พุทธธรรมสงฆ์


ไม่มีพระสูตรไหนที่พระพุทธเจ้าบอกว่า “ต้อง” เรียนบาลีเท่านั้นจึงจะรู้พระธรรม

ต้องเข้าใจว่า ความหมายของคำว่า "รู้เนื้อความภาษิตของพระผู้มีพระภาคเจ้า" คือ เรียนรู้แล้วปฏิบัติได้ มันไม่ใช่ไปเรียนแค่ภาษา เข้าใจความหมายด้านภาษาเฉยๆ แล้วจะเข้าใจ ไม่ใช่ แม้คุณจะเก่งบาลีแค่ไหน แต่ถ้าคุณไม่ได้ปฏิบัติตามที่คุณได้เรียนมา ก็ยังไม่ชื่อว่า "รู้" เช่น เรียนบาลีแล้วละเมิดพระวินัย ก็ไม่ชื่อว่ารู้ บางคนไม่ได้เรียน แต่เข้าใจพระธรรมได้ดีกว่าผู้ที่เรียนด้วยช้ำ

..ถามว่า คนเหล่าไหน ย่อมรู้เนื้อความภาษิตนี้ของพระผู้มีพระภาคเจ้า ตอบว่า เบื้องต้น ชนเหล่าใดร่ำเรียนบาลี และอรรถกถาของพระสูตรนี้ แต่ไม่ทำตามที่ร่ำเรียนมานั้น ไม่ปฏิบัติอนุโลมปฏิปทา ตามที่กล่าวแล้ว ชนเหล่านั้นชื่อว่าย่อมไม่รู้ ส่วนชนเหล่าใดเป็นผู้กระทำตามที่เล่าเรียนมานั้น ปฏิบัติอนุโลมปฏิปทาตามที่กล่าวแล้ว ชนเหล่านั้นชื่อว่ารู้...

คนที่เรียนบาลีแล้วปฏิบัติตามที่ได้เรียนมาได้ อันนี้เป็นเพราะเขาสร้างมา มันไม่ใช่เป็นเพราะแค่มาเรียนบาลีเฉยๆภายในชาตินี้ เช่นเดียวกัน คนที่ไม่ได้เรียนบาลีเลย เขาแค่อ่านภาษาถิ่น เขาก็เข้าใจได้ถ้าเขาสร้างมา เพราะพระพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า จะเข้าใจพระธรรมได้ ต้องสร้างมาอย่างน้อยแสนกัลป์ คุณเรียภาษาคุณก็รู้ภาษา แต่คุณไม่ได้สร้างมา คุณจะรู้พระธรรมได้ยังไง เป็นไปไม่ได้ เช่น ในสวรรค์เขาก็ใช้ภาษามคธ เขาไม่ต้องเรียน ถ้าการจะรู้ธรรมมันขึ้นอยู่กับตัวของภาษา ป่านนี้เทวดาทุกชั้น คงเข้าใจพระธรรม ปรินิพานไปหมดแล้ว บาลีไม่ใช่ตัวรู้พระธรรม ตัวรู้พระธรรมคือใจที่ผ่านการสั่งสมความรู้มาโน่น

...พระศาสดา : อานนท์ เธอเห็นจะทำความสำคัญว่า ' ธรรมของเราอันบุคคลพึงฟังได้โดยง่ายกระมัง ? ' อานนท์ : ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็ธรรม (ของพระองค์) อันบุคคลพึงฟังได้โดยยากหรือ ? พระศาสดา : ถูกแล้ว อานนท์ อานนท์ : เพราะเหตุไร ? พระเจ้าข้า พระศาสดา : อานนท์ บทว่า ' พุทฺโธ ' ก็ดี ' ธมฺโม ' ก็ดี ' สงฺโฆ ' ก็ดี อันสัตว์เหล่านั้นไม่เคยสดับแล้ว ในแสนกัลป์ แม้เป็นอเนก: เพราะฉะนั้น สัตว์เหล่านั้นจึงไม่สามารถฟังธรรมนี้ได้...

ถ้าพูดว่าเรียนบาลีเพื่อเอาความรู้ด้านภาษามาเป็นเครื่องมือ หรือเรียนเพื่ออนุรักษ์ อันนี้ได้ แต่อย่าไปพูดว่า ต้องเรียนเท่านั้นจึงจะรู้พระธรรมได้ ไม่เรียนรู้ไม่ได้ อันนี้ผิด และเป็นการดูถูกพระธรรมด้วย เพราะพระธรรมไม่ได้ง่ายเพียงแค่มาเรียนบาลีเอาภายในชาตินี้ชาติเดียวแล้วจะรู้ได้ ไม่ได้ง่ายขนาดนั้น ท่านตรัสว่า พระธรรมเป็นของยาก พระพุทธเจ้าให้เรียนธรรมในภาษาที่เข้าใจ ไม่ให้ปรักปรำภาษาชนบท ใครที่พูดว่าต้องบาลีเท่านั้น อื่นเปล่า คนนั้นก็พูดขัดกับพระพุทธเจ้า ก็ดูเอาเองสิ พระบางรูปจบเปรียญธรรมมา รู้เรื่องที่ไหน มีแต่ละเมิดธรรมวินัย บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นผู้รู้ธรรม เพียงเพราะเรียนบาลี ก็เหมือนกับบุคคลไม่ชื่อว่าเป็นสมณะเพราะศีรษะโล้น

กระทู้เกี่ยวข้อง :   # บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นผู้รู้ธรรมเพียงเพราะเรียนบาลี