameko
sañjānāti ... Tejokasiṇameko sañjānāti ... Vāyokasiṇameko
Sañjānāti ... Nīlakasiṇameko sañjānāti ... Pītakasiṇameko
sañjānāti ... Lohitakasiṇameko sañjānāti ... Odātakasiṇameko
sañjānāti ... Ākāsakasiṇameko sañjānāti ... Viññāṇakasiṇameko
sañjānāti uddhaṁ adho tiriyaṁ advayaṁ appamāṇaṁ imāni kho
bhikkhave dasa kasiṇāyatanānīti.
[26] Ekaṁ samayaṁ āyasmā mahākaccāno avantīsu viharati
kuraraghare pavatte pabbate. Athakho kālī upāsikā kuraragharikā 1
yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmantaṁ
mahākaccānaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ nisinnā kho
kālī upāsikā kuraragharikā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca
vuttamidaṁ bhante bhagavatā kumārīpañhesu
atthassa patti hadayassa santi
jetvāna senaṁ piyasātarūpaṁ
ekoha 2 jhāyī 3 sukhamānubodhiṁ
tasmā janena na karomi sakkhiṁ
sakkhī na sampajjati kenaci meti.
Imassa nu kho bhante bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa kathaṁ vitthārena
attho daṭṭhabboti. Paṭhavīkasiṇasamāpattiparamā kho bhagini eke
samaṇabrāhmaṇā atthābhinibbattesuṁ yāvatā kho bhagini paṭhavīkasiṇasamāpattiparamatā
1 Po. Ma. kuragharikā. 2 Ma. Yu. ekohaṁ. Po. ekāhaṁ. 3 Ma. jhāyaṁ.
Tadabhiññāsi bhagavā tadabhiññāya bhagavā ādimaddasa
ādīnavamaddasa nissaraṇamaddasa maggāmaggañāṇadassanamaddasa tassa
ādidassanahetu ādīnavadassanahetu nissaraṇadassanahetu maggāmaggañāṇadassanahetu
atthassa patti hadayassa santi viditā hoti āpokasiṇasamāpattiparamā
kho bhagini ... Tejokasiṇasamāpattiparamā kho bhagini ...
Vāyokasiṇasamāpattiparamā kho bhagini ... Nīlakasiṇasamāpattiparamā kho
bhagini ... Pītakasiṇasamāpattiparamā kho bhagini ... Lohitakasiṇasamāpattiparamā
kho bhagini ... Odātakasiṇasamāpattiparamā kho bhagini ...
Ākāsakasiṇasamāpattiparamā kho bhagini ... Viññāṇakasiṇasamāpattiparamā kho
bhagini eke samaṇabrāhmaṇā atthābhinibbattesuṁ yāvatā kho bhagini
viññāṇakasiṇasamāpattiparamatā tadabhiññāsi bhagavā tadabhiññāya bhagavā
ādimaddasa ādīnavamaddasa nissaraṇamaddasa maggāmaggañāṇadassanamaddasa
tassa ādidassanahetu ādīnavadassanahetu nissaraṇadassanahetu
maggāmaggañāṇadassanahetu atthassa patti hadayassa santi viditā hoti iti
kho bhagini yantaṁ vuttaṁ bhagavatā kumārīpañhesu
atthassa patti hadayassa santi
jetvāna senaṁ piyasātarūpaṁ
ekoha jhāyī sukhamānubodhiṁ
tasmā janena na karomi sakkhiṁ
sakkhī na sampajjati kenaci meti.
Imassa kho bhagini bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena attho
daṭṭhabboti.
[27] Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa
ārāme. Athakho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā
pattacīvaramādāya sāvatthiyaṁ piṇḍāya pavisiṁsu athakho tesaṁ bhikkhūnaṁ
etadahosi atippago kho tāva sāvatthiyaṁ piṇḍāya carituṁ yannūna
mayaṁ yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkameyyāmāti
athakho te bhikkhū yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo
tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṁ
sammodiṁsu sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
Ekamantaṁ nisinne kho te bhikkhū te aññatitthiyā paribbājakā
etadavocuṁ samaṇo āvuso gotamo sāvakānaṁ evaṁ dhammaṁ deseti etha
tumhe bhikkhave sabbaṁ dhammaṁ abhijānātha sabbaṁ dhammaṁ abhiññāya
abhiññāya viharathāti mayampi kho āvuso sāvakānaṁ evaṁ dhammaṁ
desema etha tumhe āvuso sabbaṁ dhammaṁ abhijānātha sabbaṁ dhammaṁ
abhiññāya abhiññāya viharathāti idha no āvuso ko viseso ko
adhippāyaso kiṁnānākaraṇaṁ samaṇassa vā gotamassa amhākaṁ vā yadidaṁ
dhammadesanāya vā dhammadesanaṁ anusāsaniyā vā anusāsaninti. Athakho
te bhikkhū tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ bhāsitaṁ neva abhinandiṁsu
nappaṭikkosiṁsu anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu
Bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṁ ājānissāmāti athakho te
bhikkhū sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā
yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdiṁsu ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ
etadavocuṁ idha mayaṁ bhante pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya
sāvatthiyaṁ piṇḍāya pavisimhā tesaṁ no bhante amhākaṁ etadahosi
atippago kho tāva sāvatthiyaṁ piṇḍāya carituṁ yannūna mayaṁ yena
aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkameyyāmāti athakho
mayaṁ bhante yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo
tenupasaṅkamimhā upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi
saddhiṁ sammodimhā sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ
nisīdimhā ekamantaṁ nisinne kho bhante aññatitthiyā paribbājakā
amhe etadavocuṁ samaṇo āvuso gotamo sāvakānaṁ evaṁ dhammaṁ
deseti etha tumhe bhikkhave sabbaṁ dhammaṁ abhijānātha sabbaṁ dhammaṁ
abhiññāya abhiññāya viharathāti mayampi kho āvuso sāvakānaṁ
evaṁ dhammaṁ desema etha tumhe āvuso sabbaṁ dhammaṁ abhijānātha
sabbaṁ dhammaṁ abhiññāya abhiññāya viharathāti idha no āvuso ko
viseso ko adhippāyaso kiṁ nānākaraṇaṁ samaṇassa vā gotamassa
amhākaṁ vā yadidaṁ dhammadesanāya vā dhammadesanaṁ anusāsaniyā vā
anusāsaninti athakho mayaṁ bhante tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ
Bhāsitaṁ neva abhinandimhā nappaṭikkosimhā anabhinanditvā appaṭikkositvā
uṭṭhāyāsanā pakkamimhā bhagavato santike etassa
bhāsitassa atthaṁ ājānissāmāti. Evaṁvādino bhikkhave aññatitthiyā
paribbājakā evamassu vacanīyā eko āvuso pañho eko uddeso
ekaṁ veyyākaraṇaṁ dve pañhā dve uddesā dve veyyākaraṇāni
tayo pañhā tayo uddesā tīṇi veyyākaraṇāni cattāro pañhā
cattāro uddesā cattāri veyyākaraṇāni pañca pañhā pañca
uddesā pañca veyyākaraṇāni cha pañhā cha uddesā cha
veyyākaraṇāni satta pañhā satta uddesā satta veyyākaraṇāni
aṭṭha pañhā aṭṭha uddesā aṭṭha veyyākaraṇāni nava pañhā nava
uddesā nava veyyākaraṇāni dasa pañhā dasa uddesā dasa
veyyākaraṇānīti evaṁ puṭṭhā bhikkhave aññatitthiyā paribbājakā
neva 1 sampādayissanti uttariṁpi vighātaṁ āpajjissanti taṁ kissa
hetu yathātaṁ bhikkhave avisayasmiṁ nāhantaṁ bhikkhave passāmi sadevake
loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya
yo imesaṁ pañhānaṁ veyyākaraṇena cittaṁ ārādheyya aññatra
tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā ito vā pana sutvā eko
pañho eko uddeso ekaṁ veyyākaraṇanti iti kho panetaṁ vuttaṁ
kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ ekadhamme bhikkhave bhikkhu sammānibbindamāno
1 Ma. Yu. naceva.
Sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī
sammatthābhisamecca 1 diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti katamasmiṁ ekadhamme
sabbe sattā āhāraṭṭhitikā imasmiṁ kho bhikkhave ekadhamme bhikkhu
sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī
sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti
eko pañho eko uddeso ekaṁ veyyākaraṇanti iti yantaṁ vuttaṁ
idametaṁ paṭicca vuttaṁ dve pañhā dve uddesā dve veyyākaraṇānīti
iti kho panetaṁ vuttaṁ kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ dvīsu bhikkhave
dhammesu [2]- sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno
sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro
hoti katamesu dvīsu nāme ca rūpe ca imesu kho bhikkhave
dvīsu dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno
sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme
dukkhassantakaro hoti dve pañhā dve uddesā dve veyyākaraṇānīti
iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ tayo pañhā tayo
uddesā tīṇi veyyākaraṇānīti iti kho panetaṁ vuttaṁ kiñcetaṁ
paṭicca vuttaṁ tīsu bhikkhave dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno
sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca
diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti katamesu tīsu tīsu
1 Po. Ma. samatthaṁ abhisamecca. evaṁ sabbattha ñātabbaṁ. 2 Ma. Yu. etthantare
bhikkhūti atthi.
Vedanāsu imesu kho bhikkhave tīsu dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno
sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca
diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti tayo pañhā tayo
uddesā tīṇi veyyākaraṇānīti iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca
vuttaṁ cattāro pañhā cattāro uddesā cattāri veyyākaraṇānīti
iti kho panetaṁ vuttaṁ kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ catūsu bhikkhave
dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno
sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro
hoti katamesu catūsu catūsu āhāresu imesu kho bhikkhave catūsu
dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno
sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro
hoti cattāro pañhā cattāro uddesā cattāri veyyākaraṇānīti
iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ pañca pañhā pañca
uddesā pañca veyyākaraṇānīti iti kho panetaṁ vuttaṁ kiñcetaṁ
paṭicca vuttaṁ pañcasu bhikkhave dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno
sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca
diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti katamesu pañcasu
pañcasu upādānakkhandhesu imesu kho bhikkhave pañcasu dhammesu
bhikkhu sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno
sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro
Hoti pañca pañhā pañca uddesā pañca veyyākaraṇānīti iti yantaṁ
vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ cha pañhā cha uddesā cha
veyyākaraṇānīti iti kho panetaṁ vuttaṁ kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ
chasu bhikkhave dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno sammāvirajjamāno
sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva
dhamme dukkhassantakaro hoti katamesu chasu chasu ajjhattikesu āyatanesu
imesu kho bhikkhave chasu dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno sammāvirajjamāno
sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca
diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti cha pañhā cha uddesā cha
veyyākaraṇānīti iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ satta
pañhā satta uddesā satta veyyākaraṇānīti iti kho panetaṁ vuttaṁ
kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ sattasu bhikkhave dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno
sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī
sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti katamesu
sattasu sattasu viññāṇaṭṭhitīsu imesu kho bhikkhave sattasu dhammesu bhikkhu
sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī
sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti
satta pañhā satta uddesā satta veyyākaraṇānīti iti yantaṁ vuttaṁ
idametaṁ paṭicca vuttaṁ aṭṭha pañhā aṭṭha uddesā aṭṭha
veyyākaraṇānīti iti kho panetaṁ vuttaṁ kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ aṭṭhasu
Bhikkhave dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno sammāvirajjamāno
sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva
dhamme dukkhassantakaro hoti katamesu aṭṭhasu aṭṭhasu lokadhammesu
imesu kho bhikkhave aṭṭhasu dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno
sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī
sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti aṭṭha pañhā
aṭṭha uddesā aṭṭha veyyākaraṇānīti iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca
vuttaṁ nava pañhā nava uddesā nava veyyākaraṇānīti iti kho
panetaṁ vuttaṁ kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ navasu bhikkhave dhammesu bhikkhu
sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī
sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti
katamesu navasu navasu sattāvāsesu imesu kho bhikkhave navasu
dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno
sammāpariyantadassāvī sammatthābhismecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro
hoti nava pañhā nava uddesā nava veyyākaraṇānīti iti yantaṁ
vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ dasa pañhā dasa uddesā dasa
veyyākaraṇānīti iti kho panetaṁ vuttaṁ kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ
dasasu bhikkhave dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno sammāvirajjamāno
sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva
dhamme dukkhassantakaro hoti katamesu dasasu dasasu akusalakammapathesu
Imesu kho bhikkhave dasasu dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno
sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca
diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti dasa pañhā dasa uddesā
dasa veyyākaraṇānīti iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttanti.
[28] Ekaṁ samayaṁ bhagavā kajaṅgalāyaṁ viharati veḷuvane. Athakho
sambahulā kajaṅgalā upāsakā yena kajaṅgalā bhikkhunī tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā kajaṅgalaṁ bhikkhuniṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu
ekamantaṁ nisinnā kho kajaṅgalā upāsakā kajaṅgalaṁ bhikkhuniṁ etadavocuṁ
vuttamidaṁ ayye bhagavatā mahāpañhesu eko pañho eko uddeso
ekaṁ veyyākaraṇaṁ dve pañhā dve uddesā dve veyyākaraṇāni
tayo pañhā tayo uddesā tīṇi veyyākaraṇāni cattāro pañhā
cattāro *- uddesā cattāri veyyākaraṇāni pañca pañhā pañca
uddesā pañca veyyākaraṇāni cha pañhā cha uddesā cha
veyyākaraṇāni satta pañhā satta uddesā satta veyyākaraṇāni
aṭṭha pañhā aṭṭha uddesā aṭṭha veyyākaraṇāni nava pañhā nava
uddesā nava veyyākaraṇāni dasa pañhā dasa uddesā dasa
veyyākaraṇānīti imassa nu kho ayye bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa
kathaṁ vitthārena attho daṭṭhabboti. Na kho panetaṁ āvuso bhagavato
sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ napi manobhāvanīyānaṁ bhikkhūnaṁ sammukhā
sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ apica yathāmettha khāyati taṁ suṇātha
* mīkārkkhag cattaro peḌna cattāro
Sādhukaṁ manasikarotha bhāsissāmīti. Evaṁ ayyeti kho kajaṅgalā upāsakā
kajaṅgalāya bhikkhuniyā paccassosuṁ. Kajaṅgalā bhikkhunī etadavoca eko
pañho eko uddeso ekaṁ veyyākaraṇanti iti kho panetaṁ vuttaṁ
bhagavatā kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ ekadhamme āvuso bhikkhu sammānibbindamāno
sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī
sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti katamasmiṁ
ekadhamme sabbe sattā āhāraṭṭhitikā imasmiṁ kho āvuso
ekadhamme bhikkhu sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno
sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro
hoti eko pañho eko uddeso ekaṁ veyyākaraṇanti iti
yantaṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ dve pañhā dve
uddesā dve veyyākaraṇānīti iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā
kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ dvīsu āvuso dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno
sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca
diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti katamesu dvīsu nāme
ca rūpe ca imesu kho āvuso dvīsu dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno
sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī
sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti dve pañhā
dve uddesā dve veyyākaraṇāniti iti yantaṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ
paṭicca vuttaṁ tayo pañhā tayo uddesā tīṇi veyyākaraṇānīti
Kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ tīsu āvuso
dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno
sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro
hoti katamesu tīsu tīsu vedanāsu imesu kho āvuso tīsu
dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno
sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro
hoti tayo pañhā tayo uddesā tīṇi veyyākaraṇānīti iti yantaṁ
vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ cattāro pañhā cattāro
uddesā cattāri veyyākaraṇānīti iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā
kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ catūsu āvuso dhammesu bhikkhu sammāsubhāvitacitto
sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme
dukkhassantakaro hoti katamesu catūsu catūsu satipaṭṭhānesu imesu kho
āvuso catūsu dhammesu bhikkhu sammāsubhāvitacitto sammāpariyantadassāvī
sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti cattāro
pañhā cattāro uddesā cattāri veyyākaraṇānīti iti yantaṁ vuttaṁ
bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ pañca pañhā pañca uddesā
pañca veyyākaraṇānīti iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā kiñcetaṁ
paṭicca vuttaṁ pañcasu āvuso dhammesu bhikkhu sammāsubhāvitacitto
sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro
hoti katamesu pañcasu pañcasu indriyesu ... Katamesu chasu
Chasu nissaraṇīyāsu dhātūsu ... Katamesu sattasu sattasu bojjhaṅgesu ...
Katamesu aṭṭhasu aṭṭhasu ariyesu aṭṭhaṅgikesu maggesu imesu kho
āvuso aṭṭhasu dhammesu bhikkhu sammāsubhāvitacitto sammāpariyantadassāvī
sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti aṭṭha pañhā
aṭṭha uddesā aṭṭha veyyākaraṇānīti iti yantaṁ vuttaṁ bhagavatā
idametaṁ paṭicca vuttaṁ nava pañhā nava uddesā nava veyyākaraṇānīti
iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ navasu
āvuso dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno sammāvirajjamāno
sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva
dhamme dukkhassantakaro hoti katamesu navasu navasu sattāvāsesu imesu
kho āvuso navasu dhammesu bhikkhu sammānibbindamāno sammāvirajjamāno
sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva
dhamme dukkhassantakaro hoti nava pañhā nava uddesā nava veyyākaraṇānīti
iti yantaṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ dasa pañhā
dasa uddesā dasa veyyākaraṇānīti iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā
kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ dasasu āvuso dhammesu bhikkhu sammāsubhāvitacitto
sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme
dukkhassantakaro hoti katamesu dasasu dasasu kusalakammapathesu imesu
kho āvuso dasasu dhammesu sammāsubhāvitacitto sammāpariyantadassāvī
sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti dasa pañhā
Dasa uddesā dasa veyyākaraṇānīti iti yantaṁ vuttaṁ bhagavatā
idametaṁ paṭicca vuttaṁ iti kho āvuso yantaṁ vuttaṁ bhagavatā [1]-
mahāpañhesu eko pañho eko uddeso ekaṁ veyyākaraṇaṁ .pe.
Dasa pañhā dasa uddesā dasa veyyākaraṇānīti iti 2 imassa kho
ahaṁ āvuso bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ
ājānāmi ākaṅkhamānā ca pana tumhe āvuso bhagavantaññeva
upasaṅkamitvā etamatthaṁ paripuccheyyātha yathā no [3]- bhagavā byākaroti
tathā naṁ dhāreyyāthāti. Evaṁ ayyeti kho kajaṅgalā upāsakā kajaṅgalāya
bhikkhuniyā bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā kajaṅgalaṁ
bhikkhuniṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu ekamantaṁ
nisinnā kho kajaṅgalā upāsakā yāvatako ahosi kajaṅgalāya bhikkhuniyā
saddhiṁ kathāsallāpo taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesuṁ. Sādhu sādhu
gahapatayo paṇḍitā gahapatayo kajaṅgalā bhikkhunī mahāpaññā
gahapatayo kajaṅgalā bhikkhunī sacepi tumhe gahapatayo maṁ
upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccheyyātha ahampicetaṁ evameva
byākareyyaṁ yathātaṁ kajaṅgalāya bhikkhuniyā byākataṁ eso ceva tassa
attho evañca naṁ dhāreyyāthāti.