พุทธดั้งเดิมไม่มีรูปปั้น (ในอรรถกถากาลิงคชาดกไม่มีรูปปั้น แต่คนสมัยนี้ตู่คนที่ไม่ถือรูปปั้นว่า สุดโต่ง)

ในอรรถกถากาลิงคชาดก หลักฐานบอกไว้ชัดเจนว่า ในครั้งพุทธกาล พระพุทธเจ้าอนุญาตให้ปลูกต้นโพธิ์ เพื่อเป็นปริโภคเจดีย์ ไม่มีพยัญชนะตัวไหนบอกว่าให้สร้างรูปปั้น บางคนไปแปลต้นโพธิ์ว่าเป็นรูปปั้นไปเลย คิดได้ยังไง ให้ต้นโพธิ์เป็นรูปปั้น

...พระอานนท์ทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญเมื่อพระองค์เสด็จหลีกไป พระมหาวิหารเชตวันหมดที่พึ่งอาศัย มนุษย์ทั้งหลายไม่ได้สถานที่เป็นที่บูชา ข้าพระองค์จักนำพืชจากต้นมหาโพธิมาปลูกที่ประตูพระเชตวัน พระเจ้าข้า พระศาสดาตรัสว่า ดีแล้วอานนท์ เธอจงปลูกเถิด...

ซึ่งก็สอดคล้องกับในเอกปุคคลที่ไม่ให้สร้างรูปเปรียบ

[๑๔๓] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้เอก เมื่อเกิดขึ้นในโลกย่อมเกิดขึ้นเป็นผู้ไม่เป็นที่สองใคร ไม่มีใครเช่นกับพระองค์ ไม่มีใครเปรียบ ไม่มีใครเปรียบเสมอ ไม่มีส่วนเปรียบ ไม่มีบุคคลเปรียบ ไม่มีใครเสมอ เสมอด้วยพระพุทธเจ้าผู้ไม่มีใครเสมอ เป็นผู้เลิศกว่าคนทั้งหลาย บุคคลผู้เอกเป็นไฉน คือ พระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า

และในอรรถกถาเอกปุคคล ก็อธิบายไว้ชัดเจนว่า ปฺปฎิโม (ปฏิมากรรม) คือ การปั้น หรือ การสร้างรูปทรง อปฺปฎิโม คือสิ่งที่ตรงกันข้าม คือ ปั้นไม่ได้ เห็นไหมว่า พระธรรมของพระพุทธเจ้าจะไม่ขัดแย้งกัน อรรถกถานี้ท่านก็อธิบายชัดเจน ไหนละคนที่บอกว่าเอาอรรถกถา ไม่เห็นยกเอาอรรถกถานี้มาพูดเลย

บทว่า อปฺปฎิโม (ไม่มีผู้เปรียบ) ความว่า อัตภาพเรียกว่ารูปเปรียบ ชื่อว่าไม่มีผู้เปรียบ เพราะรูปเปรียบอื่นเช่นกับอัตภาพของท่านไม่มี อีกอย่างหนึ่ง มนุษย์ทั้งหลายกระทำรูปเปรียบใดล้วนแล้วด้วยทองและเงินเป็นต้น ในบรรดารูปเปรียบเหล่านั้น ชื่อว่าผู้สามารถกระทำโอกาสแม้สักเท่าปลายขนทรายให้เหมือนอัตภาพของพระตถาคต ย่อมไม่มี เพราะเหตุนั้น จึงชื่อว่าไม่มีผู้เปรียบแม้โดยประการทั้งปวง บทว่า อปฺปฎิสโม (ไม่มีผู้เทียบ) ความว่า ชื่อว่าไม่มีผู้เทียบ เพราะใคร ๆ ชื่อว่าผู้จะเทียบกับอัตภาพของพระตถาคตนั้นไม่มี

กระทู้เกี่ยวข้อง :   # รวมกระทู้เกี่ยวกับประเด็นรูปปั้น พระพุทธรูป   # รวมกระทู้เกี่ยวกับประเด็นอุทเทสิกเจดีย์ไม่ใช่การสร้างรูปปั้น