[508] Upādānaṁ upādānanti āvuso sārīputta vuccati katamaṁ
nu kho āvuso upādānanti. Cattārīmāni āvuso
upādānāni kāmupādānaṁ diṭṭhupādānaṁ sīlabbatupādānaṁ attavādupādānaṁ.
Imāni kho āvuso cattāri upādānānīti. Atthi
panāvuso maggo atthi paṭipadā etesaṁ upādānānaṁ pahānāyāti.
Atthi kho āvuso maggo atthi paṭipadā etesaṁ upādānānaṁ
Pahānāyāti. Katamo panāvuso maggo katamā paṭipadā etesaṁ
upādānānaṁ pahānāyāti. Ayameva kho āvuso ariyo aṭṭhaṅgiko
maggo etesaṁ upādānānaṁ pahānāya. Seyyathīdaṁ. Sammādiṭṭhi
.pe. Sammāsamādhi. Ayaṁ kho āvuso maggo ayaṁ paṭipadā
etesaṁ upādānānaṁ pahānāyāti. Bhaddako āvuso maggo bhaddikā
paṭipadā etesaṁ upādānānaṁ pahānāya alañca panāvuso sārīputta
appamādāyāti.

[509] Bhavo bhavoti āvuso sārīputta vuccati katamo nu kho
āvuso bhavoti. Tayome āvuso bhavā kāmabhavo rūpabhavo
arūpabhavo. Ime kho āvuso tayo bhavāti. Atthi panāvuso maggo
atthi paṭipadā etesaṁ bhavānaṁ pariññāyāti. Atthi kho āvuso
maggo atthi paṭipadā etesaṁ bhavānaṁ pariññāyāti. Katamo
panāvuso maggo katamā paṭipadā etesaṁ bhavānaṁ pariññāyāti.
Ayameva kho āvuso ariyo aṭṭhaṅgiko maggo etesaṁ bhavānaṁ
pariññāya. Seyyathīdaṁ. Sammādiṭṭhi .pe. Sammāsamādhi. Ayaṁ
kho āvuso maggo ayaṁ paṭipadā etesaṁ bhavānaṁ pariññāyāti.
Bhaddako āvuso maggo bhaddikā paṭipadā etesaṁ bhavānaṁ
pariññāya alañca panāvuso sārīputta appamādāyāti.

[510] Dukkhaṁ dukkhanti āvuso sārīputta vuccati katamaṁ nu kho
āvuso dukkhanti. Tisso imā āvuso dukkhatā dukkhadukkhatā
Saṅkhāradukkhatā vipariṇāmadukkhatā. Imā kho āvuso tisso
dukkhatāti. Atthi panāvuso maggo atthi paṭipadā etāsaṁ
dukkhatānaṁ pariññāyāti. Atthi kho āvuso maggo atthi
paṭipadā etāsaṁ dukkhatānaṁ pariññāyāti. Katamo panāvuso
maggo katamā paṭipadā etāsaṁ dukkhatānaṁ pariññāyāti. Ayameva
kho āvuso ariyo aṭṭhaṅgiko maggo etāsaṁ dukkhatānaṁ pariññāya.
Seyyathīdaṁ. Sammādiṭṭhi .pe. Sammāsamādhi. Ayaṁ kho āvuso
maggo ayaṁ paṭipadā etāsaṁ dukkhatānaṁ pariññāyāti. Bhaddako
āvuso maggo bhaddikā paṭipadā etāsaṁ dukkhatānaṁ pariññāya
alañca panāvuso sārīputta appamādāyāti.

[511] Sakkāyo sakkāyoti āvuso sārīputta vuccati katamā
nu kho āvuso sakkāyoti. Pañcime āvuso upādānakkhandhā
sakkāyo vuttā bhagavatā. Seyyathīdaṁ. Rūpūpādānakkhandho
vedanūpādānakkhandho saññūpādānakkhandho saṅkhārūpādānakkhandho
viññāṇūpādānakkhandho ime kho āvuso pañcupādānakkhandhā sakkāyo
vuttā bhagavatāti. Atthi panāvuso maggo atthi paṭipadā etassa
sakkāyassa pariññāyāti. Atthi kho āvuso maggo atthi
paṭipadā etassa sakkāyassa pariññāyāti. Katamo panāvuso
maggo katamā paṭipadā etassa sakkāyassa pariññāyāti.
Ayameva kho āvuso ariyo aṭṭhaṅgiko maggo etassa sakkāyassa
Pariññāya. Seyyathīdaṁ. Sammādiṭṭhi .pe. Sammāsamādhi. Ayaṁ
kho āvuso maggo ayaṁ paṭipadā etassa sakkāyassa pariññāyāti.
Bhaddako āvuso maggo bhaddikā paṭipadā etassa sakkāyassa
pariññāya alañca panāvuso sārīputta appamādāyāti.

[512] Kiṁ nu kho āvuso sārīputta imasmiṁ dhammavinaye
dukkaranti. Pabbajjā kho āvuso imasmiṁ dhammavinaye dukkarāti.
Pabbajitena panāvuso kiṁ dukkaranti. Pabbajitena kho āvuso
abhirati dukkarāti. Abhiratena panāvuso kiṁ dukkaranti.
Abhiratena kho āvuso dhammānudhammapaṭipatti dukkarāti. Kīvaciraṁ
panāvuso dhammānudhammapaṭipanno bhikkhu arahaṁ assāti. Na ciraṁ
āvusoti.
Jambukhādakasaṁyuttaṁ samattaṁ.
Tassuddānaṁ
nibbānaṁ arahattañca dhammavādī kimatthiyaṁ
assāso paramassāso vedanā āsavāvijjā
taṇhā oghā upādānaṁ bhavo dukkhañca sakkāyo
imasmiṁ dhammavinaye dukkaranti.
---------------
Sāmaṇḍakasaṁyuttaṁ

[513] Ekaṁ samayaṁ āyasmā sārīputto vajjīsu viharati ukkacelāyaṁ 1
gaṅgāya nadiyā tīre. Athakho sāmaṇḍako paribbājako yenāyasmā
sārīputto tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmatā sārīputtena saddhiṁ
sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinno kho sāmaṇḍako paribbājako āyasmantaṁ sārīputtaṁ
etadavoca nibbānaṁ nibbānanti āvuso sārīputta vuccati katamaṁ
nu kho āvuso nibbānanti. Yo kho āvuso rāgakkhayo dosakkhayo
mohakkhayo idaṁ vuccati nibbānanti. Atthi panāvuso maggo
atthi paṭipadā etassa nibbānassa sacchikiriyāyāti. Atthi kho
āvuso maggo atthi paṭipadā etassa nibbānassa sacchikiriyāyāti.
Katamo panāvuso maggo katamā paṭipadā etassa nibbānassa
sacchikiriyāyāti. Ayameva kho āvuso ariyo aṭṭhaṅgiko maggo
etassa nibbānassa sacchikiriyāya. Seyyathīdaṁ. Sammādiṭṭhi
.pe. Sammāsamādhi. Ayaṁ kho āvuso maggo ayaṁ paṭipadā
etassa nibbānassa sacchikiriyāyāti. Bhaddako āvuso maggo
bhaddikā paṭipadā etassa nibbānassa sacchikiriyāya alañca panāvuso
sārīputta appamādāyāti .pe.

[514] Kiṁ nu kho āvuso sārīputta imasmiṁ dhammavinaye
1 Yu. ukkavelāyaṁ.
Dukkaranti. Pabbajjā kho āvuso imasmiṁ dhammavinaye dukkaranti 1 .
Pabbajitena panāvuso kiṁ dukkaranti. Pabbajitena kho āvuso
abhirati dukkarāti. Abhiratena panāvuso kiṁ dukkaranti. Abhiratena
kho āvuso dhammānudhammapaṭipatti dukkarāti. Kīvaciraṁ panāvuso
dhammānudhammapaṭipanno bhikkhu arahaṁ assāti. Na ciraṁ āvusoti.
Sāmaṇḍakasaṁyuttaṁ samattaṁ.
Purimasuttasadisaṁ 2 uddānaṁ.
-------
1 Ma. dukkarāti. 2 Ma. Yu. purimakasadisaṁeva ...
Moggallānasaṁyuttaṁ

[515] Ekaṁ samayaṁ āyasmā mahāmoggallāno sāvatthiyaṁ
viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho āyasmā
mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi āvuso bhikkhaveti 1 . Āvusoti
kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paccassosuṁ.
Āyasmā mahāmoggallāno te bhikkhū 2 etadavoca idha mayhaṁ
āvuso rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi
paṭhamajjhānaṁ paṭhamajjhānanti vuccati katamaṁ nu kho paṭhamajjhānanti.
Tassa mayhaṁ āvuso etadahosi idha bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca
akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamajjhānaṁ
upasampajja viharati idaṁ vuccati paṭhamajjhānanti. So khvāhaṁ
āvuso vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ
savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamajjhānaṁ upasampajja viharāmi. Tassa
mayhaṁ āvuso iminā vihārena viharato kāmasahagatā saññāmanasikārā
samudācaranti. Atha kho maṁ āvuso bhagavā iddhiyā
upasaṅkamitvā etadavoca moggallāna moggallāna mā brāhmaṇa
paṭhamajjhānaṁ pamādo paṭhamajjhāne cittaṁ saṇṭhapehi paṭhamajjhāne
cittaṁ ekodiṁ 3 karohi paṭhamajjhāne cittaṁ samādahāti. So
khvāhaṁ āvuso aparena samayena vivicceva kāmehi vivicca akusalehi
1 Yu. bhikkhavoti. 2 Ma. Yu. te bhikkhūti pāṭhadvayaṁ na dissati. 3 Yu. ekodi.
evamuparipi.
Dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamajjhānaṁ upasampajja
vihāsiṁ. Yaṁ hi taṁ āvuso sammā vadamāno vadeyya satthārānuggahito
sāvako mahābhiññataṁ pattoti. Mamaṁ taṁ sammā
vadamāno vadeyya satthārānuggahito sāvako mahābhiññataṁ pattoti.

[516] Dutiyajjhānaṁ dutiyajjhānanti vuccati katamaṁ nu kho
dutiyajjhānanti. Tassa mayhaṁ āvuso etadahosi idha bhikkhu
vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ
avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyajjhānaṁ upasampajja viharati
idaṁ vuccati dutiyajjhānanti. So khvāhaṁ āvuso vitakkavicārānaṁ
vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ
samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyajjhānaṁ upasampajja viharāmi. Tassa mayhaṁ
āvuso iminā vihārena viharato vitakkasahagatā saññāmanasikārā
samudācaranti. Atha kho maṁ āvuso bhagavā iddhiyā upasaṅkamitvā
etadavoca moggallāna moggallāna mā brāhmaṇa dutiyajjhānaṁ
pamādo dutiyajjhāne cittaṁ saṇṭhapehi dutiyajjhāne cittaṁ ekodiṁ
karohi dutiyajjhāne cittaṁ samādahāti. So khvāhaṁ āvuso
aparena samayena vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ
cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyajjhānaṁ
upasampajja vihāsiṁ. Yaṁ hi taṁ āvuso sammā vadamāno
vadeyya satthārānuggahito sāvako mahābhiññataṁ pattoti. Mamaṁ
Taṁ sammā vadamāno vadeyya satthārānuggahito sāvako mahābhiññataṁ
pattoti.

[517] Tatiyajjhānaṁ tatiyajjhānanti vuccati katamaṁ nu kho
tatiyajjhānanti. Tassa mayhaṁ āvuso etadahosi idha bhikkhu
pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno
sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti yantaṁ ariyā ācikkhanti upekkhako
satimā sukhavihārīti tatiyajjhānaṁ upasampajja viharati idaṁ vuccati
tatiyajjhānanti. So khvāhaṁ āvuso pītiyā ca virāgā upekkhako
ca viharāmi sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedemi
yantaṁ ariyā ācikkhanti upekkhako satimā sukhavihārīti tatiyajjhānaṁ
upasampajja viharāmi. Tassa mayhaṁ āvuso iminā vihārena
viharato pītisahagatā saññāmanasikārā samudācaranti. Atha kho
maṁ āvuso bhagavā iddhiyā upasaṅkamitvā etadavoca moggallāna
moggallāna mā brāhmaṇa tatiyajjhānaṁ pamādo tatiyajjhāne
cittaṁ saṇṭhapehi tatiyajjhāne cittaṁ ekodiṁ karohi tatiyajjhāne
cittaṁ samādahāti. So khvāhaṁ āvuso aparena samayena pītiyā
ca virāgā upekkhako ca viharāmi 1 sato ca sampajāno sukhañca
kāyena paṭisaṁvedemi 2 yantaṁ ariyā ācikkhanti upekkhako satimā
sukhavihārīti tatiyajjhānaṁ upasampajja vihāsiṁ. Yaṁ hi taṁ āvuso
sammā vadamāno vadeyya .pe. Mahābhiññataṁ pattoti.
1 Yu. vihāsiṁ. 2 Yu. paṭisaṁvedesiṁ.