[342] Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā
upanando sakyaputto chabbaggiyehi bhikkhūhi saddhiṁ bhaṇḍanakato
hoti. So sañcetanikaṁ sukkavisaṭṭhiṁ āpattiṁ 1 āpajjitvā saṅghaṁ
tassā āpattiyā parivāsaṁ yāci. Tassa saṅgho tassā āpattiyā
parivāsaṁ adāsi. Tena kho pana samayena sāvatthiyaṁ aññatarassa
pūgassa saṅghabhattaṁ hoti. So parivasanto bhattagge āsanapariyante
nisīdi. Chabbaggiyā bhikkhū te upāsake etadavocuṁ
eso āvuso āyasmā upanando sakyaputto tumhākaṁ sambhāvito
kulūpako yeneva hatthena saddhādeyyaṁ bhuñjati teneva hatthena
upakkamitvā asuciṁ moceti so sañcetanikaṁ sukkavisaṭṭhiṁ āpattiṁ
āpajjitvā saṅghaṁ tassā āpattiyā parivāsaṁ yāci tassa saṅgho
tassā āpattiyā parivāsaṁ adāsi so parivasanto āsanapariyante
nisinnoti. Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti
khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhussa
duṭṭhullaṁ āpattiṁ anupasampannassa ārocessantīti. Athakho te
bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ .pe. Saccaṁ kira tumhe
bhikkhave bhikkhussa duṭṭhullaṁ āpattiṁ anupasampannassa ārocethāti.
1 Yu. sukkavisaṭṭhiāpattiṁ.
Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā kathaṁ hi nāma tumhe
moghapurisā bhikkhussa duṭṭhullaṁ āpattiṁ anupasampannassa ārocessatha
netaṁ moghapurisā appasannānaṁ vā pasādāya .pe. Evañca pana
bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana bhikkhu bhikkhussa
duṭṭhullaṁ āpattiṁ anupasampannassa āroceyya aññatra
bhikkhusammatiyā pācittiyanti.

[343] Yo panāti yo yādiso .pe. Bhikkhūti .pe. Ayaṁ
imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Bhikkhussāti aññassa bhikkhussa.
Duṭṭhullā nāma āpatti cattāri ca pārājikāni terasa ca
saṅghādisesā. Anupasampanno nāma bhikkhuñca bhikkhuniñca ṭhapetvā
avaseso anupasampanno nāma. Āroceyyāti āroceti 1 itthiyā
vā purisassa vā gahaṭṭhassa vā pabbajitassa vā. Aññatra
bhikkhusammatiyāti ṭhapetvā bhikkhusammatiṁ.

[344] Atthi bhikkhusammati āpattipariyantā na kulapariyantā
atthi bhikkhusammati kulapariyantā na āpattipariyantā atthi
bhikkhusammati āpattipariyantā ca kulapariyantā ca atthi bhikkhusammati
neva āpattipariyantā na kulapariyantā. Āpattipariyantā nāma
āpattiyo pariggahitāyo honti ettakāhi āpattīhi
ārocetabboti. Kulapariyantā nāma kulāni pariggahitāni honti ettakesu
kulesu ārocetabboti. Āpattipariyantā ca kulapariyantā ca nāma
1 Ma. āroceyya.
Āpattiyo ca pariggahitāyo honti kulāni ca pariggahitāni honti
ettakāhi āpattīhi ettakesu kulesu ārocetabboti. Neva
āpattipariyantā na kulapariyantā nāma āpattiyo ca apariggahitāyo
honti kulāni ca apariggahitāni honti ettakāhi āpattīhi
ettakesu kulesu ārocetabboti.

[345] Āpattipariyante yā āpattiyo pariggahitāyo honti
tā āpattiyo ṭhapetvā aññāhi āpattīhi āroceti āpatti
pācittiyassa. Kulapariyante yāni kulāni pariggahitāni honti
tāni kulāni ṭhapetvā aññesu kulesu āroceti āpatti
pācittiyassa. Āpattipariyante ca kulapariyante ca yā āpattiyo
pariggahitāyo honti tā āpattiyo ṭhapetvā yāni kulāni
pariggahitāni honti tāni kulāni ṭhapetvā aññāhi āpattīhi
aññesu kulesu āroceti āpatti pācittiyassa. Neva
āpattipariyante na kulapariyante anāpatti.

[346] Duṭṭhullāya āpattiyā duṭṭhullāpattisaññī anupasampannassa
āroceti aññatra bhikkhusammatiyā āpatti pācittiyassa.
Duṭṭhullāya āpattiyā vematiko anupasampannassa āroceti aññatra
bhikkhusammatiyā āpatti pācittiyassa. Duṭṭhullāya āpattiyā
aduṭṭhullāpattisaññī anupasampannassa āroceti aññatra
bhikkhusammatiyā āpatti pācittiyassa.

[347] Aduṭṭhullaṁ āpattiṁ āroceti āpatti dukkaṭassa.
Anupasampannassa duṭṭhullaṁ vā aduṭṭhullaṁ vā ajjhācāraṁ āroceti
āpatti dukkaṭassa. Aduṭṭhullāya āpattiyā duṭṭhullāpattisaññī
āpatti dukkaṭassa. Aduṭṭhullāya āpattiyā vematiko āpatti
dukkaṭassa. Aduṭṭhullāya āpattiyā aduṭṭhullāpattisaññī āpatti
dukkaṭassa.

[348] Anāpatti vatthuṁ āroceti no āpattiṁ āpattiṁ
āroceti no vatthuṁ bhikkhusammatiyā ummattakassa ādikammikassāti.
Navamasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.
-------
Dasamasikkhāpadaṁ

[349] Tena samayena buddho bhagavā āḷaviyaṁ viharati aggāḷave
cetiye. Tena kho pana samayena āḷavikā 1 bhikkhū navakammaṁ karontā
paṭhaviṁ khaṇantipi khaṇāpentipi. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti
kathaṁ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā paṭhaviṁ khaṇissantipi khaṇāpessantipi
ekindriyaṁ samaṇā sakyaputtiyā jīvaṁ viheṭhentīti. Assosuṁ kho
bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khīyantānaṁ vipācentānaṁ.
Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti
kathaṁ hi nāma āḷavikā 2 bhikkhū paṭhaviṁ khaṇissantipi khaṇāpessantipīti.
Athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ .pe. Saccaṁ
kira tumhe bhikkhave paṭhaviṁ khaṇathapi khaṇāpethapīti. Saccaṁ bhagavāti.
Vigarahi buddho bhagavā kathaṁ hi nāma tumhe moghapurisā paṭhaviṁ
khaṇissathapi khaṇāpessathapi jīvasaññino hi moghapurisā manussā
paṭhaviyā netaṁ moghapurisā appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ
vā bhiyyobhāvāya .pe. Evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ
uddiseyyātha yo pana bhikkhu paṭhaviṁ khaṇeyya vā khaṇāpeyya vā
pācittiyanti.

[350] Yo panāti yo yādiso .pe. Bhikkhūti .pe.
Ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Paṭhavī nāma dve
1-2 Ma. āḷavakā.
Paṭhaviyo jātā ca paṭhavī ajātā ca paṭhavī. Jātā nāma paṭhavī
suddhapaṁsu suddhamattikā appapāsāṇā appasakkharā appakaṭhalā
appamarumbā appabālikā yebhuyyena paṁsu 1 yebhuyyena mattikā
adaḍḍhāpi vuccati jātā paṭhavī. Yopi paṁsupuñjo vā mattikāpuñjo
vā atirekacātumāsaṁ ovaṭṭho ayampi vuccati jātā
paṭhavī. Ajātā nāma paṭhavī suddhapāsāṇā suddhasakkharā suddhakaṭhalā
suddhamarumbā suddhabālikā appapaṁsu appamattikā yebhuyyena
pāsāṇā yebhuyyena sakkharā yebhuyyena kaṭhalā yebhuyyena marumbā
yebhuyyena bālikā 2 daḍḍhāpi vuccati ajātā paṭhavī. Yopi
paṁsupuñjo vā mattikāpuñjo vā ūnakacātumāsaṁ 3 ovaṭṭho ayampi
vuccati ajātā paṭhavī.

[351] Khaṇeyyāti sayaṁ khaṇati āpatti pācittiyassa.
Khaṇāpeyyāti aññaṁ khaṇāpeti āpatti pācittiyassa. Sakiṁ
āṇatto bahukaṁpi khaṇati āpatti pācittiyassa.