จิตใดของบุคคลใดไม่เกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เคยเกิดขึ้นแล้วหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้น
จิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นจักเกิดขึ้นหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักเกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้น
จิตใดของบุคคลใดไม่เกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นจักไม่เกิดขึ้นหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักไม่เกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้น
จิตใดของบุคคลใดเคยเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นจักเกิดขึ้นหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักเกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยเกิดขึ้นแล้ว
จิตใดของบุคคลใดไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นจักไม่เกิดขึ้นหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักไม่เกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว
[๓๓] จิตใดของบุคคลใดดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยดับแล้วหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดเคยดับแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นดับ
จิตใดของบุคคลใดไม่ดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เคยดับแล้วหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดไม่เคยดับแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ดับ
จิตใดของบุคคลใดดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นจักดับหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นดับ
จิตใดของบุคคลใดไม่ดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นจักไม่ดับหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักไม่ดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ดับ
จิตใดของบุคคลใดเคยดับแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นจักดับหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยดับแล้ว
จิตใดของบุคคลใดไม่เคยดับแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นจักไม่ดับหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักไม่ดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เคยดับแล้ว
[๓๔] จิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยดับแล้วหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดเคยดับแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้น

จิตใดของบุคคลใดไม่เกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เคยดับแล้วหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดไม่เคยดับแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้น
จิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นจักดับหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้น
จิตใดของบุคคลใดไม่เกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นจักไม่ดับหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักไม่ดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้น
จิตใดของบุคคลใดเคยเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นจักดับหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยเกิดขึ้นแล้ว
จิตใดของบุคคลใดไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นจักไม่ดับหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักไม่ดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว
[๓๕] จิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ดับหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดไม่ดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้น
จิตใดของบุคคลใดไม่เกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้น
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้น
[๓๖] จิตใดของบุคคลใดกำลังเกิดขึ้นอยู่ จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้นแล้วหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้นอยู่
จิตใดของบุคคลใดไม่เกิดขึ้นอยู่ จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้นแล้วหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดไม่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้นอยู่
[๓๗] จิตใดของบุคคลใดกำลังดับอยู่ จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้นแล้วหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นดับอยู่
จิตใดของบุคคลใดไม่ดับอยู่ จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้นแล้วหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดไม่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ดับอยู่
[๓๘] จิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยเกิดขึ้นแล้วหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดเคยเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้นแล้ว
จิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นจักเกิดขึ้นหรือ

หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักเกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้นแล้ว
จิตใดของบุคคลใดไม่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เคยเกิดขึ้นแล้วหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้นแล้ว
จิตใดของบุคคลใดไม่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นจักไม่เกิดขึ้นหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักไม่เกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้นแล้ว
[๓๙] จิตใดของบุคคลใดเคยเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้นแล้วก็หาไม่
จิตนั้นของบุคคลนั้นจักเกิดขึ้นหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักเกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้นแล้วก็หาไม่
จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยเกิดขึ้นแล้ว
จิตใดของบุคคลใดไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้นแล้วก็หาไม่
จิตนั้นของบุคคลนั้นจักไม่เกิดขึ้นหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักไม่เกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้นแล้วก็หาไม่
จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว
[๔๐] จิตที่เกิดขึ้นแล้ว กำลังเกิดขึ้นอยู่หรือ จิตที่กำลังเกิดขึ้นอยู่เกิดขึ้นแล้วหรือ?
จิตที่ไม่เกิดขึ้นแล้ว ไม่เกิดขึ้นอยู่หรือ จิตที่ไม่เกิดขึ้นอยู่ ไม่เกิดขึ้นแล้วหรือ
[๔๑] จิตที่ดับแล้ว กำลังดับอยู่หรือ จิตที่กำลังดับอยู่ ดับไปแล้วหรือ
จิตที่ไม่ดับแล้ว ไม่ดับอยู่หรือ จิตที่ไม่ดับอยู่ ไม่ดับแล้วหรือ
[๔๒] จิตใดของบุคคลใดเมื่อกำลังเกิดขึ้นอยู่ ก้าวล่วงซึ่งขณะๆเป็นจิตมีกาลอันก้าวล่วง
แล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้น เมื่อดับ ก้าวล่วงซึ่งขณะๆเป็นจิตมีกาลอันก้าวล่วงแล้วหรือ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใด เมื่อดับ ก้าวล่วงซึ่งขณะๆ เป็นจิตมีกาลอันก้าวล่วงแล้ว จิต
นั้นของบุคคลนั้น เมื่อเกิดขึ้น ก้าวล่วงซึ่งขณะๆ เป็นจิตมีกาลอันก้าวล่วงแล้ว
จิตใดของบุคคลใด เมื่อยังไม่เกิดขึ้น ก้าวล่วงซึ่งขณะๆ เป็นจิตมีกาลอันก้าวล่วงแล้ว
จิตนั้นของบุคคลนั้น เมื่อยังไม่ดับ ก้าวล่วงซึ่งขณะๆเป็นจิตมีกาลอันก้าวล่วงแล้วหรือๆ
หรือว่า จิตใดของบุคคลใด เมื่อยังไม่ดับ ก้าวล่วงซึ่งขณะๆ เป็นจิตมีกาลอันก้าวล่วงแล้ว จิต
นั้นของบุคคลนั้น จิตนั้นยังไม่เกิดขึ้น ก้าวล่วงซึ่งขณะๆ เป็นจิตมีกาลอันก้าวล่วงแล้ว
อุทเทสแห่งปุคคลธรรมวาร จบ

อุทเทสแห่งมิสสกวาร
[๔๓] จิตมีราคะของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตปราศจากราคะของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตมีโทสะ
ของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตปราศจากโทสะของบุคคลใดเกิดขึ้นจิตมีโมหะของบุคคลใดเกิดขึ้น จิต
ปราศจากโมหะของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตหดหู่ของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตฟุ้งซ่านของบุคคลใดเกิดขึ้น
จิตเป็นมหัคตะของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตไม่เป็นมหัคตะของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตมีธรรมอื่นยิ่งกว่า
ของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตเป็นสมาธิของบุคคลใดเกิดขึ้น
จิตไม่เป็นสมาธิของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตหลุดพ้นแล้วของบุคคลใดเกิดขึ้นจิตไม่หลุดพ้นแล้ว
ของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตเป็นกุศลของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตเป็นอกุศลของบุคคลใดเกิดขึ้น จิต
เป็นอัพยากฤตของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตสัมปยุตด้วยสุขเวทนาของบุคคลใดเกิดขึ้น (พึงยกบาลี
อุเทสโดยวิธีนี้ ตลอดจนถึงจิตที่มีกิเลสและไม่มีกิเลส) จิตที่ไม่มีกิเลสของบุคคลเกิดขึ้น ยัง
ไม่ดับ จิตที่ไม่มีกิเลสของบุคคลนั้น จักดับ จักไม่เกิดขึ้นหรือ
หรือว่า จิตที่ไม่มีกิเลสของบุคคลใด จักดับ จักไม่เกิดขึ้น จิตที่ไม่มีกิเลสของบุคคลนั้น
เกิดขึ้น ไม่ดับ
อุทเทสแห่งมิสสกวาร จบ
อุทเทสวาร จบ

นิทเทสวาร
นิทเทสแห่งปุคคลวาร
[๔๔] จิตของบุคคลใดเกิดขึ้น ยังไม่ดับ จิตของบุคคลนั้นจักดับ จักไม่เกิดขึ้น
หรือ
ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นเกิดขึ้น ยังไม่ดับจักดับจักไม่เกิด
ขึ้น ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลนอกนี้ จิตของบุคคลเหล่านั้นเกิดขึ้น ยังไม่ดับ จักดับด้วย
นั่นเทียว จักเกิดขึ้นด้วย
หรือว่า จิตของบุคคลใดจักดับ จักไม่เกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นเกิดขึ้นไม่ดับไป
ถูกแล้ว
จิตของบุคคลใดไม่เกิดขึ้น ดับ จิตของบุคคลนั้น จักไม่ดับจักเกิดขึ้นหรือ
หามิได้
หรือว่า จิตของบุคคลใด จักไม่ดับ จักเกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้น ดับ
ไม่มี
[๔๕] จิตของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นเกิดขึ้นแล้วหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า จิตของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว จิตของบุคคลนั้นเกิดขึ้น
ในภังคขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นเกิดขึ้นแล้ว จิตของบุคคลเหล่านั้นเกิดขึ้นก็
หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นเกิดขึ้นแล้วด้วย นั่นเทียว เกิดขึ้นด้วย
จิตของบุคคลใดไม่เกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้นแล้วหรือ
ในภังคขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้น ไม่เกิดขึ้น จิตของบุคคลเหล่านั้นไม่เกิดขึ้น
ก็หาไม่ จิตของบุคคลเหล่านั้น ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์ไม่เกิดขึ้นด้วยนั่นเทียว ไม่เกิดขึ้น
แล้วด้วย
หรือว่า จิตของบุคคลใดไม่เกิดขึ้นแล้ว จิตของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้น
ถูกแล้ว

[๔๖] จิตของบุคคลใดดับ จิตของบุคคลนั้นเกิดขึ้นแล้วหรือ!
ถูกแล้ว
หรือว่า จิตของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว จิตของบุคคลนั้นดับ
ในอุปปาทขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นเกิดขึ้นแล้ว จิตของบุคคลเหล่านั้น ดับ
ก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นเกิดขึ้นแล้วด้วยนั่นเทียว ดับด้วย
จิตของบุคคลใดไม่ดับ จิตของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้นแล้วหรือ?
ในอุปปาทขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้น ไม่ดับ จิตของบุคคลเหล่านั้นไม่เกิดขึ้น
แล้วก็หาไม่ จิตของบุคคลเหล่านั้น ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์ ไม่ดับด้วยนั่นเทียว ไม่เกิดขึ้น
แล้วด้วย
หรือว่า จิตของบุคคลใดไม่เกิดขึ้นแล้ว จิตของบุคคลนั้นไม่ดับ?
ถูกแล้ว
[๔๗] จิตของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นเคยเกิดขึ้นแล้วหรือ
ถูกแล้ว
จิตของบุคคลใดเคยเกิดขึ้นแล้ว จิตของบุคคลนั้นเกิดขึ้น
ในภังคขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้น ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์เคยเกิดแล้ว
แต่จิตของบุคคลเหล่านั้น เกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตจิตของบุคคลเหล่านั้นเคยเกิด
ขึ้นแล้วด้วยนั่นเทียว เกิดขึ้นด้วย
จิตของบุคคลใดไม่เกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นไม่เคยเกิดขึ้นแล้วหรือ
เคยเกิดขึ้นแล้ว
หรือว่า จิตของบุคคลใดไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว จิตของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้น
ไม่มี
จิตของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้น จักเกิดขึ้นหรือ
ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นเกิดขึ้น แต่จิตของบุคคลเหล่านั้น
จักเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต ของบุคคลนอกนี้จิตของบุคคลเหล่านั้นเกิดขึ้นด้วย
นั่นเทียว จักเกิดขึ้นด้วย
หรือว่า จิตของบุคคลใดจักเกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นเกิดขึ้น

ในภังคขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้น ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์จักเกิดขึ้น แต่
จิตของบุคคลเหล่านั้น เกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตจิตของบุคคลเหล่านั้น จักเกิดขึ้น
ด้วยนั่นเทียว เกิดขึ้นด้วย
จิตของบุคคลใดไม่เกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นจักไม่เกิดขึ้นหรือ
ในภังคขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้น ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์ไม่เกิดขึ้น แต่
จิตของบุคคลเหล่านั้น จักไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต จิตของบุคคลเหล่านั้น
ไม่เกิดขึ้นด้วยนั่นเทียว จักไม่เกิดขึ้นด้วย
หรือว่า จิตของบุคคลใดจักไม่เกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้น
ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นจักไม่เกิดขึ้น แต่จิตของบุคคล
เหล่านั้นไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต จิตของบุคคลเหล่านั้น จักไม่เกิดขึ้นด้วย
นั่นเทียว ไม่เกิดขึ้นด้วย
จิตของบุคคลใดเคยเกิดขึ้นแล้ว จิตของบุคคลนั้นจักเกิดขึ้นหรือ
ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นเคยเกิดขึ้นแล้ว แต่จิตของบุคคลเหล่านั้น
จักเกิดขึ้นก็หาไม่ จิตของบุคคลเหล่านั้นนอกนี้ เคยเกิดขึ้นแล้วด้วยนั่นเทียว จักเกิดขึ้นด้วย
หรือว่า จิตของบุคคลใดจักเกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นเคยเกิดขึ้นแล้ว
ถูกแล้ว
จิตของบุคคลใดไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว จิตของบุคคลนั้นจักไม่เกิดขึ้นหรือ
ไม่มี
หรือว่า จิตของบุคคลใดจักไม่เกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว
เคยเกิดขึ้นแล้ว
[๔๘] จิตของบุคคลใดดับ จิตของบุคคลนั้นเคยดับแล้วหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า จิตของบุคคลใดเคยดับแล้ว จิตของบุคคลนั้นดับ
ในอุปปาทขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้น ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์ เคยดับแล้ว
แต่จิตของบุคคลเหล่านั้นดับก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งจิตจิตของบุคคลเหล่านั้นเคยดับแล้วด้วย
นั่นเทียว ย่อมดับด้วย

จิตของบุคคลใดไม่ดับ จิตของบุคคลนั้นไม่เคยดับแล้วหรือ
เคยดับแล้ว
หรือว่า จิตของบุคคลใดไม่เคยดับแล้ว จิตของบุคคลนั้นไม่ดับ
ไม่มี
จิตของบุคคลใดดับ จิตของบุคคลนั้นจักดับหรือ
ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นดับ แต่จิตของบุคคลเหล่านั้นจักดับ
ก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลนอกนี้ จิตของบุคคลเหล่านั้น ดับด้วยนั่นเทียว จักดับด้วย
หรือว่า จิตของบุคคลใดจักดับ จิตของบุคคลนั้นดับ
ในอุปปาทขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้น ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์ จักดับ
แต่จิตของบุคคลเหล่านั้นดับก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งจิตจิตของบุคคลเหล่านั้นจักดับด้วย
นั่นเทียว ดับด้วย
จิตของบุคคลใดไม่ดับ จิตของบุคคลนั้นจักไม่ดับหรือ
จักดับ
หรือว่า จิตของบุคคลใดจักไม่ดับ จิตของบุคคลนั้นไม่ดับ
ดับ
จิตของบุคคลใดเคยดับแล้ว จิตของบุคคลนั้นจักดับหรือ
ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นเคยดับแล้ว แต่จิตของบุคคลเหล่านั้น
จักดับก็หาไม่ จิตของบุคคลเหล่านั้นนอกนี้ เคยดับแล้วด้วยนั่นเทียว จักดับด้วย
หรือว่า จิตของบุคคลใดจักดับ จิตของบุคคลนั้นเคยดับแล้ว
ถูกแล้ว
จิตของบุคคลใดไม่เคยดับแล้ว จิตของบุคคลนั้นจักไม่ดับหรือ
ไม่มี
หรือว่า จิตของบุคคลใดจักไม่ดับ จิตของบุคคลนั้นไม่เคยดับแล้ว
เคยดับแล้ว
[๔๙] จิตของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นเคยดับแล้วหรือ
ถูกแล้ว

หรือว่า จิตของบุคคลใดเคยดับแล้ว จิตของบุคคลนั้นเกิดขึ้น
ในภังคขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้น ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์เคยดับแล้ว
แต่จิตของบุคคลเหล่านั้น เกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตจิตของบุคคลเหล่านั้นเคยดับแล้ว
ด้วยนั่นเทียว เกิดขึ้นด้วย
จิตของบุคคลใดไม่เกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นไม่เคยดับแล้วหรือ
เคยดับแล้ว
หรือว่า จิตของบุคคลใดไม่เคยดับแล้ว จิตของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้น
ไม่มี
จิตของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นจักดับหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า จิตของบุคคลใดจักดับ จิตของบุคคลนั้นเกิดขึ้น
ในภังคขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้น ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์จักดับ แต่จิต
ของบุคคลเหล่านั้นเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นจักดับด้วยนั่น
เทียว เกิดขึ้นด้วย
จิตของบุคคลใดไม่เกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นจักไม่ดับหรือ
ในภังคขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้น ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์ไม่เกิดขึ้น แต่
จิตของบุคคลเหล่านั้น จักไม่ดับก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตจิตของบุคคลเหล่านั้นไม่เกิด
ขึ้นด้วยนั่นเทียว จักไม่ดับด้วย
หรือว่า จิตของบุคคลใดจักไม่ดับ จิตของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้น
ถูกแล้ว
จิตของบุคคลใดเคยเกิดขึ้นแล้ว จิตของบุคคลนั้นจักดับหรือ
ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นเคยเกิดขึ้นแล้ว แต่จิตของบุคคล
เหล่านั้น จักดับก็หาไม่ จิตของบุคคลเหล่านั้นนอกนี้ เคยเกิดขึ้นแล้วด้วยนั่นเทียว จักดับด้วย
หรือว่า จิตของบุคคลใดจักดับ จิตของบุคคลนั้นเคยเกิดขึ้นแล้ว
ถูกแล้ว

จิตของบุคคลใดไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว จิตของบุคคลนั้นจักไม่ดับไปหรือ
ไม่มี
หรือว่า จิตของบุคคลใดจักไม่ดับ จิตของบุคคลนั้นไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว
เคยเกิดขึ้นแล้ว
[๕๐] จิตของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นไม่ดับหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า จิตของบุคคลใดไม่ดับ จิตของบุคคลนั้นเกิดขึ้น
จิตของบุคคลเหล่านั้น ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์ ไม่ดับแต่จิตของบุคคลเหล่านั้น
เกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นไม่ดับด้วยนั่นเทียว เกิดขึ้นด้วย
จิตของบุคคลใดไม่เกิดขึ้น จิตของบุคคลนั้นดับหรือ
จิตของบุคคลเหล่านั้น ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์ ไม่เกิดขึ้นแต่จิตของบุคคลเหล่านั้น
ดับก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นไม่เกิดขึ้นด้วยนั่นเทียว ดับด้วย
หรือว่า จิตของบุคคลใดดับ จิตของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้น
ถูกแล้ว
[๕๑] จิตของบุคคลใดกำลังเกิดขึ้นอยู่ จิตของบุคคลนั้นเกิดขึ้นแล้วหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า จิตของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว จิตของบุคคลนั้นกำลังเกิดขึ้นอยู่
ในภังคขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นเกิดขึ้นแล้ว แต่จิตของบุคคลเหล่านั้นกำลัง
เกิดขึ้นอยู่ก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นเกิดขึ้นแล้วด้วยนั่นเทียว กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ด้วย
จิตของบุคคลใดไม่เกิดขึ้นอยู่ จิตของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้นแล้วหรือ
ในภังคขณะแห่งจิต จิตของบุคคลเหล่านั้นไม่เกิดขึ้นอยู่ แต่จิตของบุคคลเหล่านั้น ไม่
เกิดขึ้นแล้วก็หาไม่ จิตของบุคคลเหล่านั้น ผู้เข้านิโรธผู้เป็นอสัญญสัตว์ ไม่เกิดขึ้นอยู่ด้วยนั่น
เทียว ไม่เกิดขึ้นแล้วด้วย
หรือว่า จิตของบุคคลใดไม่เกิดขึ้นแล้ว จิตของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้นอยู่
ถูกแล้ว