หรือว่า อัพยากตธรรมจักดับไป ในภูมิใด กุศลธรรมจักเกิดขึ้นในภูมินั้น
อัพยากตธรรมจักดับไป ในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ แต่อกุศลธรรมในภูมินั้นจัก
เกิดขึ้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมในภูมินั้น ซึ่งเป็นจตุโวการภูมิปัญจโวการภูมิ จักดับไป และ
กุศลธรรมก็จักเกิดขึ้น
[๓๒๓] อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นในภูมิใด อัพยากตธรรมจักดับไปในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมจักดับไป ในภูมิใด อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นในภูมินั้น
อัพยากตธรรมในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ จักดับไป แต่อกุศลธรรมในภูมินั้น จัก
เกิดขึ้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมในภูมินั้น ซึ่งเป็นจตุโวการภูมิปัญจโวการภูมิ จักดับไป และ
อกุศลธรรมก็จักเกิดขึ้น
[๓๒๔] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักเกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักดับไปหรือ
สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น จักเกิดขึ้น แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักดับไปก็หาไม่ กุศลธรรมของ
สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ จักเกิดขึ้น และอกุศลธรรม
ก็จักดับไป
หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น ใน
ภูมินั้น จักเกิดขึ้น
ถูกแล้ว
[๓๒๕] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ใน
ภูมินั้น จักดับไปหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไปกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักเกิดขึ้น
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค
พระอรหันต์ และอสัญญสัตว์ จักดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักเกิดขึ้น

ก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕
และกุศลธรรมก็จักเกิดขึ้น
[๓๒๖] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักดับไปหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไปอกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักเกิดขึ้น
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค
พระอรหันต์ ผู้ที่จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใดและอสัญญสัตว์ จักดับไป แต่
อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นจักเกิดขึ้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ใน
ภูมินั้น ผู้มีขันธ์ ๔ผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้ จักดับไป และอกุศลธรรม ก็จักเกิดขึ้น
[๓๒๗] กุศลธรรมของสัตว์ใด จักไม่เกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์นั้น จักไม่ดับไป
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น จักไม่เกิดขึ้น
สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด อกุศลธรรมของสัตว์เหล่า
นั้น จักไม่ดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่า
นั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค และพระอรหันต์ จักไม่ดับไป กุศลธรรมและ
อกุศลธรรมก็จักไม่เกิดขึ้น
[๓๒๘] กุศลธรรมของสัตว์ใด จักไม่เกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น จักไม่ดับ
ไปหรือ
กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคและพระอรหันต์
จักไม่เกิดขึ้น แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต
กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่เกิดขึ้นและอัพยากตธรรม ก็จักไม่ดับไป
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น จักไม่
เกิดขึ้น

ถูกแล้ว
[๓๒๙] อกุศลธรรมของสัตว์ใด จักไม่เกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น จักไม่
ดับไปหรือ
อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคพระอรหันต์
ผู้จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด จักไม่เกิดขึ้นแต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่า
นั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่เกิดขึ้น
และอัพยากตธรรมก็จักไม่ดับไป
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น จักไม่
เกิดขึ้น
ถูกแล้ว
[๓๓๐] กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น ในภูมิใด อกุศลธรรมจักไม่ดับไป ในภูมินั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อกุศลธรรมจักไม่ดับไป ในภูมิใด กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น ในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๓๓๑] กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น ในภูมิใด อัพยากตธรรมจักไม่ดับไป ในภูมินั้น
หรือ
จักดับไป
หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่ดับไป ในภูมิใด กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น ในภูมินั้น
ไม่มี
[๓๓๒] อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น ในภูมิใด อัพยากตธรรมจักไม่ดับไป ในภูมิ
นั้นหรือ
จักดับไป
หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่ดับไป ในภูมิใด อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น ในภูมินั้น
ไม่มี
[๓๓๓] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่เกิดขึ้นอกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ

ถูกแล้ว
หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไปกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่เกิดขึ้น
สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด อกุศลธรรมของสัตว์เหล่า
นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักไม่เกิดขึ้นก็หาไม่
อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค พระอรหันต์
และอสัญญสัตว์ จักไม่ดับไป และกุศลธรรมก็จักไม่เกิดขึ้น
[๓๓๔] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่เกิดขึ้นอัพยากตธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ
กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค
พระอรหันต์ และอสัญญสัตว์ จักไม่เกิดขึ้น แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จัก
ไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักไม่เกิดขึ้น
และอัพยากตธรรม ก็จักไม่ดับไป
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไปกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่เกิดขึ้น
ถูกแล้ว
[๓๓๕] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่เกิดขึ้นอัพยากตธรรมของสัตว์
นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ
อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค
พระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใดและอสัญญสัตว์ จักไม่เกิดขึ้น
แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต
อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็จักไม่ดับไป
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไปอกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่เกิดขึ้น
ถูกแล้ว
[๓๓๖] กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์นั้น เคยดับไป
แล้วหรือ

ถูกแล้ว
หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อม
เกิดขึ้น
อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะ
แห่งกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้วแต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น
ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลอกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น เคยดับไปแล้ว และ
กุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น
[๓๓๗] กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น เคยดับ
ไปแล้วหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อม
เกิดขึ้น
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะ
แห่งกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้วแต่กุศลธรรมของสัตว์
เหล่านั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลอัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น เคย
ดับไปแล้ว และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น
[๓๓๘] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น เคยดับ
ไปแล้วหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด เคยดับไปแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อม
เกิดขึ้น
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะ
แห่งอกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้วแต่อกุศลธรรมของสัตว์
เหล่านั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลอัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น เคย
ดับไปแล้ว และอกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

[๓๓๙] กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้น ในภูมิใด ฯลฯ
[๓๔๐] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมเกิดขึ้นอกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น เคยดับไปแล้วหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยดับไปแล้วกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น
อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะ
แห่งกุศลวิปปยุตจิต เคยดับไปแล้ว แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น
ก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น เคยดับไปแล้ว
และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น
[๓๔๑] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมเกิดขึ้นอัพยากตธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้นเคยดับไปแล้วหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยดับไปแล้วกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะ
แห่งกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้ว แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น
ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลอัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น เคย
ดับไปแล้ว และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น
[๓๔๒] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมเกิดขึ้นอัพยากตธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น เคยดับไปแล้วหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยดับไปแล้วอกุศลธรรมของ
สัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน
อุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้ว แต่อกุศลธรรมของสัตว์

เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ในอุปปาทขณะแห่งอกุศล อัพยากตธรรมของสัตว์
เหล่านั้น ในภูมินั้น เคยดับไปแล้ว และอกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น
[๓๔๓] กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่เกิด อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ไม่เคย
ดับไปแล้วหรือ
เคยดับไปแล้ว
หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อม
ไม่เกิดขึ้น
ไม่มี
[๓๔๔] กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ไม่เคย
ดับไปแล้วหรือ
เคยดับไปแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อม
ไม่เกิดขึ้น
ไม่มี
[๓๔๕] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ไม่
เคยดับไปแล้วหรือ
เคยดับไปแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ย่อมไม่เกิดขึ้น
ไม่มี
[๓๔๖] กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น ในภูมิใด ฯลฯ
[๓๔๗] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้นอกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ
กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน
อุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ย่อมไม่เกิดขึ้น แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น
ไม่เคยดับไปแล้วก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ใน
เมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็ไม่เคยดับไปแล้ว

หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้วกุศลธรรมของ
สัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น
ถูกแล้ว
[๓๔๘] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้นอัพยากตธรรมของ
สัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ
กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน
อุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้นแต่อัพยากตธรรมของสัตว์
เหล่านั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้กำลังเข้าถึง
ชั้นสุทธาวาส ย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็ไม่เคยดับไปแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของ
สัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น
ถูกแล้ว
[๓๔๙] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้นอัพยากตธรรมของ
สัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ
อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน
อุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้นแต่อัพยากตธรรมของสัตว์
เหล่านั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ผู้กำลังเข้าถึง
ชั้นสุทธาวาส ย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรม ก็ไม่เคยดับไปแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้ว อกุศลธรรมของ
สัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น
ถูกแล้ว
[๓๕๐] กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์นั้น จักดับ
ไปหรือ
ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรค สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่ง
จิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นย่อมเกิดขึ้น แต่อกุศลธรรมของ
สัตว์เหล่านั้น จักดับไปก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น นอกนี้
ย่อมเกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็จักดับไป

หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมเกิดขึ้น
อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะ
แห่งกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์จักดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น
ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลอกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นจักดับไป และ
กุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น
[๓๕๑] กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น จักดับไปหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมเกิดขึ้น
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะ
แห่งกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ จักดับไปแต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น
ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลอัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักดับไป และ
กุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น
[๓๕๒] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น จักดับไป
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมเกิดขึ้น
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาท
ขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ จักดับไปแต่อกุศลธรรมของสัตว์
เหล่านั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลอัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้นจัก
ดับไป และอกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น
[๓๕๓] กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้น ในภูมิใด ฯลฯ
[๓๕๔] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมเกิดขึ้นอกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักดับไปหรือ
ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรค สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่ง
จิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น แต่

อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักดับไปก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล กุศลธรรม
ของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นนอกนี้ ย่อมเกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็จักดับไป
หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น
อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน
อุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต จักดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น
ก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักดับไป และ
กุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น
[๓๕๕] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมเกิดขึ้นอัพยากตธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักดับไปหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไปกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน
อุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ จักดับไปแต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ใน
ภูมินั้น จักดับไป และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น
[๓๕๖] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมเกิดขึ้นอัพยากตธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักดับไปหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไปอกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน
อุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ จักดับไปแต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น จัก
ดับไป และอกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น