พุทธธรรมสงฆ์


หัวข้อธรรม (1)
คำว่า วิมุตติญาณ เป็นชื่อของญาณทั้ง 4 คือ วิปัสสนา มรรค ผล และปัจจเวกขณญาณ (อ.วิมุตตกถา)
80/764/480/583/19
หัวข้อธรรม (1)
เมื่อพระตถาคตทรงอุบัติก็ดี ยังมิได้อุบัติก็ดี สังขารทั้งหลายก็ย่อมเกิดเพราะ อวิชชาเป็นปัจจัย เพราะฉะนั้น ความตั้งอยู่อันใด เพราะอรรถว่า เป็นเหตุแห่งสังขารธรรมทั้งหลาย ธรรมนั้นจึงชื่อว่า ธัมมฐิติ อนึ่งความที่ธรรมเหล่านั้น เป็นนิยามเพราะอรรถว่าเป็นเหตุ ฉะนั้นธรรมนั้น จึงชื่อว่า ธัมมนิยาม เพราะฉะนั้น ธัมมฐิติก็ดีธัมมนิยามก็ดี ท่านจึงเรียกว่า อวิชชา (อ.ปฏิจจสมุปปาทกถา)
81/13/1881/12/21
หัวข้อธรรม (1)
นิโรธสมาบัติ ไม่พึงกล่าว เป็นสังขตธรรม หรือเป็นอสังขตธรรม เพราะไม่มีลักษณะแห่งสังขตธรรม และอสังขตธรรม (อ.นิโรธสมาปัตติกถา)
81/27/481/24/14
หัวข้อธรรม (1)
อากาศมี 3 อย่าง คือ ช่องว่างอันเป็นที่กำหนด ช่องว่างที่เพิกขึ้นของกสิณ ช่องว่างของท้องฟ้า (อ.อากาสกถา)
81/31/381/28/11
หัวข้อธรรม (1)
ชื่อว่า ทานมี 3 อย่าง คือ จาคเจตนา วิรติ ไทยธรรม เมื่อว่าโดยอรรถ มีอยู่เพียง 2 อย่าง คือ เจตสิกธรรม และไทยธรรม (อ.ทานกถา)
81/57/381/52/7
หัวข้อธรรม (1)
[๑๑๔๕-๑๑๕๒] คำซักถาม ถึง ลัทธิที่ว่า บุญชื่อว่า สำเร็จแต่การบริโภคใช้สอยมีอยู่แก่ชนทั้งหลาย (ปริโภคมยปุญญกถา)
81/60/281/55/3
หัวข้อธรรม (1)
โลกิยกุศลวิบาก ชื่อว่า อาจยคามี เพราะอรรถว่า มีปกติ ไม่สั่งสมจุติ ปฏิสนธิและวัฏฏะ เป็นไป โลกุตตรกุศลนี้ ย่อมเป็นธรรมมีวิบากทั้งนั้น มิใช่ไม่มีวิบากด้วยเหตุสักแต่คำว่า เป็นอปจยคามี คือ เป็นธรรมไม่สั่งสมจุติ ปฏิสนธิ และวัฏฏะ (อ.อริยธัมมวิปกากถา)
81/93/1381/84/4
หัวข้อธรรม (1)
พวกอสูร ชื่อว่า กาลกัญชิกาในจำพวก อสุรกาย ท่านสงเคราะห์เข้าในคติแห่งเปรต บริษัทของท้าวเวปจิตติ ท่านสงเคราะห์เข้าในคติแห่งพวกเทพ (อ.ฉคติกถา)
81/101/1481/92/13
หัวข้อธรรม (1)
วัตถุกาม กิเลสกาม กามภพก็ดี ท่านเรียกว่า กามธาตุ (อ.กามคุณกถา)
81/121/381/109/4
หัวข้อธรรม (1)
จริงอยู่ อนุสัยใดอันบุคคลใดยังละไม่ได้ อนุสัยนั้นไม่นับว่าเป็นอดีต อนาคต และปัจจุบัน ก็แต่ว่าอนุสัยนั้น ชื่อว่า เป็นกิเลสที่พึงละด้วยมรรค เพราะความเป็นผู้ยังละไม่ได้ นั้นแหละ ท่านจึงกล่าวว่า เป็นของมีอยู่ (อ.อนุสยา อนารัมมณาติกถา)
81/205/481/184/8