[1164] Atthi pana bho ānanda maggo atthi paṭipadā
etassa chandassa pahānāyāti. Atthi kho brāhmaṇa maggo
atthi paṭipadā etassa chandassa pahānāyāti.

[1165] Katamo pana bho ānanda maggo katamā paṭipadā
etassa chandassa pahānāyāti. Idha brāhmaṇa bhikkhu chandasamādhi-
padhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti. Viriyasamādhi cittasamādhi
vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti. Ayaṁ kho
brāhmaṇa maggo ayaṁ paṭipadā etassa chandassa pahānāyāti.

[1166] Evaṁ sante bho 1 ānanda santakaṁ hoti no asantakaṁ
chandeneva 2 chandaṁ pajahissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjatīti 3 . Tenahi brāhmaṇa
taññevettha paṭipucchissāmi yathā te khameyya tathā taṁ byākareyyāsi.
1 Yu. kho. 2 Yu. chandena ca. 3 Ma. itisaddo natthi.

[1167] Taṁ kiṁ maññasi brāhmaṇa ahosi te pubbe chando
ārāmaṁ gamissāmīti. Tassa te ārāmaṁ gatassa yo tajjo chando
so paṭippassaddhoti. Evaṁ bho. Ahosi te pubbe viriyaṁ ārāmaṁ
gamissāmīti. Tassa te ārāmaṁ gatassa yaṁ tajjaṁ viriyaṁ taṁ paṭippassaddhanti.
Evaṁ bho. Ahosi te pubbe cittaṁ ārāmaṁ
gamissāmīti. Tassa te ārāmaṁ gatassa yaṁ tajjaṁ cittaṁ taṁ
paṭippassaddhanti. Evaṁ bho. Ahosi te pubbe vīmaṁsā ārāmaṁ
gamissāmīti. Tassa te ārāmaṁ gatassa yā tajjā vīmaṁsā sā
paṭippassaddhāti. Evaṁ bho.

[1168] Evameva kho brāhmaṇa yo so bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo
vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaññojano
sammadaññāvimutto tassa yo pubbe chando ahosi
arahattappattiyā arahatte 1 patte yo tajjo chando so paṭippassaddho
yaṁ pubbe viriyaṁ ahosi arahattappattiyā arahatte
patte yaṁ tajjaṁ viriyaṁ taṁ paṭippassaddhaṁ yaṁ pubbe cittaṁ ahosi
arahattappattiyā arahatte patte yaṁ tajjaṁ cittaṁ taṁ paṭippassaddhaṁ
yā pubbe vīmaṁsā ahosi arahattappattiyā arahatte
patte yā tajjā vīmaṁsā sā paṭippassaddhā.

[1169] Taṁ kiṁ maññasi brāhmaṇa iti evaṁ sante santakaṁ vā
hoti no 2 asantakaṁ vāti. Addhā bho ānanda evaṁ sante santakaṁ
1 Ma. arahattappatte. evampari. 2 Yu. nosaddo natthi.
Hoti no asantakaṁ abhikkantaṁ bho ānanda abhikkantaṁ bho ānanda
seyyathāpi bho ānanda nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya paṭicchannaṁ
vā vivareyya mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya andhakāre vā
telappajjotaṁ dhāreyya cakkhumanto rūpāni dakkhantīti. Evameva
tayā bho ānanda 1 anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṁ
bho ānanda taṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca
upāsakaṁ maṁ bhavaṁ ānando dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ
saraṇaṅgatanti.

[1170] Ye hi keci bhikkhave atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā
vā mahiddhikā ahesuṁ mahānubhāvā sabbe te catunnaṁ iddhipādānaṁ
bhāvitattā bahulīkatattā. Ye hi keci bhikkhave anāgatamaddhānaṁ
samaṇā vā brāhmaṇā vā mahiddhikā bhavissanti mahānubhāvā
sabbe te catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā. Ye
hi keci bhikkhave etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā mahiddhikā
mahānubhāvā sabbe te catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā.
Katamesaṁ catunnaṁ. Idha bhikkhave bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ
iddhipādaṁ bhāveti. Viriyasamādhi cittasamādhi
vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.

[1171] Ye hi keci bhikkhave atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā
1 Ma. evamevaṁ bhotā ānandena.
Vā mahiddhikā ahesuṁ mahānubhāvā sabbe te imesaṁyeva catunnaṁ
iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā. Ye hi keci bhikkhave
anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā mahiddhikā bhavissanti
mahānubhāvā sabbe te imesaṁyeva catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā
bahulīkatattā. Ye hi keci bhikkhave etarahi samaṇā
vā brāhmaṇā vā mahiddhikā mahānubhāvā sabbe te imesaṁyeva
catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattāti.

[1172] Ye hi keci bhikkhave atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā
vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhosuṁ ekopi hutvā bahudhā ahesuṁ
bahudhāpi hutvā eko ahesuṁ āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ tirokuḍḍaṁ
tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamānā agamaṁsu seyyathāpi ākāse
paṭhaviyaṁpi ummujjanimmujjaṁ akaṁsu seyyathāpi udake udakepi
abhijjamāne agamaṁsu seyyathāpi paṭhaviyaṁ ākāsepi pallaṅkena
kamiṁsu seyyathāpi pakkhī sakuṇo imepi candimasuriye evaṁmahiddhike
evaṁmahānubhāve pāṇinā parāmasiṁsu 1 parimajjiṁsu yāva brahmalokāpi
kāyena vasaṁ vattesuṁ. Sabbe te catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā
bahulīkatattā. Ye hi keci bhikkhave anāgatamaddhānaṁ samaṇā
vā brāhmaṇā vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhosanti 2 ekopi
hutvā bahudhā bhavissanti bahudhāpi hutvā eko bhavissanti āvibhāvaṁ
tirobhāvaṁ tirokuḍḍaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamānā
1 Ma. Yu. parimasiṁsu. 2 Ma. Yu. paccanubhossanti.
Gamissanti seyyathāpi ākāse paṭhaviyaṁpi ummujjanimmujjaṁ karissanti
seyyathāpi udake udakepi abhijjamāne gamissanti seyyathāpi paṭhaviyaṁ
ākāsepi pallaṅkena gamissanti seyyathāpi pakkhī sakuṇo imepi
candimasuriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parāmasissanti 1
parimajjissanti yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattessanti.
Sabbe te catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā. Ye hi
keci bhikkhave etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ
paccanubhonti ekopi hutvā bahudhā honti bahudhāpi hutvā
eko honti āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ tirokuḍḍaṁ tiropākāraṁ
tiropabbataṁ asajjamānā gacchanti seyyathāpi ākāse paṭhaviyaṁpi
ummujjanimmujjaṁ karonti seyyathāpi udake udakepi abhijjamāne
gacchanti seyyathāpi paṭhaviyaṁ ākāsepi pallaṅkena kamanti seyyathāpi
pakkhī sakuṇo imepi candimasuriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve
pāṇinā parāmasanti 2 parimajjanti yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ
vattenti. Sabbe te catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā.
Katamesaṁ catunnaṁ. Idha bhikkhave bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ
iddhipādaṁ bhāveti. Viriyasamādhi cittasamādhi
vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.

[1173] Ye hi keci bhikkhave atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā
vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhosuṁ ekopi hutvā bahudhā ahesuṁ
1 Ma. Yu. parimasissanti. 2 Ma. Yu. parimasanti.
.pe. Yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattesuṁ. Sabbe
te imesaṁyeva catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā.
Ye hi keci bhikkhave anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā
vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhossanti ekopi hutvā bahudhā
bhavissanti .pe. Yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattessanti 1 .
Sabbe te imesaṁyeva catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā.
Ye hi keci bhikkhave etarahi samaṇā vā brāhmaṇā
vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhonti ekopi hutvā bahudhā
honti .pe. Yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattenti. Sabbe
te imesaṁyeva catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattāti.