อุปัชฌาย์ปาราชิก พระในคณะไม่รู้ เกี่ยวไหม และจำนวนพระเกินก็เกี่ยวไหม?
06/04/2026 09:20:48👉 การที่พระในคณะไม่รู้ว่าอุปัชฌาย์ปาราชิก พระในคณะจะไม่ต้องอาบัติทุกกฏในข้อที่ร่วมสังฆกรรมกับพระปาราชิก (อนุปสัมบัน) ก็เท่านั้น แต่ไม่ได้มีผลทำให้การอุปสมบทสำเร็จเพียงเพราะไม่รู้ เพราะวินัยกำหนดไว้ชัดเจนว่า "ต้องพร้อมเพรียงกันโดยธรรม จึงจะไม่กำเริบ ควรแก่ฐานะ" อุปัชฌาย์ต้องเป็นอุปสัมบัน พระปาราชิกไม่ใช่อุปสัมบัน เมื่อไม่ใช่ มีค่าเท่ากับไม่มีอุปัชฌาย์ เมื่อไม่มี จึงไม่พร้อมเพรียงตามที่วินัยกำหนดไว้
👉 จำนวนพระเกินก็ไม่เกี่ยวเหมือนเดิม เปรียบเหมือนเขาต้องการน้ำมันมาใส่รถ แต่ไปเอาน้ำเปล่ามาพันลิตร แล้วมาเถียงว่านี้ไงเอามาตั้งพันลิตร แบบนี้ได้ไหม? ไม่ได้เหมือนเดิม ฉะนั้น จำนวนพระจะเกินตั้งล้านรูปก็ไม่เกี่ยว เพราะไม่ใช่อุปัชฌาย์เหมือนเดิม จำนวนเกินไม่ได้เป็นปัจจัยทำให้การอุปสมบทสำเร็จ วินัยไม่ได้กล่าวไว้อย่างนั้น แต่กล่าวว่า ต้องทำพร้อมเพรียงโดยธรรม คือ จะขาดอุปัชฌาย์ไม่ได้ ถ้าขาดอุปัชฌาย์ จำนวนเกินก็ทดแทนไม่ได้
เทียบการอธิบายด้านล่างนี้ดู เกี่ยวกับประเด็นเรื่อง "ไม่รู้"
...ภิกษุไม่รู้ว่าเป็นอุทิศมังสะ มารู้ภายหลังที่ฉันแล้ว ก็ไม่มีกิจ คือ การแสดงอาบัติ ส่วนภิกษุไม่รู้ว่า เป็นอกัปปิยมังสะมารู้ภายหลังฉันแล้ว ต้องแสดงอาบัติ ภิกษุรู้ว่า เป็นอุทิศมังสะแล้วฉันเป็นอาบัติ แม้ภิกษุไม่รู้ว่าเป็นอกัปปิยมังสะ แล้วฉัน ก็เป็นอาบัติทั้งนั้น...
👉 ไม่รู้แบบที่หนึ่ง : ไม่รู้ว่าเป็นอุทิศมังสะ มารู้ภายหลังที่ฉันแล้ว ไม่ต้องแสดงอาบัติ อันนี้ คือ ไม่รู้ในเรื่องของเหตุการณ์ แต่ไม่เกี่ยวกับเจตนา ไม่รู้แบบนี้ไม่มีอาบัติ เหมือนกันกับเรื่องพระที่เดินทางผ่านด่านภาษี แล้วมีคนหย่อนแก้วมณีลงในถุงของท่าน ท่านไม่รู้ไม่ต้องอาบัติ ก็เหมือนกับพระในคณะที่ไม่รู้ว่าอุปัชฌาย์ปาราชิก ก็ไม่ต้องอาบัติในข้อที่ร่วมสังฆกรรม
👉 ไม่รู้แบบที่สอง : ไม่รู้ว่าเป็นอกัปปิยมังสะ มารู้ภายหลังฉันแล้ว ต้องแสดงอาบัติ คือ ไม่รู้ว่านี่เป็นวินัย แล้วไปละเมิด ต้องอาบัติเหมือนเดิม ไม่ใช่ไม่อาบัติเพียงเพาะไม่รู้ว่านี่คือวินัย ก็เหมือนกันกับที่ไม่รู้ว่า อุปัชฌาย์ปาราชิก ไม่มีผลทำให้การอุปสมบทสำเร็จเพียงเพราะไม่รู้ว่าปาราชิก แล้วพระที่ต้องปาราชิกก็ไม่ได้เกี่ยวกับว่า คนอื่นต้องรู้ก่อนจึงขาดจากการเป็นพระ ถ้ายังไม่รู้ ก็ยังไม่ขาด ไม่ใช่ และก็ไม่เกี่ยวกับการอุตสาหะในผ้ากาสายะด้วย