พุทธธรรมสงฆ์


หัวข้อธรรม (1)
ศีลมีความสะอาดเป็นปัจจุปัฏฐาน มีหิริ และโอตตัปปะ เป็นปทัฏฐาน (อ.สีลมยญาณุทเทส)
68/44/468/28/1
หัวข้อธรรม (1)
การพิจารณาโทษในการไม่สำรวม, การพิจารณาอานิสงส์ในการสำรวม, การพิจารณาความบริสุทธิ์ในการสำรวม, การพิจารณาความขาวสะอาดจากสังกิเลสในเพราะการสำรวม ท่านสงเคราะห์ด้วยสีลมยญาณนั่นแล (อ.สีลมยญาณุทเทส)
68/45/168/28/11
หัวข้อธรรม (1)
ชื่อว่า สมาธิ เพราะอรรถว่าตั้งมั่น การวาง การตั้ง ซึ่งจิต และเจตสิกไว้ในอารมณ์เดียว โดยชอบด้วยดี พึงทราบว่า เป็นสมาธาน (อ.สมาธิภาวนามยญาณุทเทศ)
68/45/1568/29/5
หัวข้อธรรม (1)
ธรรมชาติใด อันบุคคลอบรมอยู่ เจริญอยู่ ธรรมชาตินั้นชื่อว่า ภาวนา (อ.สมาธิภาวนามยญาณุทเทศ)
68/46/968/29/14
หัวข้อธรรม (1)
ธาตุนั้น ตั้งอยู่แลชื่อว่า ธรรมฐิติ ธรรมนิยาม. ธรรมทั้งหลายอาศัยปัจจัยเกิดขึ้นย่อมตั้งขึ้น คือ ย่อมเกิดขึ้นด้วย ย่อมเป็นไปด้วยธรรมชาติใด ฉะนั้น ธรรมชาตินั้นจึงชื่อว่า ธรรมฐิติ เป็นชื่อของปัจจัยธรรมทั้งหลาย ญาณในธรรมฐิติ ชื่อว่าธัมมัฏฐิติญาณ (อ.ธัมมัฏฐิติญาณุทเทส)
68/49/968/31/15
หัวข้อธรรม (1)
ปัญญาในการกำหนดปัจจัย เป็นธัมมัฏฐิติญาณดังนี้ไว้ เพื่อจะให้รู้ว่า ตราบใดที่อริยมรรคยังไม่ละสมาธิ ทำสมาธิกับปัญญาให้เป็นธรรมคู่กัน พระโยคีบุคคลก็จำต้องขวนขวายตราบนั้น (อ.ธัมมัฏฐิติญาณุทเทส)
68/51/768/32/22
หัวข้อธรรม (1)
สัมมสนญาณ แปลว่า ญาณในการพิจารณาเบญจขันธ์ ปัญญาในการรวบรวมเอาขันธ์ 5 ทั้งที่เป็นอดีตอนาคต ปัจจุบันเหล่านั้นเข้าไว้ในขันธ์หนึ่งๆ ทำให้เป็นหมวดหมู่แล้วกำหนด วินิจฉัย ตัดสินได้ โดยความเป็นของไม่เที่ยง โดยความเป็นทุกข์ โดยความเป็นอนัตตา การกำหนดนี้เป็นสัมมสนญาณ ประการหนึ่ง (อ.สัมมสนญาณุทเทส)
68/52/468/33/12
หัวข้อธรรม (1)
อุทยัพพยานุปัสสนาญาณ คือ ปัญญาในการตามเห็นการเกิดขึ้น และความดับไปแห่งปัจจุบันธรรมทั้งหลาย ย่อมเกิดแก่พระโยคีบุคคลผู้บรรลุ สัมมสนญาณ (อ.อุทยัพพยานุปัสสนาญาณุทเทส)
68/54/268/34/19
หัวข้อธรรม (1)
คำว่าปัญญาในการพิจารณาอารมณ์ แล้วพิจารณาเห็นความแตกดับไป เป็นวิปัสสนาญาณ (อ.วิปัสสนาญาณุทเทส)
68/55/868/35/11
หัวข้อธรรม (1)
ธรรมเหล่านั้น คือ ปัญญาในความปรากฏโดยความเป็นภัย, อาทีนวญาณ, นิพพิทาญาณ, มีอรรถอย่างเดียวกัน ต่างกันแต่พยัญชนะเท่านั้น (อ.อาทีนวญาณุทเทส)
68/57/368/37/4