พุทธธรรมสงฆ์


Suttantapiṭake khuddakanikāyassa apadānaṁ (เล่ม 33)

[140] Imamhi bhaddake kappe brahmabandhu mahāyaso
kassapo nāma nāmena uppajji vadataṁ varo.
Anubyañjanasampanno battiṁsavaralakkhaṇo
byāmappabhāparivuto raṁsijālasamogato 1 .
Assāsetā yathā cando suriyova pabhaṅkaro
nibbāpetā yathā megho sāgarova guṇākaro.
Dharaṇīriva sīlena himavāva samādhinā
ākāso viya paññāya asaṅgo anilo yathā.
1 Ma. raṁsijālasamotthaṭo. Yu. raṁsijālasamotato.
Tadāhaṁ bārāṇasiyaṁ upapanno mahākule
pahūtadhanadhaññasmiṁ nānāratanasañcaye.
Mahatā parivārena nisinnaṁ lokanāyakaṁ
upecca dhammamassosiṁ amataṁva 1 manorahaṁ 2 .
Dvattiṁsalakkhaṇadharo sunakkhattova candimā
anubyañjanasampanno sālarājāva phullito.
Raṁsijālaparikkhitto dittova kanakācalo
byāmappabhāparivuto sataraṁsīva 3 divākaro.
Soṇṇānano jinavaro rammaṇīva 4 siluccayo
karuṇāpuṇṇahadayo guṇena 5 viya sāgaro.
Lokavissutakitti ca sineruva naguttamo
yasasā vitato dhīro ākāsasadiso muni.
Asaṅgacitto sabbattha anilo viya nāyako
patiṭṭhā sabbabhūtānaṁ mahīva muni sattamo.
Anūpalitto lokena toyena padumaṁ yathā
kuvādagacchadahano aggikkhandhova so 6 vasi.
Agado viya sabbattha kilesavisanāsako
gandhamādanaselova guṇagandhavibhūsito.
Guṇānaṁ ākaro dhīro ratanānaṁva sāgaro
sindhuva 7 ca narājañño 8 kilesamalahārako.
1 Yu. amataṁ ca. 2 Ma. manoharaṁ. 3 Yu. sarasmiṁva. 4 Ma. samaṇīva.
5 Yu. vivaddho. 6 Ma. Yu. sobhasi. 7 Yu. sindhava va. 8 Ma. vanarājīnaṁ.
Vijayīva mahāyodho mārasenāppamaddano 1
cakkavattīva so rājā bojjhaṅgaratanissaro.
Mahābhisakkasaṅkāso dosabyādhitikicchako
sallakatto yathā seṭṭho 2 diṭṭhigaṇḍaviphālako.
So tadā lokapajjoto sanarāmarasakkato
parisāsu narādicco dhammaṁ desayate jino.
Dānaṁ datvā mahābhogo sīlena sugatūpago
bhāvanāya ca nibbāti iccevamanusāsatha.
Desanantaṁ mahassādaṁ ādimajjhantasobhanaṁ
suṇanti parisā sabbā amataṁva mahārasaṁ.
Sutvā sumadhuraṁ dhammaṁ pasanno jinasāsane
sugataṁ saraṇaṁ gantvā yāvajīvaṁ namassahaṁ.
Munino gandhakuṭiyā ubbaṭṭesiṁ 3 tadā mahiṁ
catujjātena gandhena māse aṭṭha dine svahaṁ.
Paṇidhāya sugandhantaṁ 4 sarīrassa vigandhino
tadā jino viyākāsi sugandhatanulābhitaṁ.
Yoyaṁ gandhakuṭibhūmiṁ gandhena ubbaṭo 5 sakiṁ
tena kammavipākena upapanno yahiṁ tahiṁ.
Sugandhadeho sabbattha bhavissati ayaṁ naro
guṇagandhāyuto hutvā nibbāyissatināsavo.
1 Ma. mārasenāvamaddano. 2 Ma. vejjo. 3 Ma. opuñjesiṁ.
Yu. opuñchesi. 4 Ma. sugandhattaṁ. 5 Ma. Yu. gandhenopuñjate.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Pacchime ca bhave dāni jāto vippakule ahaṁ
gabbhaṁ me vasato mātā dehenāsi sugandhikā.
Yadā ca mātukucchimhā nikkhamāmi tadā puraṁ 1
sāvatthi sabbagandhehi vāsitā viya vāyatha.
Pupphavassañca surabhi dibbagandhaṁ manoramaṁ
dhūpāni ca mahagghāni upavāyiṁsu tāvade.
Devā ca sabbagandhehi dhūpapupphehi taṁ gharaṁ
vāsayiṁsu sugandhena yasmiṁ jāto ahaṁ ghare.
Yadā ca taruṇo bhaddo paṭhame yobbane ṭhito
tadā sesaṁ 2 saparisaṁ vinetvā narasārathi.
Tehi sabbehi sahito 3 sāvatthipuramāgato
tadā buddhānubhāvantaṁ disvā pabbajito ahaṁ.
Sīlaṁ samādhipaññañca vimuttiñca anuttaraṁ
bhāvetvā caturo dhamme pāpuṇiṁ āsavakkhayaṁ.
Yadā pabbajito cāhaṁ yadā ca arahaṁ 4 ahaṁ
nibbāyissaṁ yadā cāhaṁ gandhavasso tadā ahu.
Sarīragandho ca seṭṭhotiseti 5 me
mahārahaṁ candanaṁ campakuppalaṁ
1 Ma. Yu. purī. 2 Ma. Yu. selaṁ. 3 Ma. parivuto. 4 Ma. arahā ahuṁ.
5 Ma. sadātiseti me.
Tatheva gandhe itare ca sabbaso 1
pasayha vāyāmi gato yahiṁ tahiṁ.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgova bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavo.
Svāgataṁ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā cūḷasugandho thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Cūḷasugandhattherassa apadānaṁ samattaṁ.
Uddānaṁ
bhaddiyo revato thero mahālābhī ca sīvalī
vaṅgīso nandako ceva kāḷudāyī tathābhayo.
Lomaso vanavaccho ca sugandho dasamo kato
tīṇi gāthāsatā tattha soḷasā ca taduttari.
Bhaddiyavaggo pañcapaññāso.
Atha vagguddānaṁ
kaṇikāravhayo vaggo phalado tiṇadāyako
kaccāno bhaddiyo vaggo gāthāyo gaṇitā vasā 2 .
1 Yu. sabbato. 2 Ma. cimā. Yu. viha.
Nava gāthāsatāni ca caturāsītimeva ca
chapaññāsaṁ pañcasatā apadānā pakāsitā.
Saha uddānagāthāhi cha sahassāni hontimā
dve satāni ca gāthānaṁ aṭṭhārasa taduttari.
Ettāvatā buddhāpadānañca paccekabuddhāpadānañca therāpadānañca
samattāni.
------------------
Therīapadānaṁ
paṭhamo sumedhāvaggo
paṭhamaṁ sumedhātheriyāpadānaṁ (1)
atha therikāpadānāni suṇātha