พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 79 (เล่ม 39)

หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยดับไปแล้วกุศลธรรมของสัตว์
นั้น ในภูมินั้น เคยดับไปแล้ว
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็น
ไปอยู่ และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้ว แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น เคยดับไปแล้ว
ก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้ เคยดับไปแล้ว
และอกุศลธรรมก็เคยดับไปแล้ว
[๒๑๖] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยดับไปแล้วอัพยากตธรรมของสัตว์
นั้น ในภูมินั้น เคยดับไปแล้วหรือ
เคยดับแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยดับไปแล้วอกุศลธรรมของสัตว์
นั้น ในภูมินั้น เคยดับแล้ว
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็น
ไปอยู่ และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้ว แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น เคยดับไป
แล้วก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้ และ
อกุศลธรรมก็เคยดับไปแล้ว
[๒๑๗] กุศลธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ไม่เคย
ดับไปแล้วหรือ
ไม่มี
หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้นไม่เคย
ดับไปแล้ว
ไม่มี
[๒๑๘] กุศลธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ไม่
เคยดับไปแล้วหรือ
ไม่มี
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ไม่
เคยดับไปแล้ว
ไม่มี

79
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 80 (เล่ม 39)

[๒๑๙] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ไม่
เคยดับไปแล้วหรือ
ไม่มี
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ไม่
เคยดับไปแล้ว
ไม่มี
[๒๒๐] กุศลธรรมในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้ว อกุศลธรรมในภูมินั้น ไม่เคยดับ
ไปแล้วหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อกุศลธรรมในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมในภูมินั้น ไม่เคยดับ
ไปแล้ว
ถูกแล้ว
[๒๒๑] กุศลธรรมในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้ว อัพยากตธรรมในภูมินั้น ไม่
เคยดับไปแล้วหรือ
เคยดับไปแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมในภูมินั้น ไม่เคย
ดับไปแล้ว
ไม่มี
[๒๒๒] อกุศลธรรมในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้ว อัพยากตธรรมในภูมินั้น ไม่
เคยดับไปแล้วหรือ
เคยดับไปแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้ว อกุศลธรรมในภูมินั้น ไม่เคย
ดับไปแล้ว
ไม่มี
[๒๒๓] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้วอกุศลธรรมของ
สัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ

80
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 81 (เล่ม 39)

กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่ออกุศลจิตดวงที่ ๒
เป็นไปอยู่ ไม่เคยดับไปแล้ว แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วก็หาไม่
กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และ
อสัญญสัตว์ ไม่เคยดับไปแล้วและอกุศลธรรมก็ไม่เคยดับไปแล้ว
หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้วกุศลธรรมของ
สัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้ว
ถูกแล้ว
[๒๒๔] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้วอัพยากตธรรมของ
สัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ
กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่
และอสัญญสัตว์ ไม่เคยดับไปแล้ว แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไป
แล้วก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้เข้าถึงชั้นสุทธาวาส ไม่เคยดับไปแล้ว
และอัพยากตธรรมก็ไม่เคยดับไปแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของ
สัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้ว
ถูกแล้ว
[๒๒๕] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้วอัพยากตธรรมของ
สัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ
อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไป
อยู่ และอสัญญสัตว์ ไม่เคยดับไปแล้ว แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับ
แล้วก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ผู้เข้าถึงชั้นสุทธาวาส ไม่เคยดับไปแล้ว และ
อัพยากตธรรมก็ไม่เคยดับไปแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้ว อกุศลธรรมของ
สัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้ว
ถูกแล้ว

81
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 82 (เล่ม 39)

[๒๒๖] กุศลธรรมของสัตว์ใด จักดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น จักดับไปหรือ
ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรค สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับ
แห่งจิตใด กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นจักดับไป แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักดับไปก็หาไม่
กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น นอกนี้ จักดับไปและอกุศลธรรม ก็จักดับไป
หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น จักดับไป
ถูกแล้ว
[๒๒๗] กุศลธรรมของสัตว์ใด จักดับไป อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น จักดับไปหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น จักดับไป
ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรค อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ผู้เป็นพระอรหันต์ จักดับ
ไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักดับไปก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น นอกนี้
จักดับไป และกุศลธรรมก็จักดับไป
[๒๒๘] อกุศลธรรมของสัตว์ใดจักดับไป อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น จักดับไป
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น จักดับไป
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์
ผู้ที่จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด จักดับไปแต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น
จักดับไปก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้นนอกนี้ จักดับไป และอกุศลธรรมก็จักดับไป
[๒๒๙] กุศลธรรมในภูมิใด จักดับไป ฯลฯ
[๒๓๐] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ใน
ภูมินั้น จักดับไปหรือ
ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรค สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่ง
จิตใด กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักดับไป แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น
จักดับไปก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕
จักดับไป และอกุศลธรรมก็จักดับไป

82
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 83 (เล่ม 39)

หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมิ
นั้น จักดับไป
ถูกแล้ว
[๒๓๑] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไป อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักดับไปหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักดับไป
ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรค อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นคือพระอรหันต์
และอสัญญสัตว์ จักดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นจักดับไปก็หาไม่ อัพยากตธรรมของ
สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ จักดับไป และกุศลธรรมก็จักดับไป
[๒๓๒] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไป อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักดับไปหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักดับไป
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค
ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดและอสัญญสัตว์ จักดับไป
แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักดับไปก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น คือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ผู้มีขันธ์ ๕ จักดับไป และอกุศลธรรมก็จักดับไป
[๒๓๓] กุศลธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น จักไม่ดับ
ไปหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อกุศลของสัตว์ใด จักไม่ดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้นจักไม่ดับไป
ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรค สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่งจิต
ใด อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่
ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรค อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ผู้เป็นพระอรหันต์จักไม่ดับไป และ
กุศลธรรมก็จักไม่ดับไป

83
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 84 (เล่ม 39)

[๒๓๔] กุศลธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น จักไม่ดับ
ไปหรือ
ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรค กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ผู้เป็นพระอรหันต์ จักไม่ดับไป
แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต กุศลธรรมของ
สัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไป และอัพยากตธรรมก็จักไม่ดับไป
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น จักไม่ดับ
ไป
ถูกแล้ว
[๒๓๕] อกุศลธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น จักไม่
ดับไปหรือ
อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์
ผู้จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด จักไม่ดับไปแต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น
จักไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตอกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไป และ
อัพยากตธรรมก็จักไม่ดับไป
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น จักไม่
ดับไป
ถูกแล้ว
[๒๓๖] กุศลธรรมในภูมิใด จักไม่ดับไป ฯลฯ
[๒๓๗] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่ดับไป
ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรค สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่ง
จิตใด อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรค อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น
ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้เป็นอสัญญสัตว์ จักไม่ดับไป และกุศลธรรมก็จักไม่ดับไป

84
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 85 (เล่ม 39)

[๒๓๘] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไปอัพยากตธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ
ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรค กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ผู้เป็นพระอรหันต์
และอสัญญสัตว์ จักไม่ดับไป แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่
ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไป และอัพยากต
ธรรม ก็จักไม่ดับไป
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไปกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่ดับไป
ถูกแล้ว
[๒๓๙] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไปอัพยากตธรรมของสัตว์
นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ
กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ผู้เป็น
พระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใดและอสัญญสัตว์ จักไม่ดับไป
แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต
อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักไม่ดับไป และอัพยากตธรรม ก็จักไม่ดับไป
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไปอกุศลธรรมของสัตว์
นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไป
ถูกแล้ว
[๒๔๐] กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น เคยดับไปแล้ว
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมดับไป
อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตในภังคขณะแห่ง
กุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้วแต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น
ย่อมไม่ดับไป ในภังคขณะแห่งกุศล อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น เคยดับไปแล้ว และกุศลธรรม
ก็ย่อมดับไป

85
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 86 (เล่ม 39)

[๒๔๑] กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมดับไป อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น เคยดับไป
แล้วหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมดับไป
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตในภังคขณะ
แห่งกุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้วแต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น
ย่อมดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งกุศลอัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น เคยดับไปแล้ว และ
กุศลธรรมก็ย่อมดับไป
[๒๔๒] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมดับไป อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น เคยดับ
ไปแล้วหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด เคยดับไปแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อม
ดับไป
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิต ในภังคขณะ
แห่งอกุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้ว แต่อกุศลธรรมของสัตว์
เหล่านั้น ย่อมดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งอกุศล อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น เคยดับไป
แล้ว และอกุศลธรรมก็ย่อมดับไป
[๒๔๓] กุศลธรรมในภูมิใด ย่อมดับไป ฯลฯ
[๒๔๔] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ใน
ภูมินั้น เคยดับไปแล้วหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยดับไปแล้วกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น ย่อมดับไป
อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิต ใน
ภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต เคยดับไปแล้ว แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อม
ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งกุศล อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น เคยดับไปแล้ว
และกุศลธรรมก็ย่อมดับไป

86
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 87 (เล่ม 39)

[๒๔๕] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมดับไปอัพยากตธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น เคยดับไปแล้วหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยดับไปแล้วกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น ย่อมดับไป
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิต
ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้ว แต่กุศลธรรมของสัตว์
เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งกุศล อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น เคยดับไปแล้ว และกุศลธรรมก็ย่อมดับไป
[๒๔๖] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมดับไปอัพยากตธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น เคยดับไปแล้วหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยดับไปแล้วอกุศลธรรมของสัตว์
นั้น ในภูมินั้น ย่อมดับไป
อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิต
ในภังคขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิต และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้ว แต่อกุศลธรรมของสัตว์
เหล่านั้น ในภูมินั้นย่อมดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งอกุศล อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น เคยดับไปแล้ว และอกุศลธรรมก็ย่อมดับไป
[๒๔๗] กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่ดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ไม่เคยดับ
ไปแล้วหรือ
เคยดับไปแล้ว
หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อม
ไม่ดับไป
ไม่มี
[๒๔๘] กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่ดับไป อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ไม่เคย
ดับไปแล้วหรือ

87
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 88 (เล่ม 39)

เคยดับไปแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อม
ไม่ดับไป
ไม่มี
[๒๔๙] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่ดับไป อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ไม่
เคยดับไปแล้วหรือ
เคยดับไปแล้ว
หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อม
ไม่ดับไป
ไม่มี
[๒๕๐] กุศลธรรมในภูมิใด ย่อมไม่ดับไป ฯลฯ
[๒๕๑] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่ดับไปอกุศลธรรมของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ
กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิต ใน
ภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต ย่อมไม่ดับไป แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ไม่เคย
ดับไปแล้วก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิต
เป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่ดับไป และอกุศลธรรมก็ไม่เคยดับไปแล้ว
หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้วกุศลธรรมของสัตว์
นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่ดับไป
ถูกแล้ว
[๒๕๒] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่ดับไปอัพยากตธรรมของสัตว์
นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ
กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิต ใน
ภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่ดับไป แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้เข้าถึงชั้นสุทธาวาส
ย่อมไม่ดับไป และอัพยากตธรรมก็ไม่เคยดับไปแล้ว

88