พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 250 (เล่ม 38)

รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ และ
แห่งสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเข้าถึงอรูปภูมิ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ จักไม่เกิดขึ้น แต่
รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งจะปรินิพพาน
อยู่ในปัญจโวการภูมิ ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ในอรูปภูมิ และของสัตว์เหล่านั้น ที่กำลังเข้าถึง
อรูปภูมิ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลังจุติอยู่ จักไม่เกิดขึ้น และรูปายตนะก็จักไม่ดับไป.
หรือว่า รูปายตนะของสัตว์ใด จักไม่ดับไป จักขายตนะของสัตว์นั้น จักไม่
เกิดขึ้น.
ถูกแล้ว.
[๗๒๙] จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนายตนะ ฯลฯ ธัมมายตนะของ
สัตว์นั้น จักไม่ดับไปหรือ?
จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ และของสัตว์
เหล่านั้น ซึ่งเข้าถึงอรูปภูมิ แล้วจักปรินิพพาน จักไม่เกิดขึ้น แต่ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้น
จักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งจะปรินิพพานอยู่ และธัมมายตนะ
ก็จักไม่ดับไป.
หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใด ฯลฯ.
ถูกแล้ว.
[๗๓๐] ฆานายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด รูปายตนะของสัตว์นั้น จักไม่ดับไป
หรือ?
ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ และ
ของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
จักไม่เกิดขึ้น แต่รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้น
ซึ่งจะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ในอรูปภูมิ และของสัตว์เหล่านั้น
ซึ่งเข้าถึงอรูปภูมิ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลังจุติอยู่ จักไม่เกิดขึ้น และรูปายตนะก็จักไม่ดับไป.
หรือว่า รูปายตนะของสัตว์ใด ฯลฯ.
ถูกแล้ว.

250
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 251 (เล่ม 38)

[๗๓๑] ฆานายตนะแห่งสัตว์ใด จักไม่เกิดขึ้น มนายตนะ ฯลฯ ธัมมายตนะของ
สัตว์นั้น จักไม่ดับไปหรือ?
ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ และของสัตว์
เหล่านั้น ซึ่งเข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน จักไม่เกิดขึ้น แต่ธัมมายตนะ
ของสัตว์เหล่านั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งปรินิพพานอยู่ จักไม่เกิดขึ้น
และธัมมายตนะก็จักไม่ดับไป
หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใด ฯลฯ.
ถูกแล้ว.
[๗๓๒] รูปายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนายตนะ ฯลฯ ธัมมายตนะของ
สัตว์นั้น จักไม่ดับไปหรือ?
รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ และของสัตว์
เหล่านั้น ซึ่งเข้าถึงอรูปภูมิ แล้วจักปรินิพพาน จักไม่เกิดขึ้น แต่ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้น
จักไม่ดับไปก็หาไม่ รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งปรินิพพานอยู่ จักไม่เกิดขึ้น และธัมมายตนะ
ก็จักไม่ดับไป.
หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใด ฯลฯ.
ถูกแล้ว.
[๗๓๓] มนายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ธัมมายตนะของสัตว์นั้น จักไม่ดับไป
หรือ?
มนายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมวิกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ จักไม่เกิดขึ้น
ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ มนายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งปรินิพพานอยู่
จักไม่เกิดขึ้น และธัมมายตนะก็จักไม่ดับไป.
หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใด จักไม่ดับไป มนายตนะของสัตว์นั้น จักไม่
เกิดขึ้น.
ถูกแล้ว.
[๗๓๔] จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นในภูมิใด ฯลฯ.

251
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 252 (เล่ม 38)

[๗๓๕] จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด โสตายตนะของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ?
จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโว
การภูมิ จักไม่เกิดขึ้น แต่โสตายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะ
ของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งจะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ ซึ่งเป็น
อรูปสัตว์ จักไม่เกิดขึ้น และโสตายตนะก็จักไม่ดับไป.
หรือว่า โสตายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด ฯลฯ.
ถูกแล้ว.
[๗๓๖] จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ฆานายตนะของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ?
จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ
จักไม่เกิดขึ้น แต่ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะของ
สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งจะปรินิพพานอยู่ในกามาวจรภูมิ ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจร
ภูมิ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ ซึ่งเป็นอรูปสัตว์ จักไม่เกิดขึ้น และฆานายตนะก็จักไม่ดับไป.
หรือว่า ฆานายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักไม่ดับไป จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้นในภูมินั้น.
ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นรูปาวจรสัตว์ จักไม่ดับไป แต่จักขายตนะ
จักไม่เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่ง
จะปรินิพพานอยู่ในกามาวจรภูมิ ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ ซึ่ง
เป็นอรูปสัตว์ จักไม่ดับไป และจักขายตนะก็จักไม่เกิดขึ้น.
[๗๓๗] จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด รูปายตนะของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ?
จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโว
การภูมิ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ จักไม่เกิดขึ้น แต่รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไป
ก็หาไม่ จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งจะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ซึ่งเป็น
อรูปสัตว์ จักไม่เกิดขึ้น และรูปายตนะก็จักไม่ดับไป.

252
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 253 (เล่ม 38)

หรือว่า รูปายตนะของสัตว์ใด ในภูมิใด ฯลฯ
ถูกแล้ว.
[๗๓๘] จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด มนายตนะของสัตว์นั้นใน
ภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ?
จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ที่กำลังเข้าถึงปัญจโว
การภูมิ ซึ่งเป็นอรูปสัตว์ จักไม่เกิดขึ้น แต่มนายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักไม่ดับไป
ก็หาไม่ จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งปรินิพพานอยู่ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ จักไม่
เกิดขึ้น และมนายตนะก็จักไม่ดับไป.
หรือว่า มนายตนะของสัตว์ใด ในภูมิใด ฯลฯ.
ถูกแล้ว.
[๗๓๙] จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ธัมมายตนะของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ?
จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ที่กำลังเข้าถึงปัญจโว
การภูมิ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ ซึ่งเป็นอรูปสัตว์จักไม่เกิดขึ้น แต่ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นใน
ภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นซึ่งปรินิพพานอยู่ จักไม่เกิดขึ้น
และธัมมายตนะก็จักไม่ดับไป.
หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใด ในภูมิใด ฯลฯ.
ถูกแล้ว.
[๗๔๐] ฆานายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด รูปายตนะของสัตว์นั้นใน
ภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ?
ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ
ซึ่งเป็นรูปาวจรสัตว์ จักไม่เกิดขึ้น แต่รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่
ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งจะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ซึ่งเป็นอรูปสัตว์
จักไม่เกิดขึ้น และรูปายตนะก็จักไม่ดับไป.
หรือว่า รูปายตนะของสัตว์ใด ในภูมิใด ฯลฯ.
ถูกแล้ว.

253
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 254 (เล่ม 38)

[๗๔๑] ฆานายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด มนายตนะของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ?
ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ
ซึ่งเป็นรูปาวจรสัตว์ อรูปาวจรสัตว์ จักไม่เกิดขึ้น แต่มนายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น
จักไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งปรินิพพานอยู่ ซึ่งเป็น
อสัญญสัตว์ จักไม่เกิดขึ้น และมนายตนะก็จักไม่ดับไป.
หรือว่า ฆานายตนะของสัตว์ใด ในภูมิใด ฯลฯ.
ถูกแล้ว.
[๗๔๒] ฆานายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ธัมมายตนะของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ?
ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ
ซึ่งเป็นรูปาวจรสัตว์ อรูปาวจรสัตว์ จักไม่เกิดขึ้น แต่ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น
จักไม่ดับไปก็หาไม่ ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งปรินิพพานอยู่ จักไม่เกิดขึ้น
และธัมมายตนะก็จักไม่ดับไป.
หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใด ในภูมิใด ฯลฯ.
ถูกแล้ว.
[๗๔๓] รูปายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด มนายตนะของสัตว์นั้นในภูมิ
นั้น จักไม่ดับไปหรือ?
รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ
ซึ่งเป็นอรูปสัตว์ จักไม่เกิดขึ้น แต่มนายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่
รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งปรินิพพานอยู่ จักไม่เกิดขึ้น และมนายตนะก็จักไม่
ดับไป.
หรือว่า มนายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักไม่ดับไป รูปายตนะของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่เกิดขึ้น?
มนายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ จักไม่ดับไป แต่รูปายตนะ
ของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ มนายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่ง
ปรินิพพานอยู่ จักไม่ดับไป และรูปายตนะก็จักไม่เกิดขึ้น.

254
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 255 (เล่ม 38)

[๗๔๔] รูปายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ธัมมายตนะของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ?
รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ
ซึ่งเป็นอรูปสัตว์ จักไม่เกิดขึ้น แต่ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่
รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งปรินิพพานอยู่จักไม่เกิดขึ้น และธัมมายตนะก็จักไม่
ดับไป.
หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด ฯลฯ.
ถูกแล้ว.
[๗๔๕] มนายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ธัมมายตนะของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ?
มนายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ซึ่ง
เป็นอสัญญสัตว์จักไม่เกิดขึ้น แต่ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่
มนายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งปรินิพพานอยู่ จักไม่เกิดขึ้น และธัมมายตนะก็จักไม่
ดับไป.
หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักไม่ดับไป มนายตนะของสัตว์นั้น
ในภูมินั้น จักไม่เกิดขึ้น?
ถูกแล้ว.
[๗๔๖] จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสตายตนะของสัตว์นั้นเคยดับไป
แล้วหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า โสตายตนะของสัตว์ใดเคยดับไปแล้ว จักขายตนะของสัตว์นั้นย่อมเกิดขึ้น?
โสตายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ เคย
ดับไปแล้ว แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสตายตนะของสัตว์เหล่านั้น
ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ เคยดับไปแล้ว และจักขายตนะย่อมเกิดขึ้น.
ท่านจำแนก อดีตปุจฉา กับด้วยปัจจุบันไว้ในอุปาทวาร ฉันใด บัณฑิตพึงจำแนก
อดีตปุจฉา กับด้วยปัจจุบัน อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี แม้ในอุปาทนิโรธวาร ฉันนั้น.

255
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 256 (เล่ม 38)

[๗๔๗] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสตายตนะแห่งสัตว์นั้น จักดับไปหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า โสตายตนะของสัตว์ใด จักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น.
โสตายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่จัก
ดับไป แต่จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้นย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ โสตายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งมี
จักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่จักดับไป และจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.
[๗๔๘] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานายตนะของสัตว์นั้น จักดับไปหรือ?
จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงรูปาวจรภูมิ ย่อม
เกิดขึ้น แต่ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้นจักดับไปก็หาไม่ จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งมี
จักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้ ย่อมเกิดขึ้น และฆานายตนะก็จักดับไป.
หรือว่า ฆานายตนะของสัตว์ใดจักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น?
ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ จัก
ดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งมี
จักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่จักดับไป และจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.
[๗๔๙] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด รูปายตนะของสัตว์นั้นจักดับไปหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า รูปายตนะของสัตว์ใด จักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ จักดับ
ไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้นซึ่งมีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่จักดับไป และจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.
[๗๕๐] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนายตนะของสัตว์นั้น จักดับไปหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า มนายตนะของสัตว์ใดจักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น.
มนายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
จักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งมี
จักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่จักดับไป และจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.

256
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 257 (เล่ม 38)

[๗๕๑] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ธัมมายตนะของสัตว์นั้น จักดับไป
หรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใด จักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น.
ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่จัก
ดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งมี
จักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่จักดับไป และจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.
[๗๕๒] ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด รูปายตนะ ฯลฯ มนายตนะ ธัมมายตนะ
ของสัตว์นั้น จักดับไปหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใด จักดับไป ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น.
ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
จักดับไป แต่ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่ง
มีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ จักดับไป และฆานายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.
[๗๕๓] รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนายตนะ ฯลฯ ธัมมายตนะของ
สัตว์นั้น จักดับไปหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใด จักดับไป รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น.
ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังเกิดขึ้นอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีรูป ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
จักดับไป แต่รูปายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่ง
มีรูป ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ จักดับไป และรูปายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.
[๗๕๔] มนายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ธัมมายตนะของสัตว์นั้น จักดับไป
หรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใด จักดับไป มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น.

257
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 258 (เล่ม 38)

ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่จัก
ดับไป แต่มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจิต
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ จักดับไป และมนายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.
[๗๕๕] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ฯลฯ.
[๗๕๖] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด โสตายตนะของสัตว์นั้น จัก
ดับไปหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า โสตายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นในภูมินั้น.
โสตายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ ซึ่งไม่มีจักขุ ที่
กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ จักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่
โสตายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ จักดับไป และจักขายตนะ
ก็ย่อมเกิดขึ้น.
[๗๕๗] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ฆานายตนะของสัตว์นั้นใน
ภูมินั้น จักดับไปหรือ?
จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังเข้าถึงรูปาวจรภูมิ แต่
ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักดับไปก็หาไม่ จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น
ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ย่อมเกิดขึ้น และฆานายตนะก็จักดับไป.
หรือว่า ฆานายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นในภูมินั้น.
ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่จากกามาวจรภูมิ ซึ่งไม่มีจักขุ ที่
กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ จักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่
ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิจักดับไป และ
จักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.
[๗๕๘] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น จักดับไปหรือ?

258
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 259 (เล่ม 38)

ถูกแล้ว.
หรือว่า รูปายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้นในภูมินั้น.
รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่จากปัญจโวการภูมิ ซึ่งไม่มีจักขุ ที่
กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์จักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ จักดับไป
และจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.
[๗๕๙] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด มนายตนะของสัตว์นั้นในภูมิ
นั้น จักดับไปหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า มนายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้นในภูมินั้น.
มนายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลังเข้าถึง
กามาวจรภูมิ ซึ่งเป็นอรูปสัตว์ จักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น
ก็หาไม่ มนายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ จักดับไป และ
จักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.
[๗๖๐] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ธัมมายตนะของสัตว์นั้นใน
ภูมินั้น จักดับไปหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นในภูมินั้น.
ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ จักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะ
ของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ จักดับไป และจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.
[๗๖๑] ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด รูปายตนะของสัตว์นั้นในภูมิ
นั้น จักดับไปหรือ?

259