[40] Nāhaṁ bhikkhave aññaṁ ekadhammaṁpi samanupassāmi yaṁ evaṁ
adantaṁ aguttaṁ arakkhitaṁ asaṁvutaṁ mahato anatthāya saṁvattati yathayidaṁ
bhikkhave cittaṁ cittaṁ bhikkhave adantaṁ aguttaṁ arakkhitaṁ asaṁvutaṁ mahato
anatthāya saṁvattatīti.

[41] Nāhaṁ bhikkhave aññaṁ ekadhammaṁpi samanupassāmi yaṁ evaṁ
dantaṁ guttaṁ rakkhitaṁ saṁvutaṁ mahato atthāya saṁvattati yathayidaṁ bhikkhave
Cittaṁ cittaṁ bhikkhave dantaṁ guttaṁ rakkhitaṁ saṁvutaṁ mahato atthāya
saṁvattatīti.
Vaggo 1 catuttho.

[42] Seyyathāpi bhikkhave sālisūkaṁ vā yavasūkaṁ vā micchāpaṇihitaṁ
hatthena vā pādena vā akkantaṁ hatthaṁ vā pādaṁ vā bhijjissati 2
lohitaṁ vā uppādessatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati taṁ kissa hetu
micchāpaṇihitattā bhikkhave sālisūkassa evameva kho bhikkhave so vata
bhikkhu micchāpaṇihitena cittena avijjaṁ bhijjissati vijjaṁ uppādessati
nibbānaṁ sacchikarissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati taṁ kissa hetu
micchāpaṇihitattā bhikkhave cittassāti.

[43] Seyyathāpi bhikkhave sālisūkaṁ vā yavasūkaṁ vā sammāpaṇihitaṁ
hatthena vā pādena vā akkantaṁ hatthaṁ vā pādaṁ vā bhijjissati
lohitaṁ vā uppādessatīti ṭhānametaṁ vijjati taṁ kissa hetu
sammāpaṇihitattā bhikkhave sālisūkassa evameva kho bhikkhave so vata
bhikkhu sammāpaṇihitena cittena avijjaṁ bhijjissati vijjaṁ uppādessati
nibbānaṁ sacchikarissatīti ṭhānametaṁ vijjati taṁ kissa hetu
sammāpaṇihitattā bhikkhave cittassāti.

[44] Idhāhaṁ bhikkhave ekaccaṁ puggalaṁ paduṭṭhacittaṁ evaṁ cetasā
ceto paricca pajānāmi imamhi ce ayaṁ samaye puggalo kālaṁ
kareyya yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye taṁ kissa hetu cittaṁ
1 Ma. Yu. adantavaggo. 2 Ma. Yu. bhecchati, ito paraṁ īdisameva.
Hissa bhikkhave paduṭṭhaṁ cetopadosahetu ca pana bhikkhave evamidhekacce
sattā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ
upapajjantīti.

[45] Idhāhaṁ bhikkhave ekaccaṁ puggalaṁ pasannacittaṁ evaṁ cetasā
ceto paricca pajānāmi imamhi ce ayaṁ samaye puggalo kālaṁ
kareyya yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge taṁ kissa hetu cittaṁ
hissa bhikkhave pasannaṁ cetopasādahetu ca pana bhikkhave evamidhekacce
sattā kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjantīti.

[46] Seyyathāpi bhikkhave udakarahado āvilo lulito kalalībhūto
tattha cakkhumā puriso tīre ṭhito na passeyya sippisambukampi
sakkharakathalampi macchagumbampi carantampi tiṭṭhantampi taṁ kissa hetu
āvilattā bhikkhave udakassa evameva kho bhikkhave so vata bhikkhu
āvilena cittena attatthaṁ vā ñassati paratthaṁ vā ñassati
ubhayatthaṁ vā ñassati uttariṁ vā manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ
sacchikarissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati taṁ kissa hetu āvilattā
bhikkhave cittassāti.

[47] Seyyathāpi bhikkhave udakarahado accho vippasanno anāvilo
tattha cakkhumā puriso tīre ṭhito passeyya sippisambukampi
sakkharakathalampi macchagumbampi carantampi tiṭṭhantampi taṁ kissa hetu
anāvilattā bhikkhave udakassa evameva kho bhikkhave so vata bhikkhu
Anāvilena cittena attatthaṁ vā ñassati paratthaṁ vā ñassati
ubhayatthaṁ vā ñassati uttariṁ vā manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ
sacchikarissatīti ṭhānametaṁ vijjati taṁ kissa hetu
anāvilattā bhikkhave cittassāti.

[48] Seyyathāpi bhikkhave yānikānici rukkhajātāni 1 candano tesaṁ
aggamakkhāyati yadidaṁ mudutāya ceva kammaññatāya ca evameva kho
ahaṁ bhikkhave nāññaṁ ekadhammaṁpi samanupassāmi yaṁ evaṁ bhāvitaṁ
bahulīkataṁ muduñca hoti kammaniyañca 2 yathayidaṁ bhikkhave cittaṁ cittaṁ
bhikkhave bhāvitaṁ bahulīkataṁ muduñca hoti kammaniyañcāti.

[49] Nāhaṁ bhikkhave aññaṁ ekadhammaṁpi samanupassāmi yaṁ evaṁ
lahuparivattaṁ yathayidaṁ bhikkhave cittaṁ yāvañcidaṁ bhikkhave upamāpi na
sukarā yāva lahuparivattaṁ cittanti.