พุทธธรรมสงฆ์


สุตฺต ขุ. อปทานํ (๒) พุทฺธวํโส จรยาปิฏกํ (เล่ม 33)

[๑๔๐] อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป พฺรหฺมพนฺธุ มหายโส
กสฺสโป นาม นาเมน อุปฺปชฺชิ วทตํ วโร ฯ
อนุพฺยญฺชนสมฺปนฺโน พตฺตึสวรลกฺขโณ
พฺยามปฺปภาปริวุโต รํสิชาลสโมคโต ๑ ฯ
อสฺสาเสตา ยถา จนฺโท สุริโยว ปภงฺกโร
นิพฺพาเปตา ยถา เมโฆ สาคโรว คุณากโร ฯ
ธรณีริว สีเลน หิมวาว สมาธินา
อากาโส วิย ปญฺญาย อสงฺโค อนิโล ยถา ฯ
#๑ ม. รํสิชาลสโมตฺถโฏ ฯ ยุ. รํสิชาลสโมตโต ฯ
ตทาหํ พาราณสิยํ อุปปนฺโน มหากุเล
ปหูตธนธญฺญสฺมึ นานารตนสญฺจเย ฯ
มหตา ปริวาเรน นิสินฺนํ โลกนายกํ
อุเปจฺจ ธมฺมมสฺโสสึ อมตํว ๑ มโนรหํ ๒ ฯ
ทฺวตฺตึสลกฺขณธโร สุนกฺขตฺโตว จนฺทิมา
อนุพฺยญฺชนสมฺปนฺโน สาลราชาว ผุลฺลิโต ฯ
รํสิชาลปริกฺขิตฺโต ทิตฺโตว กนกาจโล
พฺยามปฺปภาปริวุโต สตรํสีว ๓ ทิวากโร ฯ
โสณฺณานโน ชินวโร รมฺมณีว ๔ สิลุจฺจโย
กรุณาปุณฺณหทโย คุเณน ๕ วิย สาคโร ฯ
โลกวิสฺสุตกิตฺติ จ สิเนรุว นคุตฺตโม
ยสสา วิตโต ธีโร อากาสสทิโส มุนิ ฯ
อสงฺคจิตฺโต สพฺพตฺถ อนิโล วิย นายโก
ปติฏฺฐา สพฺพภูตานํ มหีว มุนิ สตฺตโม ฯ
อนูปลิตฺโต โลเกน โตเยน ปทุมํ ยถา
กุวาทคจฺฉทหโน อคฺคิกฺขนฺโธว โส ๖ วสิ ฯ
อคโท วิย สพฺพตฺถ กิเลสวิสนาสโก
คนฺธมาทนเสโลว คุณคนฺธวิภูสิโต ฯ
คุณานํ อากโร ธีโร รตนานํว สาคโร
สินฺธุว ๗ จ นราชญฺโญ ๘ กิเลสมลหารโก ฯ
#๑ ยุ. อมตํ จ ฯ ๒ ม. มโนหรํ ฯ ๓ ยุ. สรสฺมึว ฯ ๔ ม. สมณีว ฯ
#๕ ยุ. วิวทฺโธ ฯ ๖ ม. ยุ. โสภสิ ฯ ๗ ยุ. สินฺธว ว ฯ ๘ ม. วนราชีนํ ฯ
วิชยีว มหาโยโธ มารเสนาปฺปมทฺทโน ๑
จกฺกวตฺตีว โส ราชา โพชฺฌงฺครตนิสฺสโร ฯ
มหาภิสกฺกสงฺกาโส โทสพฺยาธิติกิจฺฉโก
สลฺลกตฺโต ยถา เสฏฺโฐ ๒ ทิฏฺฐิคณฺฑวิผาลโก ฯ
โส ตทา โลกปชฺโชโต สนรามรสกฺกโต
ปริสาสุ นราทิจฺโจ ธมฺมํ เทสยเต ชิโน ฯ
ทานํ ทตฺวา มหาโภโค สีเลน สุคตูปโค
ภาวนาย จ นิพฺพาติ อิจฺเจวมนุสาสถ ฯ
เทสนนฺตํ มหสฺสาทํ อาทิมชฺฌนฺตโสภนํ
สุณนฺติ ปริสา สพฺพา อมตํว มหารสํ ฯ
สุตฺวา สุมธุรํ ธมฺมํ ปสนฺโน ชินสาสเน
สุคตํ สรณํ คนฺตฺวา ยาวชีวํ นมสฺสหํ ฯ
มุนิโน คนฺธกุฏิยา อุพฺพฏฺเฏสึ ๓ ตทา มหึ
จตุชฺชาเตน คนฺเธน มาเส อฏฺฐ ทิเน สฺวหํ ฯ
ปณิธาย สุคนฺธนฺตํ ๔ สรีรสฺส วิคนฺธิโน
ตทา ชิโน วิยากาสิ สุคนฺธตนุลาภิตํ ฯ
โยยํ คนฺธกุฏิภูมึ คนฺเธน อุพฺพโฏ ๕ สกึ
เตน กมฺมวิปาเกน อุปปนฺโน ยหึ ตหึ ฯ
สุคนฺธเทโห สพฺพตฺถ ภวิสฺสติ อยํ นโร
คุณคนฺธายุโต หุตฺวา นิพฺพายิสฺสตินาสโว ฯ
#๑ ม. มารเสนาวมทฺทโน ฯ ๒ ม. เวชฺโช ฯ ๓ ม. โอปุญฺเชสึ ฯ
#ยุ. โอปุญฺเฉสิ ฯ ๔ ม. สุคนฺธตฺตํ ฯ ๕ ม. ยุ. คนฺเธโนปุญฺชเต ฯ
เตน กมฺเมน สุกเตน เจตนาปณิธีหิ จ
ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ
ปจฺฉิเม จ ภเว ทานิ ชาโต วิปฺปกุเล อหํ
คพฺภํ เม วสโต มาตา เทเหนาสิ สุคนฺธิกา ฯ
ยทา จ มาตุกุจฺฉิมฺหา นิกฺขมามิ ตทา ปุรํ ๑
สาวตฺถิ สพฺพคนฺเธหิ วาสิตา วิย วายถ ฯ
ปุปฺผวสฺสญฺจ สุรภิ ทิพฺพคนฺธํ มโนรมํ
ธูปานิ จ มหคฺฆานิ อุปวายึสุ ตาวเท ฯ
เทวา จ สพฺพคนฺเธหิ ธูปปุปฺเผหิ ตํ ฆรํ
วาสยึสุ สุคนฺเธน ยสฺมึ ชาโต อหํ ฆเร ฯ
ยทา จ ตรุโณ ภทฺโท ปฐเม โยพฺพเน ฐิโต
ตทา เสสํ ๒ สปริสํ วิเนตฺวา นรสารถิ ฯ
เตหิ สพฺเพหิ สหิโต ๓ สาวตฺถิปุรมาคโต
ตทา พุทฺธานุภาวนฺตํ ทิสฺวา ปพฺพชิโต อหํ ฯ
สีลํ สมาธิปญฺญญฺจ วิมุตฺติญฺจ อนุตฺตรํ
ภาเวตฺวา จตุโร ธมฺเม ปาปุณึ อาสวกฺขยํ ฯ
ยทา ปพฺพชิโต จาหํ ยทา จ อรหํ ๔ อหํ
นิพฺพายิสฺสํ ยทา จาหํ คนฺธวสฺโส ตทา อหุ ฯ
สรีรคนฺโธ จ เสฏฺโฐติเสติ ๕ เม
มหารหํ จนฺทนํ จมฺปกุปฺปลํ
#๑ ม. ยุ. ปุรี ฯ ๒ ม. ยุ. เสลํ ฯ ๓ ม. ปริวุโต ฯ ๔ ม. อรหา อหุํ ฯ
#๕ ม. สทาติเสติ เม ฯ
ตเถว คนฺเธ อิตเร จ สพฺพโส ๑
ปสยฺห วายามิ คโต ยหึ ตหึ ฯ
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ
สฺวาคตํ วต เม อาสิ พุทฺธเสฏฺฐสฺส สนฺติเก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา จูฬสุคนฺโธ เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ
จูฬสุคนฺธตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
อุทฺทานํ
ภทฺทิโย เรวโต เถโร มหาลาภี จ สีวลี
วงฺคีโส นนฺทโก เจว กาฬุทายี ตถาภโย ฯ
โลมโส วนวจฺโฉ จ สุคนฺโธ ทสโม กโต
ตีณิ คาถาสตา ตตฺถ โสฬสา จ ตทุตฺตริ ฯ
ภทฺทิยวคฺโค ปญฺจปญฺญาโส ฯ
อถ วคฺคุทฺทานํ
กณิการวฺหโย วคฺโค ผลโท ติณทายโก
กจฺจาโน ภทฺทิโย วคฺโค คาถาโย คณิตา วสา ๒ ฯ
#๑ ยุ. สพฺพโต ฯ ๒ ม. จิมา ฯ ยุ. วิห ฯ
นว คาถาสตานิ จ จตุราสีติเมว จ
ฉปญฺญาสํ ปญฺจสตา อปทานา ปกาสิตา ฯ
สห อุทฺทานคาถาหิ ฉ สหสฺสานิ โหนฺติมา
เทฺว สตานิ จ คาถานํ อฏฺฐารส ตทุตฺตริ ฯ
เอตฺตาวตา พุทฺธาปทานญฺจ ปจฺเจกพุทฺธาปทานญฺจ เถราปทานญฺจ
สมตฺตานิ ฯ
___________________
เถรีอปทานํ
ปฐโม สุเมธาวคฺโค
ปฐมํ สุเมธาเถริยาปทานํ (๑)
อถ เถริกาปทานานิ สุณาถ