[1374] Atha kho āvuso bhagavā tassa temāsassa accayena
paṭisallānā vuṭṭhito bhikkhū āmantesi sace vo bhikkhave aññatitthiyā
paribbājakā evaṁ puccheyyuṁ katamenāvuso vihārena samaṇo
gotamo vassāvāsaṁ bahulaṁ vihāsīti. Evaṁ puṭṭhā tumhe bhikkhave
tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ byākareyyātha ānāpānassatisamādhinā
kho āvuso bhagavā vassāvāsaṁ bahulaṁ vihāsīti.

[1375] Idhāhaṁ bhikkhave sato assasāmi sato passasāmi dīghaṁ
vā assasanto dīghaṁ assasāmīti pajānāmi dīghaṁ vā passasanto
dīghaṁ passasāmīti pajānāmi (vitthāretabbaṁ). Paṭinissaggānupassī
1 Po. tadimināpetaṁ. 2-3 Ma. Yu. mahānāma.
Assasissāmīti pajānāmi paṭinissaggānupassī passasissāmīti
pajānāmi.

[1376] Yañhi taṁ bhikkhave sammā vadamāno vadeyya ariyavihāro
itipi brahmavihāro itipi tathāgatavihāro itipi ānāpānassati
samādhiṁ sammā vadamāno vadeyya ariyavihāro itipi brahmavihāro
itipi tathāgatavihāro itipi. Ye te bhikkhave bhikkhū sekkhā
appattamānasā anuttaraṁ yogakkhemaṁ patthayamānā viharanti tesaṁ
ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato āsavānaṁ khayāya saṁvattati.

[1377] Ye ca kho te bhikkhave bhikkhū arahanto khīṇāsavā
vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaññojanā
sammadaññā vimuttā tesaṁ ānāpānassatisamādhi
bhāvito bahulīkato diṭṭheva dhamme sukhavihārāya ceva saṁvattati
satisampajaññāya ca.

[1378] Yañhi taṁ bhikkhave sammā vadamāno vadeyya ariyavihāro
itipi brahmavihāro itipi tathāgatavihāro itipi ānāpānassatisamādhiṁ
sammā vadamāno vadeyya ariyavihāro itipi brahmavihāro
itipi tathāgatavihāro itipīti.

[1379] Iminā kho etaṁ āvuso mahānāma pariyāyena veditabbaṁ
yathā añño ca 1 sekkho vihāro añño tathāgatavihāroti.

[1380] Sāvatthiyaṁ. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā
1 Ma. Yu. va.
Tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca atthi
nu kho bhante ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti
cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti
satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrentīti. Atthi
kho ānanda ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti
cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti
satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrentīti.

[1381] Katamo pana bhante ekadhammo bhāvito bahulīkato
cattāro dhamme paripūreti cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā
satta dhamme paripūrenti satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve
dhamme paripūrentīti. Ānāpānassatisamādhi kho ānanda ekadhammo
bhāvito bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti cattāro
satipaṭṭhānā bhāvitā bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti satta
bojjhaṅgā bhāvitā bahulīkatā vijjāvimuttiṁ paripūrenti.

[1382] Kathaṁ bhāvito ca 1 ānanda ānāpānassatisamādhi kathaṁ
bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti. Idhānanda bhikkhu
araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati
pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
So satova assasati sato passasati dīghaṁ vā assasanto dīghaṁ
1 Ma. Yu. casaddo natthi.
Assasāmīti pajānāti dīghaṁ vā passasanto dīghaṁ passasāmīti
pajānāti (vitthāretabbaṁ). Paṭinissaggānupassī assasissāmīti
sikkhati paṭinissaggānupassī passasissāmīti sikkhati. Yasmiṁ samaye
ānanda bhikkhu dīghaṁ vā assasanto dīghaṁ assasāmīti pajānāti
dīghaṁ vā passasanto dīghaṁ passasāmīti pajānāti. Rassaṁ vā
.pe. Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmīti sikkhati passambhayaṁ
kāyasaṅkhāraṁ passasissāmīti sikkhati. Kāye kāyānupassī ānanda
bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya
loke abhijjhādomanassaṁ. Taṁ kissa hetu. Kāyaññatarāhaṁ
ānanda etaṁ vadāmi yadidaṁ assāsappassāsaṁ. Tasmā tihānanda
kāye kāyānupassī bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno
satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

[1383] Yasmiṁ samaye ānanda bhikkhu pītipaṭisaṁvedī assasissāmīti
sikkhati. Sukhapaṭisaṁvedī. Cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī. Passambhayaṁ
cittasaṅkhāraṁ assasissāmīti sikkhati passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ
passasissāmīti sikkhati. Vedanāsu vedanānupassī ānanda bhikkhu tasmiṁ
samaye viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
Taṁ kissa hetu. Vedanāññatarāhaṁ ānanda etaṁ
vadāmi yadidaṁ assāsappassāsānaṁ sādhukaṁ manasikāraṁ. Tasmā tihānanda
vedanāsu vedanānupassī bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī
Sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.